Hai Tuần Không Cữ

Câu hỏi đâm sầm vào tai buộc cô phải hé miệng. Hạ lén luồn hai tay xuống gầm bàn, bấm chặt mười đầu ngón tay vào lòng bàn tay, mồ hôi rịn ra ướt cả nắm. Cô nuốt khan, cắn môi đáp khẽ,

— Mang cơm

, rồi im bặt.

Nói xong hai chữ ấy, cô gồng cứng người. Cô sợ lỡ hở ra thêm một câu, chuyện tiền nong thiếu hụt trong nhà hay chuyện ầm ĩ ở cái sân kho dạo nọ sẽ bục ra hết. Mai thấy bạn trả lời cụt lủn thì cụp mắt xuống, quay mặt nhìn ra tán bàng ngoài sân trường. Nó không gặng hỏi thêm nữa, nhưng vẻ mặt vẫn còn nguyên nét thắc mắc. Hạ thở hắt ra, giữ được cái bí mật nhọc nhằn này trước mắt Mai, nhưng cô lờ mờ nhận ra cô với Mai vừa xa nhau thêm một quãng. Mai còn ghim câu hỏi đó trong bụng tới bao giờ, và cô còn né được tới khi nào.

---

Chiều thứ bảy tuần sau đó, ráng vàng ệch vắt ngang con hẻm 12 đường Bờ Kênh. Hạ cúi gằm mặt rảo bước ngang qua chỗ dây phơi căng ngang, trên dây còn mấy cái kẹp gỗ mốc meo. Cô chỉ muốn lầm lũi đi qua đầu hẻm về nhà như mọi chiều, không muốn dừng lại đụng mặt với bất kỳ ai trong cái xóm này.

Vừa bước tới dưới bóng cây mận, chị Hồng từ trong lán xe bước xộc ra. Chị đứng dạng hai chân, chắn ngang lối vào, không nhường nửa bước. Chị chống nạnh, chặn cô đứng đó, tuôn một tràng ráo hoảnh cho hết một lượt về chuyện nhà mình vì ai mà mất việc, vì ai mà mất cữ bốc vác.

— Tôi nói cho cô biết

, chị Hồng the thé,

— Cái xóm này bao nhiêu con người há miệng chờ cơm, cô đập vỡ nồi cơm của người ta rồi cô định giương mắt ếch lên à

.

Hạ đứng chết trân. Hai tay cô siết chặt lấy quai cặp đeo trên vai, gân xanh nổi hằn lên. Cô cúi gằm mặt xuống rẻo đất lở lói mép rãnh nước đen ngòm, không cãi lại được nửa lời. Chị Hồng thấy con ranh con trước mặt cứ cúi đầu không đáp, liền hếch mép, coi cái im lặng ấy là nhận lỗi. Chị trừng mắt nhìn xuống đỉnh đầu Hạ, lần đầu tiên tước đi chữ con mà xưng tôi gọi cô lanh lảnh. Hạ cắn nát viền môi, lần đầu tiên bị một người lớn trong xóm đổ thẳng trách nhiệm vào mặt mình. Nếu chị Hồng đã nhìn cô bằng ánh mắt sắc như dao bầu ấy, thì những người khác trong xóm chợ ngày mai liệu có nhìn cô y hệt như thế không.

---

Sáng hôm sau, bãi hàng chợ đầu mối Cầu Sắt ngập ngụa mùi củ quả dập nát. Hạ xách cái cặp lồng cơm lách qua mấy chiếc xe lôi chở hành tỏi, nghển cổ tìm bóng lưng quen thuộc của chú Năm Đạt. Cô đánh liều mang cơm ra bãi, bụng bảo dạ phải níu chú lại hỏi xem hai tuần nay bố xoay xở ở đâu. Cô vẫn một mực tin rằng người chú hay cười xoà này vẫn coi cô như trước, không hắt hủi cô như vợ chú.

Chú Năm Đạt đang lúi húi bê sọt bắp cải. Nghe tiếng giẫm lạo xạo lên vỏ nilon, chú ngoái ra, thấy cô thì quay đi. Chú ngồi phịch xuống chồng sọt tre rỗng, cúi gập đầu, lôi cuộn dây bó hàng bằng nhựa nilon ra quấn từng vòng chặt cứng quanh cổ tay thô ráp. Động tác dứt khoát, cắt đứt luôn cái cơ hội để cô mở miệng.

Hạ đứng lại cách đó vài bước, chân không nhấc lên nổi nữa. Cô nuốt ực, câu hỏi tụt xuống, không hỏi nữa. Chú Năm Đạt lóng ngóng móc túi lôi ra điếu thuốc, quẹt lửa rít một hơi, đầu thuốc cháy đỏ, nhưng rồi lại ấn mạnh đầu thuốc xuống nền xi măng dụi tắt ngay tắp lự. Chú tránh nhìn thẳng về phía cô, mặt lạnh tanh, coi như trước mặt không có ai. Chú gật đầu một cái về phía khoảng không, rồi quay ngoắt đi, thôi cất tiếng gọi Hạ là con như mọi bận. Hạ đứng trơ giữa bãi hàng, cay đắng nhận ra cái chỗ đứng của mình trong mắt đội vác hàng đã trượt đi xa lắm. Nếu cả chú Năm Đạt cũng xoay lưng cạn tình, thì cái chốn lao xao này còn ai chịu nói thật cho cô nghe một lời.

