Trang sổ ngày bố mổ

Suốt mấy hôm trước, tôi đã để sẵn cuốn sổ chi trên bàn làm việc, không cất vào ngăn kéo như mọi khi, phần vì biết trước ngày ông Ôn hẹn tới, phần vì để đó cho tiện tay lúc cần lật ra xem. Trang ghi ngày mùng tám tháng hai năm bố tôi mổ, tôi đã đánh dấu sẵn một góc giấy gập nhẹ, khỏi mất công lật tìm.

Đúng hẹn, mùng tám tháng hai, ông Ôn Kiến Hoa tới sân xưởng Phó Ký, tay không, mặt căng như hôm đứng ngoài cổng mười ngày trước. Sáng hôm ấy hửng nắng sớm, tôi vừa mở cổng xưởng thì đã thấy bóng ông ở đầu ngõ, đi thẳng vào không chờ mời. Ông Tô Kiến Nghiệp cũng có mặt, tới lấy hàng đợt đầu của sáu mươi bộ bàn ghế. Xe ông đỗ sát cổng, người đang khiêng mấy bộ đã ráp lên thùng, tiếng bánh xe gỗ cọ vào thùng kêu cót két.

Ông Ôn đứng giữa sân, nhắc lại đúng câu cũ, giọng to hơn hẳn, quay nửa người về phía ông Tô: - Hôm ăn hỏi mùng tám tháng hai năm ấy, nhà họ Phó hứa mười hai vạn, có người ngồi nghe, bà cả gật đầu, hôm nay đúng ba năm tròn. Ông Tô ngừng tay chỉ đạo, quay sang nhìn cả hai, không nói gì, một tay vẫn cầm cuốn sổ giao hàng cuộn tròn.

Tôi vào trong lấy cuốn sổ chi, mang ra sân, mở đúng trang ghi ngày mùng tám tháng hai ba năm trước, đọc to ba dòng liền nhau: tiền xe cứu thương, tiền tạm ứng viện phí, tiền cơm trực ở viện. Giọng tôi đọc chậm, rõ từng chữ, tay giữ trang sổ cho khỏi bay. Tôi gấp mép trang sổ lại: - Hôm đó bố cháu mổ, chín phẩy sвая vạn cả đợt, cháu với bố đều ở viện huyện cả ngày, không ai trong nhà có mặt ở bàn ăn hỏi để nghe hay gật cả.

Ông Ôn đứng lặng, mắt nhìn xuống trang sổ trên tay tôi, không nói thêm về chuyện ai có mặt. Ông đưa tay xoa cằm, khựng lại một nhịp rồi đổi sang câu khác, giọng vẫn cứng: - Câu ấy không phải cậu hứa, tôi biết. Nhưng bên nhà cậu đã có người gật đầu hôm đó, tôi chỉ cần chừng ấy thôi. Tôi hỏi lại, vậy người gật đầu đó bác định tính sao, có định sang hỏi thẳng người ấy không. Ông không đáp, chỉ đứng yên chờ tôi đáp lại phần trước. Tôi không có gì để đáp ngoài cuốn sổ trên tay.

Tôi gập cuốn sổ lại một chút rồi mở ra, chỉ tay vào dòng ghi tiền cơm trực, hỏi ông có muốn xem tận mắt nét chữ không. Ông xua tay, bảo khỏi cần, ông tin tôi ghi đúng ngày, chỉ là cái ngày đúng ấy không đổi được việc bên nhà tôi đã có người gật đầu năm xưa. Tôi im lặng, nhận ra càng nói càng xoay quanh một chỗ.

Ông Tô đứng nghe từ đầu đến cuối, không chen một câu, lặng lẽ rút cuốn sổ giao hàng trong túi áo ra, ghi thêm một dòng rồi cất lại. Ông gọi người xếp nốt hai bộ bàn ghế cuối cùng lên xe, đếm tiền trả tận tay tôi, không nhắc gì thêm, rồi lên xe đi luôn, tiếng máy nổ giòn rồi khuất dần ngoài ngõ.

Ông Ôn nán lại thêm một lúc, nhìn tôi rồi nhìn cuốn sổ trên tay tôi, hai tay chắp sau lưng. Cuối cùng ông quay ra cổng, bước chậm hơn lúc tới, dáng đi không còn cứng. Tôi không tiễn, chỉ đứng ở sân nhìn theo tới lúc bóng ông khuất sau góc ngõ.

Tôi gấp cuốn sổ, ngồi xuống bậc cửa xưởng, cầm trên tay một lúc lâu, ngón tay lần theo gáy sổ đã cong quen hình bàn tay. Ba dòng chữ chứng được một việc, rằng hôm ăn hỏi cả bố lẫn tôi đều không có mặt ở bàn để hứa hay nghe ai hứa gì. Nhưng ba dòng ấy không chứng được ai đã nói câu mười hai vạn, cũng không chứng được ai gật đầu. Sổ của tôi chỉ ghi phần của mình, còn phần ở bàn ăn hỏi năm ấy thì nằm ngoài những trang giấy, tôi không có cách nào lật đọc.

Chiều hôm đó tôi khoá cửa xưởng sớm, sổ để nguyên trên bàn, ngồi một mình nhìn ra sân trống, chỗ ban sáng hai người đứng đối chất giờ chỉ còn mấy vệt bánh xe của ông Tô in trên nền đất và vết chân người hằn trên lớp bụi mỏng. Tôi ngồi tới lúc trời sẩm tối, không buồn bật đèn, chỉ nghe tiếng loa phát thanh đầu xóm phát bản tin chiều muộn hơn mọi hôm.

Tôi nghĩ tới ba năm đã trôi qua, nghĩ tới việc mình vừa dùng cuốn sổ hai mươi bốn tháng để chứng minh một điều nhỏ, rằng mình không có mặt ở cái bàn còn chẳng nhớ rõ hình dáng. Chỉ có chỗ đứng của tôi là đổi khác, từ người bị nghi có mặt sang người chắc chắn vắng mặt, còn người đã gật đầu thì vẫn chưa có gì để nói lại. Tôi ngồi thêm một lúc rồi đứng dậy vào nhà, tay cầm theo cuốn sổ chi, đặt lên đầu giường trước khi nằm xuống, thay vì cất lại vào ngăn kéo bàn của bố. Tôi định với tay lấy bút ghi thêm một dòng, nghĩ lại, đặt bút xuống, tắt đèn nằm im trong bóng tối, nghe tiếng mọt gỗ cắn nhẹ trong cột nhà, tay chốc chốc lại chạm gáy sổ cong quen nằm ngay cạnh gối.