Hai mươi chín tấm

Sáng ra, tôi kéo xe ba gác của xưởng chở cái tủ bếp nhà họ Ôn đặt đóng từ trước sang giao, ghì càng xe đoạn cuối ngõ vì đường xóc. Tới cổng nhà họ Ôn, xe tải nhỏ của vựa gỗ Tô Ký đã đỗ sẵn ngoài sân. Mấy người thợ vựa đứng chờ, khoanh tay dựa vào thành xe, chưa ai động tay vào việc gì. Một người rút điếu thuốc ra châm, khói bay là là qua vai áo. Ông Tô Kiến Nghiệp đứng giữa sân, tay chắp sau lưng, mắt nhìn thẳng vào cửa nhà, không nhìn sang chỗ tôi vừa dừng xe.

Ông Ôn Kiến Hoa ra tới cổng, thấy ông Tô thì khựng lại nửa bước. Tay ông còn nắm nguyên cái khăn mặt vừa lau qua loa, tóc còn bết mồ hôi. Ông Tô lên tiếng trước, giọng không lớn nhưng đanh: - Tháng này qua ngày mười tám rồi, tôi không thấy ai mang tiền tới, ông tính sao với chỗ ván đây? Ông Ôn đứng im một lúc, hai tay xoa vào nhau, chưa trả lời ngay được câu nào. Mắt ông nhìn xuống mặt sân gạch, hai bàn chân dịch qua dịch lại trên nền gạch mấy lượt.

— Chỗ ấy,

ông Ôn nói, giọng chậm hẳn lại, - không phải tôi giấu ông. Mười hai vạn tôi vẫn đòi bên nhà họ Phó bấy lâu nay, thật ra không phải lời ai hứa cả. Hôm ăn hỏi, con Nhu nhà tôi nhắc lại đúng lời ông Phó Cẩn nói về ca mổ của chính ông ấy, chín phẩy sáu vạn, còn bà cả bên ấy chỉ gật đầu một cái. Ông đứng thẳng người lên khi nói xong câu đó, không nhìn về phía tôi, cũng không nhìn về phía cửa nhà mình, chỉ nhìn thẳng vào ông Tô.

Tôi đứng cạnh cái tủ bếp còn buộc trên xe, tay vẫn giữ nguyên sợi dây chưa cởi. Ba dòng sổ ngày mùng tám tháng hai tôi đọc to ở sân xưởng chỉ chứng được nhà tôi vắng mặt. Câu ông Ôn vừa nói với ông Tô là câu tôi chưa từng nghe ông nói với tôi.

Ông Tô nghe hết, gật đầu một cái, không hỏi thêm gì về khoản mười hai vạn nữa, tay vẫn chắp sau lưng như từ đầu. Trước khi quay ra hiệu cho thợ chất hàng, ông nói thêm một câu: - Bốn tháng vừa rồi, tiền tôi ghi trong sổ vựa không phải tiền ông trả, là tiền cậu Trạm mang tới, tôi cứ tưởng ông biết. Ông Ôn ngẩng phắt lên nhìn ông Tô, không nói gì thêm, môi mím lại thành một đường thẳng. Ôn Bội đứng ở cổng từ lúc nào, nghe trọn câu ấy, đứng sững một chỗ không nói gì, tay còn cầm cái rổ rau vừa hái ngoài vườn về.

Mấy người thợ vựa bắt đầu khiêng từng tấm ván du lên xe, đếm đủ hai mươi chín tấm, tiếng gỗ va vào nhau lộp cộp trên thùng xe. Còn lại ba tấm nứt chân chim không bán được thì họ để lại ngay góc sân, dựng nghiêng vào tường. - Bác có cần đếm lại cho chắc không? một người thợ trẻ hỏi. Ông Tô xua tay ngay: - Khỏi, tôi đếm rồi, đủ hai mươi chín. Xe nổ máy, lùi ra khỏi cổng rồi chạy đi, bụi đường cuốn theo sau một quãng mới lắng xuống. Ông Ôn đứng nhìn theo xe một lúc, hai tay vẫn chắp sau lưng, rồi quay vào nhà trước, tay vẫn còn chưa buông cái khăn mặt đang cầm.