---

Trưa hôm đó, quán cơm dì Tư lọt thỏm giữa khu nhà lồng lợp tôn hầm hập của chợ đầu mối Cầu Sắt. Hơi nước từ nồi nước xương sôi sùng sục bốc lên nghi ngút. Lần đầu quay lại quán sau bao nhiêu ngày lầm lũi mang cơm đi học, Hạ bưng tô cơm ngồi nép sát mép cái bàn thấp kê trên nền ướt. Cô ngước mắt lên, đánh bạo định hỏi thẳng dì Tư xem hai tuần nay bố làm ở đâu ra tiền, đinh ninh người phụ nữ quen thuộc này sẽ nói thật với cô.

Hạ vừa cựa mình định cất giọng. Dì Tư đã với tay cầm cái vá, múc thêm một vá canh củ cải nổi váng mỡ chan vào tô của cô. Dì xô cái tô nhích lại gần mép bàn, chặn luôn cái miệng đang hé ra của cô bằng một câu giục,

— Ăn lẹ đi, nay cơm hơi nhão, ăn cho ấm bụng

.

Dì không trả lời thẳng vào việc cô hỏi, cũng không chừa khe hở nào cho cô nài nỉ thêm. Hạ cúi xuống nhìn tô canh đầy ứ nước, váng mỡ trôi lềnh bềnh. Cô hiểu ngay dì đang tránh. Một cục nghẹn dâng lên tận cổ. Cô tự nhủ ngay lúc đó, từ giờ phút này sẽ không mở miệng hỏi bất cứ ai một câu nào về bố nữa. Dì Tư thấy con bé im lặng cúi gầm mặt lùa cơm, thở phào tưởng nó đã nguôi ngoai, không hay biết mình vừa mất đứt lòng tin của nó. Hạ nhai trệu trạo mấy hạt cơm nhão, tự đặt cho mình một luật mới. Từ nay cô không thèm vặn vẹo ai về bố nữa, ai muốn cho cô biết thì tự hé miệng, còn cô sẽ tự mở mắt ra mà nhìn. Giữ cái luật đó, cô sẽ tự nhìn lấy, xem không hỏi ai thì mình thấy được tới đâu.

---

Hơn một tháng sau, bóng tối quánh đặc ập xuống căn nhà cấp bốn oi bức. Hạ uể oải bước vào buồng, lần tìm lọ dầu gió để xoa thái dương. Cô chỉ định loanh quanh chốc lát, xong việc vặt rồi lỉnh ra ngoài hiên cho thoáng.

Quờ quạng trên cái nóc tủ gỗ mục, ngón tay cô chạm phải cái hũ sành lạnh ngắt nằm lấp khuất sau bàn thờ mẹ. Hạ tò mò, kiễng chân nhấc cái hũ xuống, vặn nắp ra xem. Dưới luồng sáng hắt từ nhà ngoài vào, đáy hũ chỉ còn lơ thơ mấy tờ. Xấp tiền lẻ dồn cục bên trong đã vơi hẳn một khoảng lớn so với cái lần cô vô tình liếc thấy trước đó.

Hạ đứng sững lại, bàn tay đổ mồ hôi giữ chặt mép hũ. Tiếng quạt cây ngoài gian khách quay phần phật, cái chân quạt long ốc kêu lạch cạch. Âm thanh ấy kéo cô về một buổi tối rất xa. Mẹ ngồi xếp bằng trên chiếu, ngay dưới cái quạt ấy, đổ mớ tiền lẻ bán rau ra trước mặt, vuốt phẳng từng tờ rồi cuộn lại, nhét vào đúng cái hũ sành này. Mẹ vỗ nhẹ lên nắp hũ, hạ giọng dặn Hạ như sợ ai nghe thấy,

— Của để dành phải có chỗ, hết đường mới được rớ tới, nghe con

.

Ký ức đứt phựt. Hạ đứng nhìn cái hũ vơi đi một khoảng. Đầu óc cô nhanh chóng ráp cái đáy hũ trống này với tờ tiền mỏng dính trên bàn nước sáng hôm nọ, ráp cả với mớ chuyện dồn dập ập xuống quanh mình mấy tuần qua. Trong đầu cô hiện ra một chuyện rành mạch, rằng bố đang cõng một khoản nợ lớn. Cô chuyển hẳn từ chỗ ấm ức bâng quơ sang tin chắc nịch một điều. Bố đang giấu giếm một khoản nợ, và cả cái xóm chợ này đều rành rẽ chuyện đó trừ một mình cô. Bố xoay đâu ra ngần ấy tiền để đắp vào khoản thiếu hụt suốt hai tuần không cữ, và ông lầm lũi đi đâu vào những đêm không có cữ.