Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 10 phút · 1.958 từ
— Trừ thuế thu nhập cá nhân xong xuôi, chi nhánh thành phố đổ thẳng về tài khoản hơn ba mươi hai tỷ ba trăm mười triệu, tiền tươi thóc thật chứ chẳng phải giấy lộn
.
Giọng anh Lân vang lên từ cái bàn nhựa đặt sát góc tường quán nước đầu ngõ Ba Cây Mít, lấn át cả tiếng ấm nước nhôm đang sôi lục bục trên bếp than tổ ong. Tôi vừa bước qua gờ rãnh nước, định ghé mua cho bố gói trà mạn thì khựng lại. Hôm nay đã là ngày thứ hai mươi của hạn lĩnh thưởng, chỉ còn đúng bốn mươi ngày nữa là hết hạn, vậy mà người cầm tiền về đầu tiên lại là anh ta.
Anh Lân ngồi vắt chân chữ ngũ, cái áo khoác da mở phanh để lộ sợi dây chuyền vàng to bản vừa sắm, tay vỗ bộp bộp lên mặt bàn nhựa mỏng dính. Cả quán nước nín bặt, mấy ông xe ôm đang cắn hạt hướng dương cũng ngậm luôn cái vỏ trong miệng mà ngó sang. Anh ta hất cằm, kể vanh vách tên cái chi nhánh giao dịch trên phố lớn, đọc rành rọt từng cặp số trúng giải, rồi chép miệng bảo đó là tờ vé mẹ anh ta tự tay bấm máy lúc chín giờ mười hai sáng hôm ấy.
Tôi bước lại gần mép bàn, cố giữ giọng mình không run:
— Anh Lân, vậy tờ vé anh vừa lĩnh là tờ bấm máy lúc sáng, còn tờ vé buổi chiều thì phường vẫn đang đề nghị tạm hoãn chi trả phải không anh?
.
Anh Lân liếc ngang qua vai tôi một cái, ánh mắt trơn tuột như không hề nhận ra người đứng trước mặt là ai, rồi quay phắt sang bàn bên cạnh, nâng chén trà nóng hổi lên mời ông thợ sửa khóa đang ngồi thu lu ở góc:
— Bác uống đi cho ấm bụng, chiều nay cháu mời cả quán, tiền bạc nhà cháu giờ không thiếu, chỉ thiếu chỗ tiêu thôi
.
Tôi đứng nép hẳn sang bên cạnh cống thoát nước, lật trang giấy kẻ ngang trong quyển sổ bìa mềm vẫn nhét sẵn trong túi áo khoác, ghi mạnh một dòng chữ đậm đến mức ngòi bút cào xước cả mặt giấy. Hai bàn bên cạnh, mấy người hàng xóm đang ngồi uống nước chè đồng loạt ngẩng lên nhìn tôi, ánh mắt dò xét lướt từ quyển sổ trên tay tôi rồi lại ngoái vào phía cuối ngõ, nơi căn nhà cấp bốn lợp ngói cũ của bố con tôi đang đóng im ỉm cửa. Chú Cẩn ngồi ở bàn ngoài cùng chẳng nói chẳng rằng, đứng dậy dắt chiếc xe máy cũ ra lề đường, đạp nổ máy giòn tan giữa lúc cả quán nước còn im như tờ.
Tiếng động cơ xe của chú Cẩn vừa khuất đầu ngõ thì tiếng còi xe tải nhỏ của anh Lân đã rúc lên inh ỏi. Anh ta trả tiền bằng một tờ bạc to, chẳng thèm lấy tiền thừa, leo lên buồng lái rồi đánh vòng chiếc xe tải nhỏ chạy rà rà dọc suốt chiều dài con ngõ Ba Cây Mít như muốn khoe cho từng khe cửa biết mặt. Chiếc xe dừng khựng lại ngay trước cái quầy bán vé số có tấm cửa xếp sơn xanh đã khóa chặt. Anh Lân bước xuống, hai tay đút sâu vào túi quần, đứng lặng một lúc lâu trước tấm cửa xếp gài ổ khóa đồng to tướng, mắt nhìn chằm chằm vào khe hở hẹp bên dưới chân cửa rồi mới quay gót leo lên xe phóng đi.
