Ai đếm lại chồng ván

Hôn sự đã huỷ, lô thái lễ nhà tôi đưa sang phải trả về. Sáng hai mươi sáu tháng chạp, tôi kéo xe ba gác của xưởng sang nhà họ Ôn để chở ba mươi hai tấm ván du về lại xưởng. Lô ván ấy nhà tôi đưa sang từ tháng ba năm kia làm thái lễ, trị giá ba phẩy tư vạn. Phủ bạt xanh nằm ở góc sân bên đó đã gần ba năm, tôi đi ngang qua nó không biết bao lần. Đường sang nhà họ Ôn sáng ấy vắng hơn mọi hôm, chỉ có vài người quẩy gánh hàng Tết ra chợ sớm. Bánh xe ba gác lăn trên nền đường lát gạch kêu lọc cọc đều đặn.

Ông Ôn Kiến Hoa ra sân ngay khi nghe tiếng bánh xe ngoài cổng. Đứng chắn trước chồng ván, giọng ông cứng: - Cứ để đấy đã. Chuyện mười hai vạn chưa xong thì chưa có gì trả cả. Tôi không cãi lại, chỉ nói tôi sang xem lại lô ván một lúc rồi tính. Ông không ngăn tôi lại gần, chỉ đứng đó nhìn, hai tay khoanh trước ngực. Tôi hỏi thêm một câu cho phải phép, rằng tôi chỉ dỡ bạt xem thôi chứ chưa chở đi vội. Ông gật đầu một cái, không nói gì thêm.

Chồng ván nằm đúng góc sân tôi vẫn nhớ, kê trên mấy thanh gỗ kê cao khỏi mặt đất cho khỏi ẩm. Tấm bạt xanh đã bạc màu hẳn một nửa vì nắng mưa gần ba năm, mấy góc bạt sờn chỉ. Gió thổi khẽ lật lên một góc rồi lại rơi xuống. Tôi đứng nhìn nó một lúc trước khi cúi xuống cởi dây buộc quanh tấm bạt. Dây đã cứng lại vì bám bụi lâu ngày, tôi phải dùng cả hai tay mới gỡ được nút thắt.

Tôi dỡ tấm bạt ra, bụi bay lên một lớp mỏng rồi lắng xuống chỗ chân tôi đứng. Ván lớp trên nứt chân chim từng đường nhỏ chạy dọc mặt gỗ, ván lớp dưới thì phẳng lì, không có lấy một đường nứt nào. Tôi cầm một tấm lớp trên lên soi dưới nắng, tay vuốt theo vết nứt, đưa lên mũi ngửi thử mùi gỗ, thấp giọng nói: - Gỗ mới xẻ phải hong nơi râm, mặt ngoài co nhanh hơn ruột gỗ thì mới nứt kiểu này. Lô này hong đủ hai năm rồi thì đáng lẽ không còn nứt kiểu ấy nữa, trừ khi có ai dỡ bạt ra xếp lại, để lớp trên phơi nắng chừng mươi ngày.

Ôn Nhu đứng ở bậc thềm, Ôn Bội đứng cạnh chị, cả hai trầm mặc không nói gì lúc tôi nói câu đó. Tôi cúi xuống nhìn mép mấy tấm ván, thấy có số phấn trắng đánh lại từ một tới ba mươi hai. Nét phấn mảnh, viết nghiêng về bên trái, không phải nét tay tôi. Tôi là người đánh số cho cả lô này lần đầu hồi còn đóng gói mang sang. Nét tôi viết thẳng đứng, không nghiêng như vậy, tôi nhớ rõ vì hồi đó tôi đánh số bằng thước kẻ tựa lên từng tấm cho đều.

Tôi chậm rãi đứng thẳng người lên, phủi tay vào quần, nhìn quanh sân một lượt, rồi nhạt giọng nói: - Ai đếm lại chồng ván này. Tôi không quay sang hỏi ông Ôn, cũng không quay sang hỏi Ôn Nhu, tay vẫn giữ tấm ván lớp trên.

