Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 16 phút · 3.127 từ
Tiếng đề máy xe Dream cũ rè lên một tràng khàn đặc ngay giữa sân công an phường Nam Lộc, khói trắng phụt ra nồng nặc mùi xăng sống.
Tôi khựng lại bên bậc tam cấp. Chú Cẩn vừa từ dãy phòng làm việc bước ra, tay kéo khóa chiếc áo gió sờn vai. Thấy tôi ôm tập hồ sơ đi tới, chú không gật đầu chào như mọi bận, cũng chẳng buông câu hỏi thăm nào về ngày giỗ mẹ tôi mới xong cách đây ba hôm. Sau yên xe chẳng buộc bao hàng nào, vậy mà chú vẫn dắt xe ra giữa sân như người đang có việc gấp, gạt chân chống, ngồi lên rồi nổ máy ngay. Mắt chú nhìn thẳng ra phía cổng sắt đang mở toang, quay hẳn lưng về phía tôi trước khi vít ga lao vút ra mặt đường nhựa.
Gió hút qua khoảng sân vắng. Mấy chiếc lá bàng khô lạo xạo dưới gót giày tôi. Tôi đứng trân nhìn theo tấm lưng hơi gù của chú khuất sau bức tường vôi, lòng bỗng dâng lên một nỗi bất an lạnh ngắt. Chú Cẩn nhà ở ngay đầu ngõ Ba Cây Mít, chạy xe ôm, ngày nào cũng đứng chờ khách ở chỗ quen đầu đường, bình thường gặp ai trong ngõ cũng niềm nở bắt chuyện. Vậy mà sáng nay, đúng ngày thứ mười lăm của hạn lĩnh thưởng, chỉ còn bốn mươi lăm ngày nữa là hết hạn, chú lại một mình lên phường rồi bỏ đi như trốn nợ thế này.
Tôi ôm chặt xấp giấy tờ vào ngực, rẽ thẳng vào phòng tiếp dân. Đại úy Trịnh Văn Hòa đang ngồi sau chiếc bàn gỗ ép, đầu cúi xuống rà ngón tay trên một tập biên bản dày cộp. Nghe tiếng bước chân tôi, anh ngẩng lên, ánh mắt điềm tĩnh nhưng có phần dè chừng.
— Chào chị Đoan. Chị mang thêm giấy tờ gì bổ sung cho hồ sơ của bác Bính à?
, anh Hòa hỏi, giọng đều đều.
— Vâng, tôi mang bản sao sổ hộ khẩu với mấy cái hóa đơn điện nước đứng tên bố tôi
, tôi đặt tập giấy lên mặt bàn, mắt không rời khỏi tờ biên bản có chữ ký ngoằn ngoèo ở góc dưới mà anh vừa lật qua.
— Anh Hòa này, chú Cẩn hàng xóm nhà tôi vừa ở đây ra. Chú ấy lên trình báo việc gì thế anh?
Anh Hòa không đáp ngay. Anh gõ nhẹ hai ngón tay xuống mặt tập biên bản kẹp giấy than, dừng lại một nhịp, rồi cầm cây bút bi trên bàn ghi thêm một dòng ngắn ở lề dưới trước khi xoay tờ giấy về phía tôi.
— Chị xem qua đi. Đây là lời khai của nhân chứng mới, vừa ký xác nhận cách đây vài phút
, anh nói.
Tôi cúi xuống, ngón tay chạm vào mép giấy còn hằn vết bút. Từng dòng chữ viết tay nắn nót hiện ra dưới ánh đèn tuýp trắng lóa. Lời khai ghi rõ: vào khoảng gần sáu giờ chiều hôm bác Mão bị tai biến, chú Cẩn đang đứng chờ khách ở đầu ngõ Ba Cây Mít thì nghe tiếng bố tôi gọi điện ra điểm bán vé để hỏi mua chịu, giọng to như quát vì cái máy cục gạch nghe rất rè. Chú còn khai thêm rằng bố tôi đã nợ tiền vé ở chỗ bà Mão suốt ba tháng nay chưa trả.
Cổ họng tôi nghẹn đắng. Tôi đọc đi đọc lại dòng chữ nhắc tới chuyện nợ ba tháng tiền vé, đầu óc ong ong như có ai gõ trống bên tai. Tôi rút tờ giấy ô ly trong túi ra, lúi húi chép lại mốc thời gian trên biên bản.
