Người kia tới thay dây điện

Giang Thư tới lúc gần trưa, xe đạp dựng ở cổng, túi đồ nghề khoác chéo vai, áo đồng phục trạm bạc màu ở hai vai, tóc còn ướt vài hạt mưa phùn lất phất ngoài đường. Anh chào tôi một câu ngắn, hỏi cầu dao chính đặt ở đâu rồi bắt tay vào việc luôn, không nhắc gì tới chuyện hai họ.

Hơn hai tháng kể từ hôm huỷ hôn ở sảnh tiệc, chuyện đó đã bớt hẳn người trong ngõ Trúc Loan nhắc tới, hàng xóm gặp tôi ngoài đường lại hỏi thăm đơn hàng có nhiều không. Giang Thư dựng xe xong đi thẳng vào xưởng, không ngó nghiêng gì thêm, mắt chỉ nhìn về phía hộp cầu dao treo trên tường.

Anh làm cả buổi chiều, tháo hết đoạn dây cũ ra khỏi ống ghen nhựa, đo lại từng đoạn bằng thước dây riêng chứ không ước chừng, lấy đồng hồ vạn năng đo lại điện trở cách điện trước khi đấu dây mới vào, nối chỗ tiếp giáp bằng băng cách điện quấn ba lớp thay vì một lớp như thợ ngoài chợ vẫn làm. Anh còn kiểm luôn dây tiếp địa của máy cưa, thấy lỏng thì siết chặt lại. Việc đó không nằm trong phiếu công việc trạm giao cho anh. Cả cái công tắc phụ bên hông máy cũng bị anh tháo ra lau sạch tiếp điểm rồi mới lắp lại. Tới lúc thử máy, anh đứng cách xa cầu dao, bảo tôi bật công tắc thử trước, máy cưa chạy đều không giật cục mới gật đầu một cái, đứng nhìn thêm một lúc cho chắc máy không nóng bất thường.

Xong việc anh tính tiền công theo đúng bảng giá trạm dán trên túi đồ nghề, không bớt cho tôi một đồng nào, cũng không cộng thêm khoản gì ngoài giấy tờ. Tôi mời anh ở lại ăn cơm trưa cho tiện. Anh lắc đầu, bảo còn hai nhà nữa trong phiếu công việc chiều nay phải tới, chỉ xin một cốc nước là đủ.

— Cậu Phó cho tôi xin cốc nước, anh nói, ngồi xuống bậc cửa xưởng, tháo găng tay lau mồ hôi trán dù trời còn lạnh. Tôi rót cho anh một cốc nước chè nguội, ngồi xuống cách anh một khoảng. Cả hai im lặng một lúc, chỉ nghe tiếng gà nhà bên gáy trưa muộn và tiếng mưa phùn rơi lộp độp trên mái tôn xưởng. Anh uống hết cốc nước rồi mới nói tiếp, giọng chậm hơn lúc làm việc: - Tôi với Ôn Nhu tính ăn hỏi trong năm nay, cưới vào tháng mười. Tôi gật đầu, không nói gì thêm, chỉ hỏi anh có định làm ở sảnh khách sạn Thanh Khê không. Anh đáp có, nhà gái đã đặt cọc từ tuần trước.

Tôi hỏi thêm cho có chuyện, bên trạm điện dạo này công việc nhiều không. Anh kể mấy tuần nay đi sửa liên tục vì mùa này hay có sấm sét làm hỏng đường dây, có hôm phải trực tới khuya. Anh nói xong, ngồi im lại một lúc, tay xoay xoay cái cốc nước rỗng, mắt nhìn ra khoảng sân xưởng nơi chất mấy tấm ván xẻ dở chờ đóng.

Tôi hỏi thêm một câu, không phải để bắt chuyện: - Cậu có biết lô ván thái lễ nhà tôi đưa sang bên ấy giờ ở đâu không? Giang Thư đáp ngay, không nghĩ ngợi: - Vẫn ở góc sân bên nhà bác Ôn chứ, phủ bạt xanh, tôi vẫn thấy mỗi lần... Anh dừng lại giữa câu. Cái cốc trong tay anh hạ xuống bậc cửa, đặt hơi lệch, anh không sửa lại. Anh ngồi im một lúc lâu hơn cần thiết rồi mới hỏi tôi xin cái khăn lau tay.

Tôi đưa cho anh cái khăn lau tay treo trên móc cạnh cửa. Anh cầm lấy, lau tay rất lâu cho một đôi tay đã sạch. Anh ngồi thêm một lúc, mắt nhìn ra khoảng sân trống, rồi đứng dậy, thu dọn đồ nghề vào túi, kiểm lại từng món một trước khi khoác lên vai, không để sót một con ốc nào trên bàn máy.

Trước khi dắt xe ra cổng, anh quay lại nói thêm một câu, giọng dứt khoát hơn lúc nãy: - Tôi cưới Ôn Nhu, chuyện đó tôi lo được. Còn cái khoản mười hai vạn kia, tôi không đụng vào, không phải bây giờ, cũng không phải sau này. Tôi đáp lại một câu ngắn, bảo anh cứ yên tâm lo việc của anh, chuyện cái khoản đó là chuyện của tôi với ông Ôn. Anh gật đầu, không nói gì thêm, dắt xe đạp ra khỏi cổng, đạp thẳng về hướng trạm điện, bóng anh khuất dần sau khúc quanh đầu ngõ Trúc Loan, mưa phùn vẫn rơi lất phất theo sau lưng anh.

Tôi đứng ở cửa xưởng nhìn theo, rồi quay vào trong, thấy trên bàn máy cưa còn để lại một cuộn dây điện thừa, cuộn tròn gọn gàng, buộc dây thun cẩn thận. Tôi cầm cuộn dây lên, đặt lên giá đồ trên tường, chỗ vẫn hay để mấy món đồ nghề còn dùng lại được, rồi quay lại bàn cưa tiếp tục tấm ván bỏ dở từ sáng, máy chạy êm hơn hẳn lúc trước.

Tối đó tôi ngồi xuống bậc cửa xưởng, nghĩ lại câu ông Tô Kiến Nghiệp nói ở nhà bà cô cả bữa trước, rằng trong tháng ông sẽ cho xe sang chở lô ván về vựa, giấy cho ông làm vậy, mà tháng hai đã hết từ lâu, xe vẫn chưa thấy sang. Nghe thêm câu Giang Thư vừa nói lúc chiều, tôi hiểu rõ sau lưng ông Ôn giờ không còn ai đứng ra gánh cùng ông nữa, người duy nhất từng có thể gánh phần ấy vừa nói thẳng ra rằng mình không đụng vào, và ông Ôn cũng không còn cách nào khác ngoài chờ ông Tô sang lấy.

Tôi vào trong lấy cuốn sổ thu chi của xưởng ra, tính lại số tiền còn giữ được trong ngăn kéo, đủ trả gỗ nguyên liệu thêm vài tháng nữa là hết. Từ hôm ông Tô rút đơn sáu mươi bộ bàn ghế, xưởng chỉ còn mấy mối khách quen đặt sửa lặt vặt, tiền công thu về mỗi tháng cũng chỉ đủ xoay vòng, chẳng dư ra được bao nhiêu. Trước mặt tôi chỉ còn hai đường, để ông Tô cho xe sang chở lô ván đi như đã hẹn, hoặc mang một phần số tiền ít ỏi ấy sang trả thay cho chính người đang đứng đòi tôi mười hai vạn. Tôi gấp cuốn sổ lại, đặt xuống bàn, ngồi thêm một lúc lâu nữa trước khi đứng dậy khoá cổng xưởng.