Chiều hôm ấy, cả cái quán nước đầu ngõ chỉ râm ran độc một chuyện tiền tỷ của nhà bà Mão. Tôi cầm quyển sổ quay về nhà, trong đầu vướng mãi một câu hỏi: tiền thật đã nằm gọn trong tay rồi, anh Lân còn đứng tần ngần trước cái quầy đóng cửa làm gì.
---
Sáng hôm sau, căn phòng làm việc của trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh sực mùi giấy cũ và nước lau sàn. Chị Nhàn đặt lên mặt bàn gỗ một tờ giấy photocopy còn ấm hơi máy, đầu ngón tay gõ nhẹ lên dòng chữ ký ở góc dưới.
— Đơn anh Lân gửi thẳng lên công ty xổ số từ mấy hôm trước đây em
, chị Nhàn nói, giọng đều đều mà nghe rát ruột,
— Anh ta xin được chi trả luôn cả giải thưởng của tờ vé buổi chiều
.
Tôi cúi sát xuống mặt bàn, mắt lướt qua từng hàng chữ đánh máy dày đặc. Hồi mẹ tôi còn sống, mỗi lần nhà có chuyện phải đi xin dấu xác nhận ở ủy ban, mẹ cũng hay ngồi nắn nót chép từng dòng đơn từ ra giấy nháp như thế này, vừa viết vừa thở dài bảo chữ nghĩa của người có tiền lúc nào cũng sắc như dao cạo. Trong lá đơn trước mặt tôi, lý lẽ được trình bày rành mạch đến mức lạnh lùng: tờ vé buổi chiều chưa từng được giao tận tay khách, cũng chưa có ai trả tiền mua, nên về lý vẫn thuộc quyền sở hữu của đại lý nhà bà Mão.
Chị Nhàn đậy nắp bút, đẩy cái tách sang một bên, khép tập hồ sơ mỏng tang trước mặt:
— Chỗ dựa duy nhất của bác Bính lúc này chỉ là dữ liệu giờ in trên hệ thống máy chủ và văn bản tạm hoãn chi trả của phường còn hiệu lực, ngoài hai thứ đó ra, nhà mình không còn gì để làm thêm nữa đâu
.
Ngực tôi thắt lại, cổ họng khô khốc như vừa nuốt phải nắm bụi đường. Nếu cái văn bản tạm hoãn kia cũng bị gỡ bỏ thì bố con tôi chẳng còn lấy một mảnh giấy lận lưng. Tôi rút tờ giấy kẻ ngang từ trong túi áo khoác ra, dùng thước kẻ chia đôi mặt giấy thành hai cột, một bên ghi số tiền còn lại trong hộp sắt với cuốn sổ tiết kiệm của tôi, một bên ghi tiền viện phí của bác Mão. Tôi ngẩng lên, nhìn sang bố đang ngồi thu mình trên chiếc ghế tựa sát tường, giọng khản đặc:
— Bố ơi, trong nhà mình giờ còn bao nhiêu tiền hả bố
.
Bố không ngẩng mặt lên, chỉ khẽ buông một tiếng
— còn
nghe nhẹ tênh như hơi thở, hai bàn tay gầy guộc sạm nắng cứ miết đi miết lại trên tờ văn bản tạm hoãn đang đặt trên đùi cho phẳng từng nếp gấp. Chị Nhàn ngồi đối diện, ánh mắt dừng lại trên đôi tay nhăn nheo của bố một lúc lâu rồi mới lặng lẽ gom đống giấy tờ trên mặt bàn, chia gọn thành hai tập riêng biệt.
Rời khỏi phòng làm việc, cái nắng hanh đầu đông rọi thẳng xuống bậc tam cấp khiến tôi hoa cả mắt. Lần đầu tiên tôi thấm thía cái cảnh nhà mình lúc này chỉ còn đứng vững được nhờ vào mấy tờ giấy của người khác, và không biết phía công ty xổ số sẽ trả lời lá đơn đòi tiền kia thế nào, trước mặt những ai.
---
Hôm sau nữa, hội trường ủy ban phường chật kín người, tiếng ghế nhựa va vào nền gạch bông lạch cạch không ngớt. Gần nửa cư dân trong ngõ Ba Cây Mít đã kéo nhau tới ngồi kín bốn hàng ghế dài.
Anh Lân ngồi chễm chệ ngay hàng ghế đầu tiên, cái chân phải bắt chéo liên tục đá mũi giày da vào chân chiếc ghế nhựa phía trước, tạo ra những tiếng cộp cộp khô khốc giữa lúc đại úy Hòa đang đứng trên bục chỉnh lại tập tài liệu. Tôi ngồi cùng bố ở hàng ghế cuối cùng sát cửa ra vào, tim đập thình thịch từng hồi.