— Chú Cẩn khai thế này là bịa đặt trắng trợn anh ạ
, tôi ngẩng lên, giọng lạc đi.
— Bố tôi chưa bao giờ nợ ai một đồng tiền lẻ nào, tính ông sĩ diện, có tiền mới mua chứ không bao giờ mở miệng xin mua chịu!
— Tôi đã đọc lại nguyên văn cho ông Cẩn nghe và hỏi xác nhận lại giờ giấc tới hai lần rồi, chị Đoan
, anh Hòa điềm đạm giải thích, hai tay đan vào nhau đặt trên bàn.
— Ông ấy cam đoan mình đứng cách quầy bà Mão chưa đầy năm bước chân nên nghe không thể nhầm được
.
— Thế lúc đó chú ấy đứng ở đầu ngõ làm gì mà rảnh rỗi nghe lỏm chuyện nhà người khác? Chú ấy có bằng chứng gì không hay chỉ nói mồm?
, tôi dồn dập hỏi, hai tay tì xuống mép bàn.
Anh Hòa khẽ đẩy gọng kính, đưa tay xoay nhẹ màn hình chiếc máy tính để bàn lệch hẳn về phía mình, che khuất phần văn bản đang mở dở.
— Câu chị vừa hỏi thì hiện tại tôi chưa trả lời được, vì vụ việc vẫn đang trong quá trình xác minh chéo. Tôi chỉ lưu ý chị một điều thế này: một khi lời khai của nhân chứng đã chính thức đưa vào hồ sơ lưu trữ của phường, muốn gạt bỏ nó ra thì phía gia đình chị phải có một chứng cứ khác nặng ký hơn đè lên, chứ không thể chỉ phủ nhận bằng lời nói được
.
Chiếc quạt trần trên cao quay lờ đờ, tiếng trục sắt rít lên kèn kẹt khô khốc. Tôi cầm tờ giấy ô ly đã nhàu nát góc trên tay, bước ra khỏi phòng làm việc mà hai đầu gối cứ rã rời. Mùi mực giấy than hăng hăng vẫn còn vương trên đầu ngón tay tôi. Cái thứ chữ đen sì nằm trong tập hồ sơ kia đã có dấu đỏ của phường, nghĩa là từ giờ phút này, nó không còn là chuyện lời qua tiếng lại ngoài đường nữa. Nhưng điều khiến tôi lạnh sống lưng hơn cả là nếu chú Cẩn đã dám ký tên lên phường, thì chắc chắn cái tin bố tôi mua chịu vé số đang lan ra ngoài ngõ rồi.
---
Trưa hôm đó, nắng tháng mười hai nhạt thếch rải lên mặt đường bê tông đầu ngõ Ba Cây Mít.
Tôi dựng chiếc xe đạp bên gốc mít già, định bụng ghé qua quán nước vỉa hè của bà Thìn để dò la xem tình hình trong xóm thế nào trước khi về nấu cơm cho bố. Quán nước lụp xụp chỉ kê vỏn vẹn hai chiếc bàn nhựa thấp lè tè dưới mái bạt xanh bạc màu, vậy mà trưa nay lại đông kín người. Mấy ông bà hưu trí, mấy chị đi chợ muộn đều túm tụm cả ở đây, chén trà đặc nguội ngắt trên bàn chẳng ai buồn động tới.
Vừa thấy tôi đi tới, tiếng xì xào đang rào rào bỗng im bặt. Mấy cặp mắt đồng loạt quay phắt lại nhìn tôi chằm chằm, ánh nhìn nửa tò mò nửa dò xét khiến bước chân tôi khựng lại mất một nhịp.
Ngồi ở chiếc bàn phía trong cùng, gác một chân lên ghế nhựa là anh Lân, cổ đeo sợi dây chuyền bạc to bằng ngón tay út. Thấy tôi đứng sững, Lân nhếch mép cười khẩy, hất hàm về phía chiếc ghế trống bên cạnh.
— Kìa, cô Đoan vừa đi đâu về mà mặt mũi căng thẳng thế? Lên phường nộp giấy tờ nhận thưởng cho ông Bính à?