Tôi khiêng cái tủ bếp vào trong lắp đặt xong xuôi, kiểm lại từng cánh cửa tủ cho khớp bản lề, chỉnh lại hai cái bản lề hơi lỏng vì đường xóc lúc chở đi, dùng tuốc nơ vít siết chặt lại từng con ốc cho khỏi kêu khi đóng mở. Ôn Nhu ra xem tủ mới, đưa tay gõ nhẹ lên mặt cánh tủ mấy cái. - Anh đóng chắc thật đấy, cô nói, - giá có đắt hơn mọi lần không? Tôi đáp: - Vẫn giá cũ như đã hẹn. Cô gật đầu, không hỏi thêm, đứng nhìn tôi chỉnh nốt hai cái bản lề một lúc lâu rồi mới quay vào trong bếp. Trước khi bà Hạ Tú Cần kịp giữ lại ăn cơm, tôi tranh thủ ra sân buộc ba tấm ván nứt lên thùng xe ba gác cho gọn, kẻo về muộn lại quên mất, rồi mới quay vào theo lời mời của bà. Mâm cơm dọn ra giữa nhà, ông Ôn ngồi đầu bàn, bà Hạ Tú Cần ngồi cạnh bếp tiện lấy thêm cơm canh, Ôn Nhu và Ôn Bội ngồi hai bên, tôi được xếp ngồi ở khoảng giữa, gần chỗ ông Ôn hơn mọi lần trước.

Bà Hạ Tú Cần múc cơm ra từng bát, tay bà đưa bát đầu tiên cho tôi, đặt xuống ngay trước mặt tôi trước khi múc tới bát của chồng con bà. Tôi đỡ lấy bát cơm, không nói gì, bà cũng không nói thêm câu nào, quay sang múc tiếp cho những người còn lại theo đúng thứ tự quanh mâm, tay bà vẫn thoăn thoắt như mọi bận có khách. Trên mâm có đĩa cá kho, đĩa rau xào và một bát canh còn bốc khói, mùi thức ăn toả ra khắp gian nhà. Ông Ôn cầm đũa lên, cả mâm ăn được một lúc trong im lặng, chỉ có tiếng đũa bát va nhau lách cách.

Giữa bữa, Ôn Bội đặt đũa xuống, nói to giữa mâm: - Bốn tháng nay, một nghìn rưỡi mỗi tháng, anh Trạm trả thay bố đấy, không phải ai khác đâu. Cả mâm im lặng một lúc, chỉ nghe tiếng đũa ai đó khẽ chạm vào thành bát rồi đặt hẳn xuống. Cô nói tiếp, không đợi ai lên tiếng: - Anh ấy còn kể cho em nghe, anh ấy mơ thấy đúng cái ghế nhựa kê ở đầu bàn nhà mình, ngồi ăn cơm bảy năm liền không đổi, bát bao giờ cũng múc sau cùng. Ông Ôn và Ôn Nhu cùng nghe câu đó, không ai hỏi lại một tiếng, chỉ lặng lẽ thêm miếng cơm. Ôn Nhu cúi hẳn mặt xuống bát của mình.

Ông Ôn ngồi im một lúc, đũa gác ngang miệng bát, rồi tự tay rót một chén rượu, đẩy tới trước mặt tôi. - Uống với bác một chén, Phó Trạm, ông nói. Tôi cầm chén, tay khựng lại một nhịp trước khi nâng lên, đáp lại một câu ngắn: - Vâng, con cạn chén này với bác. Tôi uống hết chén rượu, đặt chén xuống mâm, không ai trong nhà nói thêm gì về chuyện ván hay chuyện tiền nữa suốt bữa còn lại.

Ăn xong, tôi xin phép ra về, kéo xe ba gác đã buộc sẵn ba tấm ván nứt ra khỏi cổng. Về tới xưởng dưới nắng chiều đã bớt gắt, tôi dựng chỗ ván ấy vào góc, xếp cạnh đống gỗ vụn, đếm lại cho đủ, không thiếu tấm nào.