Cái ghế gãy chân

Chiếc ghế gỗ gãy một chân bằng sợi dây thừng cũ được Ôn Bội buộc sau xe đạp, rồi cô đạp xe tới xưởng Phó Ký. Buổi chiều, trời còn nắng gắt sau mấy hôm liền không mưa. Cái ghế tôi đóng cho nhà cô hồi hai nhà còn hay nhờ vả nhau việc vặt trong nhà, trước cả ngày ăn hỏi. Cô dựng xe ngay giữa sân, cởi dây buộc, bê cái ghế vào đặt xuống nền xưởng. Chân gãy chỏng lên một góc, vết gãy còn mới toanh, dăm gỗ tướp ra chưa kịp sẫm màu. Góc xưởng, Trần Tiểu Mãn đang cưa dở một tấm ván. Thấy có khách, cậu liền dừng cưa, đứng nép sang bên nhìn, tay vẫn cầm nguyên cái cưa. Tôi đang bó dở mấy thanh nẹp cho một đơn giường trẻ con, buông việc đó xuống. Lau tay vào vạt áo, tôi bước lại xem chỗ gãy. Mộng chân ghế bung hẳn ra khỏi lỗ, chắc có người ngồi lệch quá đà hoặc kê chân lên thành ghế mà đẩy. Ôn Bội không chào hỏi vòng vo như mọi khi. Đứng thẳng người trước mặt tôi, cô chống hông bằng hai tay, mắt nhìn thẳng. Vẻ này khác hẳn cái vẻ hay đùa cợt của cô mọi bận tới xưởng chơi.

— Anh Trạm này,

cô mở lời,, em hỏi thật một câu, anh trả lời thật cho em. Tôi gật, tay vẫn cầm cái ghế lật qua lật lại xem thêm chỗ mộng, chưa ngẩng lên nhìn cô ngay. Chậm rãi từng chữ, cô hỏi tiếp: - Từ hôm ở sảnh tiệc khách sạn, cái hôm anh đứng giữa nói huỷ hôn ấy, sao anh biết trước được là chị em không có tình ý với anh, biết trước cả khi chưa ai nói ra một câu nào? Cô nhìn thẳng vào mắt tôi, không nhìn đi chỗ khác, đứng chờ câu trả lời. Tiểu Mãn ở góc xưởng vẫn cầm nguyên cái cưa, không cưa tiếp, cũng không bỏ đi chỗ khác. Cậu chỉ đứng im nghe, mắt đảo qua đảo lại giữa hai chúng tôi.

Tôi đặt cái ghế xuống, ngồi lên cái ghế đẩu kê cạnh bàn thợ, nhìn cô một lúc lâu mới trả lời. Bà cô cả đã hỏi tôi đúng câu ấy hai lần, một lần ở giữa sân xưởng hồi tháng ba, một lần nữa ở giỗ tổ đầu tháng này. Cả hai lần tôi đều không kể. Lần ở giỗ tổ, bà vừa kê cho tôi một chỗ ở bàn trong, nhận chỗ rồi mới kể thì thành đổi chác. Ôn Bội hai mươi ba tuổi, không gật ở bàn nào cả, không phải người tôi phải giữ ý mỗi lần mở miệng. Tôi bảo Tiểu Mãn ra sau kho xẻ nốt chỗ ván cho kịp đơn chiều. Đợi tiếng cưa nổi lên ở phía ấy, tôi mới kéo thêm cái ghế đẩu thứ hai đặt xuống bậc cửa xưởng, bảo cô ngồi xuống cạnh tôi, rồi mới bắt đầu kể. Giọng tôi chậm hơn hẳn lúc mới nghe câu hỏi.

— Anh mơ trọn bảy năm, tôi nói,, từ đúng cái đêm trước hôm cưới cho tới tháng chạp năm thứ bảy. Tôi kể cho cô nghe đúng một mảnh trong đó, không kể hết cả bảy năm. - Mỗi bữa cơm ở nhà em, bảy năm liền, chỗ ngồi của anh là cái ghế nhựa kê ở đầu bàn, sát lối ra bếp, chỗ khói bếp ga cũ tạt vào cay mắt nhất trong cả gian nhà. Bát của anh bao giờ cũng được múc sau cùng, lúc nồi cơm đã cạn gần tới đáy nồi. Năm thứ ba, anh bán cái xưởng cho một người mặc áo khoác xanh, ông ta tới xem hàng ba lần mới chịu đặt cọc, anh ký bằng cây bút mượn của chính bố em. Bát của em bao giờ cũng được múc trước bát của anh.