, Lân cất giọng oang oang, cố tình nói to cho cả hai bàn cùng nghe.
Tôi hít sâu một hơi, bước lại gần mép bàn, cố giữ giọng cho bình thản:
— Chào anh Lân, chào các bác. Cháu lên phường bổ sung nốt mấy giấy tờ tùy thân cho đúng thủ tục thôi ạ
.
— Thủ tục gì thì thủ tục, chứ tôi nghe nói sáng nay ông Cẩn cũng mới ở trên phường về đấy
, Lân thả chân xuống đất, chống hai khuỷu tay lên đầu gối, mặt vênh lên đầy vẻ đắc ý.
— Ông ấy kể tường tận từng câu một. Rằng đúng tầm gần sáu giờ chiều hôm bà Mão bị nạn, ông Cẩn đứng ngay đầu ngõ này, nghe rõ mồn một tiếng ông Bính gọi điện ra đại lý xin mua chịu tờ vé số. Đã thế lại còn nợ tiền vé của người ta suốt ba tháng trời chưa trả đồng nào
.
Cả quán nước im phăng phắc. Tôi đứng chết trân giữa nắng, bàn tay thọc sâu vào túi chiếc áo gió mỏng, nắm chặt lại. Lân thuật lại không sai một chữ nào so với tờ biên bản tôi vừa đọc trên phường sáng nay. Mà cái đáng sợ là câu chuyện ấy nghe lại khớp quá. Ai ở cái ngõ này mà chẳng biết chiều nào tầm năm rưỡi sáu giờ kém bố tôi cũng cầm chiếc điện thoại cục gạch ra đứng trước hiên nhà, oang oang gọi điện đặt vé cho kịp giờ quay số. Mấy năm nay ông đều như thế, giờ bỗng thành cái cớ vừa khít để người ta tin lời chú Cẩn.
— Anh Lân nói thế là không đúng rồi!
, tôi gằn giọng, ngón tay bấu chặt lấy gấu áo.
— Bố tôi ngày nào cũng gọi điện đặt vé thật, nhưng tiền nong ông sòng phẳng từng đồng một. Chú Cẩn nói bố tôi nợ ba tháng tiền vé là vu khống, làm gì có chuyện đại lý nào cho mua chịu lâu thế!
— Ơ hay, tôi có bịa ra đâu mà cô gắt với tôi?
, Lân nhún vai, đưa mắt nhìn quanh một lượt rồi rút chiếc điện thoại cảm ứng trong túi quần ra, ngón tay lướt lướt trên màn hình.
— Tôi chỉ nhắc lại đúng nguyên văn lời ông Cẩn kể sáng nay thôi. Người ta có mắt thấy tai nghe, lại dám lên tận công an phường ký giấy cam đoan thì chắc chắn không phải chuyện đùa. Mà cô bảo ông Bính sòng phẳng, chứ mấy tháng nay chẳng ai gọi ông ấy hàn cửa sắt, tiền ăn còn chắt bóp từng bữa thì lấy đâu ra tiền mặt mà ngày nào cũng mua vé?
Mấy người ngồi ở hai chiếc bàn nhựa bắt đầu gật gù theo lời Lân. Một ông lão mặc áo may ô chép miệng, ánh mắt liếc xéo về phía căn nhà cấp bốn lụp xụp của bố con tôi nằm sâu trong hẻm.
— Cũng phải đấy, dạo này thấy sân nhà ông Bính ít xòe lửa hàn hẳn đi, có khi túng quá nên mua chịu thật
, bà hàng nước vừa châm thêm nước sôi vào ấm vừa góp chuyện, giọng hạ thấp xuống nhưng vẫn đủ lọt vào tai tôi.
— Mà kể cũng lạ, hôm trước tôi đi qua vựa giàn giáo của chú Lân đây, thấy ông Cẩn ngồi uống nước chè trong đó lâu lắm. Lúc ông Cẩn dắt xe ra về, tôi thoáng thấy chú Lân cầm bút gạch xoẹt một cái vào cuốn sổ nợ tiền hàng dày cộp trên bàn, đúng dòng ông Cẩn còn nợ mười hai triệu tiền hàng
.
