Sáu mươi việc trong cuốn sổ

— Nó gửi tiền từ hồi tháng mười hai rồi

. Bác rút ra một tờ polymer năm chục ngàn kẹp chung với mảnh giấy kẻ ngang gấp làm tư, đưa qua khe lưới sắt.

— Thằng Lâm đưa năm trăm, bảo để dành đổi bình mới cho cô nấu mấy ngày Tết. Bình bốn trăm rưỡi, thối lại cô năm chục đây

.

Tôi siết mép móng tay vào đốt ngón bên cạnh đến mức trắng bệch. Tờ giấy gấp tư mở ra chỉ có ba dòng chữ viết bằng mực bi đen, nét chữ cứng và gãy khúc quen thuộc:

Van bình ga xoay ngược chiều kim đồng hồ.

Mưa to nhảy aptomat ngoài hành lang thì gạt xuống rồi đẩy ngược lên.

Xe máy xuống hơi giữa đường thì dắt lại đầu hẻm gọi bác Sáu.

Tôi kẹp tờ năm chục ngàn vào sâu trong túi áo khoác, kéo khóa lại cẩn thận.

Đêm ba mươi, gió sông thổi thốc vào khoảng trống nhỏ ngoài ban công căn bốn lẻ sáu. Tôi dọn một cái bàn gỗ nhỏ kê sát lan can, đặt lên đó một đòn bánh tét đã cắt sẵn từng khoanh, một dĩa dưa kiệu trắng ngần và ba nén nhang cuốn tàn. Pháo hoa nổ đì đùng phía bên kia cầu, tôi đứng nhìn bóng mình hắt lên vách tường loang lổ rêu xanh, lặng lẽ vái ba vái. Sáng mùng một, chuông điện thoại reo vang, tôi bấm nghe rồi nói liền một mạch trước khi mẹ kịp hỏi:

— Mẹ ơi, năm mới con chúc mẹ nhiều sức khỏe. Mùng một này con phải trực ca ở chỗ làm, chắc mấy hôm nữa rảnh việc con mới tranh thủ chạy về dưới đó được

.

Mẹ ừ, dặn thêm vài câu rồi cúp. Anh lo trước cả bình ga cho tôi ăn Tết, vậy rốt cuộc anh còn tính trước những chuyện gì nữa?

---

Mùng hai Tết, tôi mở cửa căn phòng nhỏ trong cùng của căn hộ bốn lẻ sáu. Phòng chỉ vừa kê một cái giường đơn bằng sắt và hai thùng bìa các-tông đặt góc tường. Tôi lật từng nắp thùng, bên trong không có một manh mối nào về địa chỉ hay số điện thoại lạ, chỉ toàn giấy tờ điện nước, hóa đơn bảo dưỡng xe máy và một cuốn sổ bìa xanh bằng nửa bàn tay.

Tôi ngồi bệt xuống nền nhà, mở trang đầu tiên. Từng dòng chữ hiện ra, đánh số thứ tự từ một đến sáu mươi bằng bút bi đen. Việc nào đã làm xong thì ghi rõ ngày tháng và kết thúc bằng một gạch ngang dứt khoát.

Ở góc trên của trang giấy còn mấy đường mực ngoằn ngoèo, chỗ anh vẩy bút cho ra mực trước khi viết. Tôi nhớ có một đêm thức giấc đi ngang qua phòng này, khe cửa hắt ra vệt sáng tù mù, có tiếng bút miết sột soạt trên mặt giấy rồi tiếng bìa sổ úp vội xuống sàn. Khi đó, tôi tưởng anh đang tính toán chia chác, đang ghi chép những chi tiêu để phòng thân khi rời khỏi căn nhà này.

Việc số một, ngày mười hai tháng Ba: Bình ga, van xoay ngược chiều kim đồng hồ.

Việc số mười: Đánh dấu từng bản kế hoạch, mỗi bản một câu giao hàng, lập sổ giao nhận.

Việc số hai mươi tám: Dặn Hà đi tiếp khách có uống bia rượu thì gửi xe lại, tuyệt đối không tự lái về.

Việc số ba mươi tám: Chuyển toàn bộ tên sổ tiết kiệm sang cho Hà đứng tên một mình.

Việc số năm mươi hai, ngày mười hai tháng Mười hai: Xả cặn bình nóng lạnh.

Đó là việc cuối cùng anh đứng xem tôi làm tận tay, mấy hôm trước khi anh rời khỏi căn nhà này.

Việc số năm mươi ba: Nhắc ngày giỗ mẹ.

Việc số năm mươi tư: Bàn cúng nhỏ, đòn bánh tét, dĩa dưa kiệu cúng ngoài ban công đêm giao thừa. Đúng như tôi đã bày hai đêm trước.