Không ai đáp. Ông Ôn quay mặt đi, tay đặt lên thành cửa bếp, ngón tay gõ nhẹ mấy cái không thành nhịp. Ôn Nhu cúi đầu nhìn xuống nền sân, hai tay nắm chặt vạt áo, vai cô hơi so lại. Ôn Bội đứng cạnh chị, liếc một cái thật nhanh sang Ôn Nhu rồi lại quay đi, tay bấu vào thành cửa. Sân nhà họ Ôn im lặng, chỉ còn tiếng gà nhà bên cạnh gáy muộn một tiếng và tiếng chổi ai đó quét sân ở nhà kế bên vọng sang.

Tôi cúi xuống nhìn lại mép tấm ván trong tay lần nữa, nét phấn nghiêng ấy tôi chợt nhận ra mình đã thấy y hệt, không phải trong sân này. Cách đánh số nghiêng về bên trái, ken sát đầu tấm gỗ, đúng kiểu người của vựa gỗ Tô Ký vẫn đánh trên từng lô hàng nhập. Tôi thấy tận mắt hồi ra vựa ông Tô mua mấy tấm gỗ dư năm ngoái, đứng nhìn thợ vựa đánh số cả buổi. Không phải người nhà họ Ôn đánh lại số này. Người của vựa ông Tô đã vào sân này, đếm và đánh số cả ba mươi hai tấm như của chính vựa mình. Lô ván nhà tôi đưa sang thái lễ giờ không còn nằm trong tay nhà họ Ôn nữa, dù nó vẫn ở nguyên chỗ cũ trong sân.

Tôi đặt tấm ván lại đúng chỗ cũ, phủ lại tấm bạt lên chồng ván, buộc dây cho chặt như lúc mới tới, kéo cái xe ba gác quay đầu ra cổng. Thùng xe trống không, tôi không mang được tấm ván nào về. Ông Ôn không tiễn tôi ra tới cổng, ông vẫn đứng nguyên chỗ cũ cạnh chồng ván, mắt nhìn theo cái bạt tôi vừa buộc lại, không quay sang nhìn tôi lấy một lần.

Ra tới ngoài đường, tôi kéo xe đi chậm, nghĩ lại nét phấn nghiêng ấy, nghĩ tới việc mười hai vạn ông Ôn vẫn đòi tôi có khi chưa bao giờ là thứ duy nhất ông đem đi cầm cố. Tôi kéo xe về ngang qua chợ huyện, mấy hàng bán bánh tổ với lạp xưởng phơi đã bày ra vỉa hè, người mua kẻ bán chen chúc nhau ngay giữa lối đi. Tôi đi qua không dừng lại mua gì, đầu óc vẫn còn ở lại chỗ sân nhà họ Ôn.

Về tới xưởng, tôi dựng xe ba gác vào góc sân, dây thừng buộc bạt vẫn còn nguyên trên xe chưa gỡ, đứng nhìn khoảng sân trống không có tấm ván nào cả hồi lâu. Ba mươi hai tấm ván ấy đáng lẽ đã nằm ở đúng góc sân này từ trưa nay, xếp gọn chờ tôi xẻ dần ra dùng cho mấy đơn nhỏ ra giêng, mà giờ khoảng đất trống ấy chỉ có mấy vệt nắng chiều kéo dài qua khe ván thưa. Tôi vào nhà lấy cuốn lịch treo tường ra xem. Còn bốn ngày nữa là hết năm, cái đơn duy nhất còn đứng vững trong xưởng là sáu mươi bộ bàn ghế của ông Tô, còn cái lô ván lẽ ra thuộc về tôi giờ vẫn nằm bên kia, dưới một tấm bạt có người khác vừa mở ra rồi đóng lại.

Dây thừng buộc quanh xe ba gác tôi mới cuộn được nửa chừng thì trời tối hẳn, đành treo tạm lên móc để mai cuộn nốt. Tôi khoá cổng xưởng, đèn đường đầu ngõ Trúc Loan bật sáng lúc tôi bước ra. Mấy nhà đã dọn dẹp xong bàn thờ chuẩn bị đón giao thừa, mùi hương trầm thoảng ra từ khe cửa sổ một nhà nào đó.