Lân khựng tay trên màn hình điện thoại, liếc nhanh sang bà hàng nước với ánh mắt sắc lẹm khiến bà Thìn vội ngậm miệng lại, cúi gằm xuống lau mấy chiếc chén.
Tôi đứng lặng nhìn hai cái bàn nhựa trước mặt. Cổ họng khô khốc, bao nhiêu lời giải thích chuẩn bị sẵn trong đầu bỗng chốc nghẹn ứ lại, chẳng thể nào chen nổi vào giữa những cái gật đầu đồng tình của hàng xóm. Họ đã tin rồi. Một lời khai có dấu đỏ trên phường, thêm cái miệng của Lân đã biến bố tôi thành kẻ quỵt nợ tham lam trong mắt cả ngõ. Tôi quay lưng đi thẳng vào hẻm, sau lưng vẫn vẳng lại tiếng Lân cười khà khà cùng tiếng bàn tán rộ lên.
---
Chiều tối, sương xuống bảng lảng trên những mái ngói rêu phong của ngõ Ba Cây Mít, mang theo cái lạnh se sắt của những ngày giữa đông.
Tôi từ ngoài đường lớn đi bộ vào ngõ, trên tay xách túi đậu phụ và mớ rau muống vừa mua vội ở chợ cóc. Vừa rẽ qua khúc cua đầu hẻm, tôi đã thấy dáng bố tôi đang lầm lũi đi phía trước, vai vác một thanh sắt hộp dài. Ngang qua cổng nhà bác Phan Văn Dậu, bác Dậu đang đứng tưới mấy chậu cúc vạn thọ trước sân bỗng đặt vòi nước xuống, bước vội ra chắn ngang lối đi.
— Ông Bính này, tôi hỏi thật một câu nhé
, bác Dậu hạ thấp giọng, tay cầm cuốn sổ tay ghi chép của tổ dân phố giơ lên ngang ngực rồi lại ngập ngừng hạ xuống.
— Ngoài ngõ người ta đang đồn ầm lên chuyện ông nợ tiền vé của bà Mão ba tháng nay chưa trả, chiều hôm bà ấy đổ bệnh ông còn gọi điện xin mua chịu. Chuyện đó có thật không hả ông?
Bố tôi dừng bước. Thanh sắt trên vai ông khẽ rung lên. Dưới ánh đèn đường vàng vọt vừa bật sáng, khuôn mặt hốc hác của ông đanh lại, không còn chút động nào. Ông nhìn thẳng vào mắt bác Dậu, môi mím chặt, không gật cũng không lắc, không nói lấy một tiếng. Rồi ông lặng lẽ lách người qua bên cạnh bác Dậu, đẩy cánh cổng sắt rỉ sét bước thẳng vào sân nhà mình.
Bác Dậu đứng sững ngoài ngõ, tay vân vê mép cuốn sổ tay, ánh mắt nhìn theo bóng lưng gầy gò của bố tôi đầy vẻ thất vọng xen lẫn nghi ngại. Tôi vội vàng cúi đầu chào bác rồi lách nhanh qua cổng theo bố.
Trong khoảng sân gạch nhỏ hẹp ngổn ngang vụn sắt và những mẩu thép thừa, bố tôi đã đặt thanh sắt xuống đất. Ông không vào nhà thắp hương cho mẹ như mọi chiều, cũng chẳng buồn rửa tay, mà bước lại chiếc bàn nguội sát tường, cúi xuống, hai tay nắm chặt tay quay của chiếc ê tô sắt, nghiến răng siết thêm nửa vòng nữa cho tới khi hàm kẹp ăn vào thanh sắt, kêu lên một tiếng rít.
Ngọn đèn bóng tròn treo lủng lẳng dưới mái hiên hắt thứ ánh sáng vàng đục xuống khoảng sân chật chội. Đứng ở góc tường, tôi nhìn qua khung cửa gian thờ, thấy trên chiếc móc sắt đóng sâu vào tường gạch cạnh bàn thờ, cái bọc nilon màu đen vẫn treo lủng lẳng ở đó, im lìm và nặng trĩu như một khối đá đè lên lồng ngực. Tôi sực nhớ lại bữa giỗ mẹ ba hôm trước, khi người ở mâm ngoài hỏi thẳng món tiền giải thưởng rồi về tay ai, nhà mình định chia chác thế nào, bố cũng đứng dậy giữa mâm cỗ, lặng lẽ đưa tay sửa lại nếp gấp của chiếc bọc nilon ấy, rồi rút thêm một nén hương châm lửa cắm vào bát hương, không nói một câu.