Việc số năm mươi lăm: Đưa xe đi đăng kiểm vào tháng ba.

Việc số năm mươi sáu: Gọi thợ vệ sinh máy lạnh vào đầu tháng tư.

Bốn việc cuối, từ năm mươi bảy tới sáu mươi, nằm trơ giữa nửa trang giấy bỏ trống, nét chữ bắt đầu nhỏ dần và xiêu vẹo, mực nhạt đi như người viết không còn đủ sức đè ngòi bút. Dòng thứ sáu mươi chỉ vỏn vẹn mấy chữ run rẩy: Van bình ga xoay ngược.

Tôi đếm ngược từng tháng, tới ngày anh khiêng giường đơn vào căn phòng này, mùng ba tháng Sáu năm ngoái. Tám tháng. Tất cả những tháng ngày tôi cho rằng anh lạnh nhạt, xa cách, chuẩn bị cho một cuộc ra đi không vướng bận, hóa ra lại là ngần ấy thời gian anh ngồi cặm cụi trong căn phòng tối này để dặn dò lại cả cuộc đời tôi.

Nhưng một người cẩn thận đến từng con ốc, từng cái công tắc điện như anh, tại sao đến dòng cuối cùng lại quên mất rằng mình đã viết dòng ấy ngay từ trang đầu?

---

Hết mấy ngày Tết, ra giêng đã hơn một tuần. Thuốc chống phù não thì phải có bác sĩ thần kinh kê, còn người đàn bà áo trắng từng ngồi chờ anh ngay trước cổng bệnh viện tỉnh. Thứ hai hai mươi sáu tháng Hai, tôi cầm vỏ thuốc lên khoa Thần kinh bệnh viện tỉnh Hạ Xuyên, hỏi trong khoa có ai tên Hạnh không. Cô điều dưỡng trực ngẩng lên bảo chị Hạnh vừa xuống khoa Xạ dưới tầng hầm đón người bệnh. Tấm lịch treo tường dưới tầng hầm khoa Xạ bệnh viện tỉnh chi chít những ngày khoanh tròn mực đỏ. Không khí nồng nặc mùi cồn sát trùng và mùi vôi ẩm mốc hắt ra từ những mảng tường tầng hầm.

Tôi cầm chặt hai vỉ thuốc trong túi áo, đứng tựa vào chân cầu thang nhìn người phụ nữ mặc áo blouse trắng đang đẩy một ông cụ ngồi xe lăn ra hành lang.

— Chị Hạnh

. Tôi gọi khẽ.

Người phụ nữ quay lại, gương mặt gầy guộc lộ rõ vẻ mệt mỏi sau ca trực. Chị nhìn tôi chằm chằm một lúc rồi đưa tay vuốt lại nẹp cổ áo, giọng đều đều như đang tiếp người nhà bệnh nhân:

— Em tìm ai? Nếu hỏi về hồ sơ bệnh án thì phải có giấy tờ tùy thân của bệnh nhân hoặc người đại diện hợp pháp

.

— Em là vợ của Lâm

. Tôi bước tới một bước, giọng trầm xuống.

— Hôm tháng mười, em đã thấy chị đưa hộp cơm cho anh ấy ở quán cơm trước cổng bệnh viện. Chị nói cho em biết, anh Lâm bị bệnh gì?

Hai bàn tay chị Hạnh trên càng xe lăn khựng lại. Chị nhìn quanh hành lang vắng ngắt, rồi cúi đầu, giọng nhỏ lại, nói một hơi như sợ đổi ý:

— Chị xin lỗi em. Chị với anh Lâm không có chuyện gì như em nghĩ đâu. Anh ấy xạ trị ở đây ba mươi buổi, từ tháng sáu đến tháng bảy năm ngoái, cứ chiều thứ hai đến thứ sáu là anh ấy tới. Những chiều xạ xong anh ấy yếu quá, nôn thốc nôn tháo không tự đi nổi nên chị lấy xe máy chở anh ấy về tới cổng chung cư trong hẻm

.

— Tại sao chị giấu em?

— Anh Lâm bắt chị hứa

. Chị Hạnh thở hắt ra, ánh mắt nhìn trân trân xuống nền gạch hoa cũ.

— Nguyên tắc của điều dưỡng cũng không được tự ý báo tin khi người bệnh yêu cầu bảo mật. Anh ấy bảo đừng để vợ biết, dặn đi dặn lại mãi đến mức về sau đầu óc anh ấy lẫn lộn, cứ gặp chị là lại lặp lại đúng câu đó. Hôm ở cổng viện là ngày anh ấy tái khám, anh ấy không nuốt nổi cơm quán nên chị nấu cơm nhà mang cho. Bệnh viện này làm gì có công trình điện nào ở khu nhà mới đâu em. Hôm anh ấy dọn đồ đi, chị chở anh ấy ra bến xe, anh ấy bảo về quê, từ đó chị không biết gì thêm. Còn bệnh gì thì chị không được nói, em hỏi người nhà anh ấy

.