Ôn Bội ngồi im nghe hết, không ngắt lời tôi câu nào. Nghe tới cái bếp ga, cô ngẩng lên. - Cái ghế nhựa đó giờ vẫn kê ở đúng chỗ ấy, cô nói, rồi gật đầu chậm rãi, bảo cô tin tôi. - Anh kể vậy em tin liền, cô nói, giọng nhỏ hẳn đi so với lúc mới tới. Cô kể thêm chuyện nhà: tháng này ông Ôn lại sang vựa ông Tô mấy lần, tay không mang theo đồng nào, chỉ đứng nhìn đống ván một lúc lâu rồi về; bà Hạ Tú Cần phải giấu bớt tiền chợ để dành phòng khi cần tới; còn Ôn Nhu thì vẫn cứ dọn cỗ cưới như không có chuyện gì. Tôi hỏi ông có nói gì thêm với ông Tô không, cô lắc đầu. Cô bảo ông chỉ đứng nhìn chứ không nói câu nào, về nhà cũng không kể lại cho ai nghe chuyện đó, có hỏi ông cũng chỉ ậm ừ cho qua.

Tôi kéo cái ghế lại gần, lấy cái đục nhỏ khoét rộng thêm lỗ mộng, thổi sạch mùn gỗ rồi đóng chân mới vào, chừa một khe hở nhỏ quanh mộng thay vì đóng khít như cách đóng cũ. Tiểu Mãn đứng cạnh nhìn tôi làm, hỏi một câu: - Thầy ơi, sao không đóng khít luôn cho chắc, chừa khe vậy lỡ nó lỏng thì sao? Tôi đáp gọn, tay vẫn giữ chân ghế cho thẳng: - Mùa mưa gỗ nở ra, đóng khít quá thì mộng nứt, chừa một chút nó tự co giãn được theo thời tiết. Tiểu Mãn gật đầu, cúi sát xuống xem kỹ mối mộng mới đóng, hỏi thêm liệu cậu tự làm được không. Tôi bảo cứ tập trên mấy khúc gỗ vụn trước, quen tay rồi làm thật cũng không muộn. Cậu gật đầu, quay lại chỗ tấm ván đang cưa dở của mình, thỉnh thoảng vẫn liếc sang xem tôi đóng nốt cái ghế.

Ngoài sân, nắng chiều đã dịu bớt, mấy con chim sẻ đậu trên mái tôn kêu ríu rít, mùi mùn cưa lẫn mùi dầu máy vẫn còn vương trong không khí xưởng. Có một bà khách quen tạt qua, đứng ngay cửa xưởng hỏi vọng vào: - Chú Trạm ơi, đóng hộ tôi thêm cái ghế đẩu nữa, để ngoài quán nước đầu ngõ cho khách ngồi. Tôi đáp mà không ngẩng lên: - Ba hôm nữa bác quay lại lấy, cháu làm xong trước. Bà gật đầu, không nán lại hỏi thêm câu nào, quay ra dắt xe đạp dựng ngoài sân đi thẳng. Tà áo bà khuất dần sau cánh cổng xưởng và tiếng dép bà lẹp kẹp xa dần ngoài ngõ. Tôi thử lại chân ghế mới đóng cho Ôn Bội, lắc mạnh vài lần, chân ghế đứng vững không lung lay, mới đưa lại cho cô. Cô đỡ lấy cái ghế, xoay lại xem chỗ chân mới, gật gù bảo chắc hơn cả chỗ cũ, ngồi thử lên một cái cho chắc bụng rồi mới đứng dậy.

Ghế xong, Ôn Bội buộc lại lên sau xe cho chắc, đứng thẳng người trước khi leo lên yên xe. Cô nói thêm một câu, không quay đầu lại nhìn tôi lúc nói: - Không phải riêng chuyện hôm nhau đâu, anh Trạm. Nói gì trong nhà em cũng vậy, chẳng mấy khi có ai để vào tai. Cô đạp xe thẳng ra phía chợ huyện, không rẽ về hướng nhà, bảo còn phải ghé mua ít đồ ăn tối. Tiếng xích xe đạp kêu lạch cạch nhỏ dần rồi lẫn hẳn vào tiếng người bán hàng rong ngoài phố.