Tôi đứng tần ngần bên bậc cửa, tay rút tờ giấy ô ly chép giờ giấc lời khai từ trong túi áo ra, từ từ gấp phẳng lại từng nếp một. Tim tôi đập thình thịch trong lồng ngực. Tôi sợ phải nghe câu trả lời từ miệng bố, sợ rằng những gì Lân và chú Cẩn nói ngoài kia lại có một phần sự thật nào đó mà tôi chưa biết. Nhưng nếu ngay cả tôi cũng im lặng, thì ở cái ngõ này chẳng còn ai đứng về phía ông nữa.
Tôi bước lại gần chiếc bàn nguội, cất tiếng hỏi thẳng:
— Bố, chiều nay ngoài ngõ người ta nói ầm lên chuyện bố nợ tiền vé của bà Mão suốt ba tháng nay. Chú Cẩn còn lên công an phường ký giấy làm chứng nữa. Bố nói thật cho con nghe đi, bố có nợ tiền bà Mão không?
Tiếng ê tô siết sắt dừng bặt. Bố tôi vẫn cúi gằm mặt xuống chiếc ê tô, tấm lưng gầy nhô cao sau lớp áo sơ mi bạc màu. Phải mất một lúc lâu, ông mới chậm rãi ngẩng lên, đôi mắt đục nhìn ra khoảng tối ngoài góc sân.
— Bố không nợ ai ba tháng tiền vé cả
, giọng bố khàn đặc, nặng trịch như có đá đè trong cổ.
— Chỉ có đúng mười nghìn tiền tờ vé chiều hôm ấy là bố chưa kịp đưa cho bà Mão thôi
.
Tôi sững người, bước tới thêm một bước:
— Sao lại thế hả bố? Mọi khi bố toàn trả tiền ngay cơ mà?
— Chiều hôm ấy bố gọi điện dặn bà Mão giữ cho một tờ như mọi ngày
, bố tôi thở hắt ra một hơi dài.
— Bà Mão in xong thì cất cho bố như mọi bận, tối bố ra lấy rồi trả tiền một thể. Nhưng chưa tới giờ bố ra thì bà ấy đã đổ xuống ngay cạnh quầy rồi. Vé thì bố còn chưa cầm tận tay, tiền thì đúng mười nghìn ấy thôi, mà giờ người ta nằm đó không nói được tiếng nào, bố biết cãi thế nào cho người ta tin
.
Tôi đứng lặng đi giữa sân, nghe từng tiếng thở nặng nhọc của bố hòa vào tiếng côn trùng rả rích ngoài bụi chuối sau nhà. Chỉ một tờ vé mười nghìn đồng chưa kịp trả tiền, vậy mà qua miệng chú Cẩn và Lân, nó đã biến thành món nợ ba tháng trời, thành cái cớ để cả ngõ tin rằng bố tôi tham lam, thấy người ta nằm liệt liền quỵt nợ rồi nhận vơ tấm vé trúng thưởng.
Bố tôi lại cúi xuống, vơ lấy cái giũa đặt trên mặt bàn, kéo một đường dài trên mép sắt khiến mạt sắt rơi lả tả xuống nền gạch. Ông tin rằng chỉ cần công an làm rõ mọi chuyện thì nỗi oan này tự khắc gỡ được. Nhưng tôi biết, tờ biên bản lời khai của chú Cẩn vẫn đang nằm chình ình trong tập hồ sơ trên phường, chưa có bất cứ thứ gì đè lên để gạt nó ra. Còn ngoài kia, cả ngõ Ba Cây Mít đã tin sái cổ vào câu chuyện mua chịu ấy rồi. Ngày mai bước chân ra khỏi cổng, hàng xóm láng giềng sẽ đối xử với bố tôi ra sao, và làm cách nào để ông tự minh oan khi người bán vé duy nhất biết sự thật thì đang nằm trong bệnh viện, không nói được một tiếng?