Chị Hạnh nhìn tôi, giọng chùng xuống:

— Chị xin lỗi em nhiều lắm vì đã im lặng suốt thời gian qua. Để chị hỏi thăm mấy anh em điều dưỡng trong ngành xem đợt này anh ấy có ghé cơ sở nào không

.

Tối hôm đó, vừa về tới chân cầu thang chung cư, tôi bấm số gọi dì Tư, kể lại từng câu chị Hạnh vừa nói ở hành lang khoa Xạ. Dì im rất lâu, rồi giọng dì ở đầu dây nghẹn lại, chỉ một câu:

— Hà ơi, con thu xếp về dưới này với dì đi con

.

---

Gió đồng thổi qua giàn mướp che cái sân gạch nứt nhà dì Tư ở xã Bình Thới nghe rào rào. Tôi ngồi đối diện bàn thờ mẹ Lâm, trên vách tường vôi bong tróc treo tấm ảnh đen trắng mẹ anh đội khăn.

Dì Tư rút chiếc khăn rằn vắt ngang vai xuống, gấp đi gấp lại mép vải đã sờn chỉ. Dì đứng dậy bước ra hiên nhìn ngó giàn mướp một lát rồi mới quay vào, hai tay bưng một chiếc hộp bánh bằng sắt đã tróc sơn vàng, mở nắp ra, tay hơi run.

— Nó không cho dì nói

. Dì Tư gạt nước mắt, giọng khản đặc.

— Nó mang cái khối u không mổ được trong đầu, biết từ ba tuần trước bữa nó bắt đầu dạy con mấy việc trong nhà lận. Khối u nằm sâu, bác sĩ nói mổ thì mất người trên bàn. Hồi xưa mẹ nó cũng nằm liệt giường mười bốn tháng vì chứng này rồi mất, ba nó bán hết nhà hết đất chạy chữa rồi cũng gục theo. Thằng Lâm nó thấy hết. Nó bắt dì thề trước bàn thờ mẹ nó là không được hé răng

.

Dì Tư lấy từ trong hộp sắt ra một tập bệnh án cũ đã ố vàng mép giấy, một cọc tiền hai mươi lăm triệu đồng cột bằng dây thun và một mảnh giấy học trò xé vội:

— Nó ở nhà dì từ bữa rời thành phố. Hôm đám giỗ mẹ nó, chính nó bảo dì gọi con về. Nó ngồi suốt buổi trưa ngoài vườn chuối nhìn vô nhà, đôi dép tổ ong quai bên trái khâu chằng chịt bằng sợi dây điện màu xanh ở chân giếng là của nó đó. Đến sáng hăm ba tháng Chạp thì nó đi mất dạng, để lại cọc tiền hai mươi lăm triệu bảo gửi dì lo việc sau này, kèm tờ giấy dặn dì đừng có tìm

.

Mảnh giấy chỉ vỏn vẹn mấy chữ: Con đi làm xa, dì đừng tìm con.

Tôi đổ hai trăm ngàn tiền xăng chạy từ thành phố về đây, trong người chỉ còn trơ lại một nỗi trống rỗng tê dại. Chiếc điện thoại cũ của anh để lại trong hộp bánh đã cạn sạch pin. Tôi cắm nhờ sạc của dì Tư, bật nguồn lên.

Hàng chục tin nhắn gửi từ số của chị Hạnh hiện ra trên màn hình tối mờ:

Mai hai giờ anh qua nha.

Anh nhớ uống thuốc giảm đau trước khi đi ngủ, đừng bỏ cữ.

Chiều nay chị chở anh về, đừng để vợ biết.

Hầu như tin nhắn nào cũng kết thúc bằng câu dặn đừng để tôi biết. Dì bảo tiền viện phí, tiền xạ trị bấy lâu nay anh đều tự lo, lấy từ tiền bảo hiểm anh mua từ trước ngày cưới, không đụng tới một đồng tiền chung nào trong nhà.

Đêm đó, tôi ngồi ngoài hiên nhà dì Tư, bấm số gọi về cho mẹ. Tiếng chuông reo từng hồi dài trong bóng tối mịt mùng của vùng quê ven quốc lộ. Tôi kể hết cho mẹ nghe, giọng không còn run rẩy mà phẳng lặng như nước đáy giếng.

Tôi đã biết hết mọi chuyện anh làm, biết hết chỗ đau anh giấu một mình. Chỉ duy nhất một điều tôi không biết: giờ này anh đang nằm ở xó xỉnh nào, và mỗi một ngày tôi chạy đi tìm là một ngày sự sống trong anh đang cạn dần theo từng hơi thở.