Cuộn phim còn ấm

Chiều hôm ấy, lúc Tiểu Ninh còn dọn dẹp đồ nghề ở gian trong tiệm Vĩnh Quang, bà tự mình đi bộ tới. Trong nhà không có ai đưa đi, tay bà cầm một chiếc túi vải nhỏ đựng vài thứ lặt vặt. Bà đứng ngay trước cửa kính, gõ nhẹ hai tiếng rồi đẩy cửa bước vào. Đứng trước quầy, bà nói với ông Thẩm muốn chụp lại một tấm ảnh thẻ, loại ảnh hồi mười tám tuổi vẫn hay chụp. Trên người bà mặc nguyên bộ quần áo cũ hay mặc ở nhà, mái tóc chải gọn ra sau. Ngoài cửa không có ai đi cùng dặn dò hay đứng chờ, bước chân bà đều đặn tiến vào, không một chút ngập ngừng.

Bà còn chưa bước hẳn vào trong, Tiểu Ninh đã bày sẵn ba tấm ảnh lên mặt bàn soi phim. Ba tấm ảnh xếp cạnh nhau theo đúng thứ tự cô đã định từ tối hôm trước. Tấm thứ nhất là bản in phóng từ kiểu mười chín trong loạt ảnh cả nhà chụp dưới bức mừng thọ. Tấm thứ hai là bản mừng thọ cỡ nhỏ chưa sửa tay mà bà từng lục ra hôm giỗ. Tấm thứ ba là tấm ảnh cô gái mười tám tuổi với tay phải vắt hờ sợi dây, thứ nằm trong hộc tủ suốt năm mươi năm nay. Ba tấm xếp thẳng hàng trên mặt kính bàn soi. Chúng đặt cạnh nhau vừa đủ để người đi ngang qua liếc mắt là thấy trọn cả ba, không cần cúi xuống nhìn kỹ mới nhận ra.

Trên đường đi tới ghế chụp, bà bước ngang qua bàn soi. Ánh mắt bà lướt qua ba tấm ảnh bày trên mặt bàn một lượt, khựng lại vài giây ở mỗi tấm. Bà không hề đưa tay cầm tấm nào lên. Bà tiếp tục bước tới, ngồi xuống chiếc ghế chụp ảnh thẻ đặt trước phông nền trắng. Hai tay bà đặt ngay ngắn trên đùi, lưng giữ thẳng, lặng lẽ chờ Tiểu Ninh chỉnh máy.

Tiểu Ninh đứng sau máy ảnh, tay chỉnh lại độ cao chân máy cho vừa tầm mặt bà. Cô liếc nhìn ba tấm ảnh trên bàn soi phía sau lưng bà một lần nữa. Mắt vẫn nhìn qua khung ngắm, tay giữ nguyên trên nút bấm chưa nhấn xuống, cô thấp giọng hỏi:

— Từ hôm giỗ ông tới giờ, bà đã hỏi con câu nào bắt đầu bằng chữ ai chưa?

Cô chờ đúng một câu trả lời trước khi bấm máy chụp kiểu đầu tiên.

Bà ngồi im một lúc trước ống kính. Lưng bà vẫn giữ thẳng, hai tay đặt yên trên đùi không nhúc nhích. Mãi hồi lâu sau, mắt nhìn thẳng vào ống kính không chớp, bà mới chắc giọng đáp gọn một chữ:

— Chưa.