Tờ giấy uỷ quyền

Sáng ra, xe bệnh viện huyện đưa bà về tới đầu ngõ Tây Hoè. Tờ giấy xuất viện gấp làm tư nằm gọn trong túi áo khoác Tiểu Ninh. Mực trên chữ ký của bác sĩ Lục còn chưa kịp khô hẳn. Cậu ba bước ra tận cổng đỡ bà xuống xe. Một tay cậu đỡ khuỷu bà, tay kia xách chiếc túi đồ cá nhân theo bà suốt mấy tuần nằm viện. Cậu dắt bà chậm rãi bước qua sân gạch, đi vào gian trong nhà tổ. Gian nhà đã dọn sẵn từ hôm trước. Chiếc giường trải ga mới, cửa sổ mở toang cho thoáng khí. Bà đứng lại giữa gian, tay vịn thành giường nhìn quanh một lượt. Bà chậm rãi nói, giọng từng tiếng rõ ràng: - Gian này rộng hơn gian cũ của tôi. Nói xong, bà tự ngồi xuống mép giường, không đợi ai đỡ thêm. Tiểu Ninh ôm chiếc gối bông bà vẫn quen dùng đi ở sau cùng. Cô đặt gối xuống đầu giường rồi lùi lại đứng nép sang một bên.

Chiều hôm đó, cậu cả về tới nhà tổ. Ông đi xe khách từ tỉnh xuống, tay xách chiếc cặp da cũ sờn bốn góc. Vừa bước qua sân, áo chưa kịp thay, ông đã hỏi xem bà về tới chưa. Ông đặt cặp lên bàn gian giữa, kéo ghế ngồi xuống, nói với cả nhà đang đứng quanh đó rằng lần này ông ở lại hẳn, không về tỉnh nữa cho tới khi xong hết việc của mẹ. Cậu cả tay mở khoá cặp bật lách cách rồi đóng lại ngay, cất giọng nói: - Việc gì cũng phải có người đứng ra lo cho đàng hoàng, không thể để mẹ một mình mà cả nhà mỗi người một nơi được. Ánh mắt ông lướt qua từng người trong gian, dừng lại ở Tiểu Ninh một chút. Mợ cả đứng cạnh đó gật đầu, lặng lẽ quay người đi rót nước mang ra.

Tối hôm đó, cả nhà ngồi lại bàn chuyện giấy tờ cho bà. Chuyện bắt đầu từ việc sáng nay ở quầy tín dụng xã, nhân viên đưa giấy rút tiền ra cho bà ký, tay bà run rẩy cầm bút không vững. Nét chữ nguệch ngoạc không giống chút nào với chữ ký cũ lưu trong hồ sơ ngân hàng. Cậu ba thản nhiên kể lại chuyện đó cho cả nhà nghe. Cậu nói từ giờ việc liên quan tới tiền bạc giấy tờ của mẹ phải có người đứng ra thay mặt, không thể để mẹ tự đi tự ký mãi. Cậu cả gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn hai cái, nói thêm: - Phải làm cho xong sớm, để lâu ngân hàng người ta còn khó xử. Dứt lời, ông gật đầu một cái, không bảo ai sẽ đứng ra, chỉ nói để ông tính.

Sáng hôm sau, mợ cả sang gian nhỏ sau bếp, nơi Tiểu Ninh ở từ hồi bốn tuổi tới giờ. Tay mợ cầm chiếc chổi lông gà quét bụi trên mấy kệ gỗ đóng sát tường. Mợ cả đứng trước vách gỗ ngăn giữa gian ngủ và chỗ để đồ, gõ tay lên đó hai cái rồi quay sang hỏi: - Cháu có cần giữ nguyên cái vách này không, hay để cô tính chuyện phá đi cho gian rộng ra một chút? Dạo này bà cần chỗ để thêm cái tủ thuốc. Tiểu Ninh tay vẫn xếp chồng quần áo trên giường, mắt không rời khỏi chỗ đang làm, đáp ngay: - Cháu cứ để nguyên cho cô, cháu có việc cần dùng tới nó. Mợ cả gật đầu không hỏi thêm câu nào, quay người tiếp tục dọn đống đồ cũ chất trong góc.