— Hôm nay, cơ quan công an và ủy ban phường công bố văn bản trả lời chính thức của công ty xổ số điện toán đối với đơn kiến nghị của công dân Vũ Văn Lân
, đại úy Hòa cất giọng dõng dạc, tiếng loa thùng vang dội khắp bốn bức tường.
Cả hội trường im phăng phắc. Bác Dậu ngồi ở bàn chủ tọa đưa tay sờ chiếc còi nhựa rồi lại đặt xuống, bàn tay già nua vuốt phẳng tờ danh sách người tham dự trước mặt. Ở hàng ghế gần cuối, chú Cẩn tháo chiếc mũ bảo hiểm đặt lên đùi, nghiêng đầu nói với ông hàng xóm bên cạnh, giọng hạ xuống mà vẫn lọt tới chỗ tôi:
— Nó thuê người làm bộ hồ sơ khiếu nại này mất đứt ba triệu bạc đấy, tưởng ngon ăn
.
Trên bục, đại úy Hòa đọc rành rọt từng câu trong văn bản đóng dấu đỏ chót:
— Vé xổ số là chứng từ vô danh, công ty chỉ thực hiện trả thưởng cho người trực tiếp cầm tờ vé hợp lệ đến làm thủ tục, việc quầy bán vé thuộc quyền quản lý của ai cũng không làm thay đổi quy định này. Hiện tại, tờ vé phát hành buổi chiều chưa có người nộp yêu cầu lĩnh thưởng nên đơn đề nghị chi trả của ông Vũ Văn Lân bị từ chối
.
Tiếng xì xào nổi lên như ong vỡ tổ. Anh Lân ngồi hàng đầu nghe tới câu đó thì mặt sầm lại, không thèm đợi đại úy Hòa đọc hết phần thông báo rằng bố tôi không phải đóng bất kỳ khoản lệ phí nào cho việc xác minh, anh ta đứng phắt dậy, đẩy chiếc ghế nhựa trượt dài trên nền gạch rồi sải bước đi thẳng ra cửa, kéo theo hàng chục ánh mắt của cả hội trường ngoái lại nhìn theo.
Buổi họp vừa tan, dòng người ùa ra khoảng sân gạch rộng trước trụ sở phường. Chị Nhàn đứng đợi sẵn dưới tán cây bàng già, thấy bố con tôi bước ra liền đi nhanh tới, giọng hạ thấp đầy lo âu:
— Hạn lĩnh thưởng chỉ còn ba mươi tám ngày nữa thôi bác ạ. Dữ liệu hệ thống chỉ chứng minh được có tờ vé in ra vào giờ đó chứ chưa thể khẳng định tờ vé ấy thuộc về ai, nên mọi việc vẫn phải chờ bà Mão tỉnh lại mới giải quyết tiếp được
.
Bố tôi gật đầu nhè nhẹ, bàn tay run run giữ chặt xấp giấy tờ trước ngực gồm tờ văn bản tạm hoãn, tờ giấy báo viện phí tuần tới cô điều dưỡng mới đưa sáng nay và mẩu giấy ghi số điện thoại riêng của chị Nhàn được gạch dưới hai đường mực đậm. Ông ngước đôi mắt đục mờ nhìn chị Nhàn, giọng trầm hẳn xuống:
— Cháu Nhàn này, tiền viện phí tuần tới của bà Mão bên bệnh viện họ có cho khất lại thêm ít hôm nữa không cháu
.
Chị Nhàn còn chưa kịp mở lời đáp, bố tôi đã quay mặt đi, đứng lặng người rất lâu dưới nắng nhạt, ánh mắt đau đáu hướng thẳng về phía dãy nhà cao tầng của bệnh viện tuyến tỉnh nhô lên sau những mái ngói thấp. Tôi đứng cạnh ông, nhìn theo bóng lưng anh Lân vừa khuất sau cổng phường mà lòng lạnh toát: đường giấy tờ đã tắc, nhưng trong tay anh ta vẫn còn tờ giấy đứng tên người đại diện và cả đống tiền mặt vừa lĩnh, chưa kể cuốn sổ bìa carton ghi những lần giao vé buổi chiều vẫn đang nằm gọn trong tay nhà anh ta.