Dọn tới hộp các tông dưới gầm kệ, mợ cả lôi ra xấp giấy tờ cũ cùng mấy tấm ảnh ố vàng. Mợ lật qua lật lại từng tấm, xếp cả vào thùng riêng mang ra sân sau đốt bớt cho gọn. Trong xấp có tấm ảnh nhỏ chụp cổng nhà, đứa bé con đứng giữa khung hình. Mợ cả cầm lên xem qua, định bỏ vào thùng cùng chỗ giấy tờ kia. Tiểu Ninh nhanh bước tới đón lấy tấm ảnh trước khi nó rơi vào thùng, giọng gấp hơn bình thường: - Cô để cháu giữ cái này. Mợ cả liếc cô một cái, không hỏi vì sao, chỉ nhún vai tiếp tục dọn chỗ giấy còn lại trong hộp.

Tiểu Ninh cầm tấm ảnh ra chỗ sáng gần cửa sổ nhìn kỹ lại. Đứa bé con trong ảnh mặc chiếc áo hoa bạc màu, đứng ngay dưới cổng gỗ sơn đỏ của nhà tổ. Tháng năm ghi mờ mờ ở góc dưới là tháng tám năm cô lên bốn tuổi. Trong lòng cô nhớ mang máng từng có người bảo đây là ảnh chụp ngày cô mới về ở hẳn nhà tổ. Cô không nhớ rõ ai kể, chỉ biết tấm ảnh đã nằm im trong hộp các tông suốt bao nhiêu năm. Cô lật mặt sau xem có ghi gì thêm không, chỉ thấy vệt mực nhoè không đọc nổi chữ. Cô quyết định treo tấm ảnh lên vách gỗ vừa xin giữ lại.

Chiều hôm đó, Tiểu Ninh tìm được chiếc đinh nhỏ cùng chiếc búa cũ dưới gầm giường. Cô đứng lên ghế, gõ ba nhát chắc nịch đóng đinh vào vách gỗ ngang tầm mắt rồi treo tấm ảnh lên, lùi lại ngắm cho ngay ngắn. Cậu cả đi ngang qua cửa gian nhỏ, dừng chân nhìn vào. Ông bước hẳn vào xem tấm ảnh trên vách, tay chống lên khung cửa. Cậu cả mắt vẫn nhìn tấm ảnh, nhạt giọng nói: - Cái cổng này sửa lại lâu lắm rồi. Hồi đó còn là cổng gỗ, giờ đổi sang cổng sắt cả chục năm nay. Ông quay người bước ra khỏi cửa, tay vẫn cầm chiếc cặp da chưa kịp cất.

Bước ra tới sân, cậu cả bỗng dừng lại. Ông đặt cái cặp da lên bậc thềm, mở khoá lách cách rút ra tờ giấy đánh máy gấp đôi dày hai trang. Ông quay vào đưa thẳng cho Tiểu Ninh đang đứng trước cửa gian nhỏ. Bàn tay cô vẫn còn dính bụi búa. Cậu cả ấn tờ giấy vào tay cô, cất giọng dặn: - Cháu cầm lấy cái này, tối nào cũng đọc cho bà nghe một lượt. Đọc riết rồi bà quen, tới hôm cần là bà nhớ được. Ông không giải thích gì thêm, quay lưng bước thẳng ra phía cổng lớn. Tiểu Ninh đứng tại chỗ mở ngay tờ giấy ra xem. Hai trang chữ đánh máy khít nhau không chừa lề. Dòng chữ in đậm ngay đầu trang thứ nhất đập vào mắt cô: giấy uỷ quyền.