Ba tấm ảnh trên bàn soi

Chiều hôm ấy, lúc Tiểu Ninh còn dọn dẹp đồ nghề ở gian trong tiệm Vĩnh Quang, bà tự mình đi bộ tới. Trong nhà không có ai đưa đi, tay bà cầm một chiếc túi vải nhỏ đựng vài thứ lặt vặt. Bà đứng ngay trước cửa kính, gõ nhẹ hai tiếng rồi đẩy cửa bước vào. Đứng trước quầy, bà nói với ông Thẩm muốn chụp lại một tấm ảnh thẻ, loại ảnh hồi mười tám tuổi vẫn hay chụp. Trên người bà mặc nguyên bộ quần áo cũ hay mặc ở nhà, mái tóc chải gọn ra sau. Ngoài cửa không có ai đi cùng dặn dò hay đứng chờ, bước chân bà đều đặn tiến vào, không một chút ngập ngừng.

Trước lúc bà tới, từ tối hôm trước Tiểu Ninh đã bày sẵn ba tấm ảnh lên bàn soi phim. Mấy hôm nay chiều nào cô cũng bày đúng ba tấm ấy ra mặt kính, tối đóng cửa thì cất vào phong bì giấy dầu, sáng hôm sau lại lấy ra. Hôm giỗ ông, cô đã nói với ông Thẩm một câu: bà sẽ tự tới tiệm, không quá một tuần. Tấm thứ nhất là bản in phóng từ kiểu mười chín trong loạt ảnh cả nhà chụp dưới bức mừng thọ. Tấm thứ hai là bản mừng thọ cỡ nhỏ chưa sửa tay mà bà từng lục ra hôm giỗ. Tấm thứ ba là tấm ảnh cô gái mười tám tuổi với tay phải vắt hờ sợi dây, thứ nằm trong hộc tủ suốt năm mươi năm nay. Ba tấm xếp thẳng hàng trên mặt kính bàn soi, đặt cạnh nhau vừa đủ để người đi ngang qua liếc mắt là thấy trọn cả ba.

Trên đường đi tới ghế chụp, bà bước ngang qua bàn soi. Ánh mắt bà lướt qua ba tấm ảnh bày trên mặt bàn một lượt, khựng lại vài giây ở mỗi tấm. Bà không đưa tay cầm tấm nào lên. Bà bước tới, ngồi xuống chiếc ghế chụp ảnh thẻ đặt trước phông nền trắng. Hai tay bà đặt ngay ngắn trên đùi, lưng giữ thẳng, lặng lẽ chờ Tiểu Ninh chỉnh máy.

Tiểu Ninh đứng sau máy ảnh, tay chỉnh lại độ cao chân máy cho vừa tầm mặt bà. Cô liếc nhìn ba tấm ảnh trên bàn soi phía sau lưng bà một lần nữa. Mắt vẫn nhìn qua khung ngắm, tay giữ nguyên trên nút bấm chưa nhấn xuống, cô thấp giọng nói: - Con nói trước với bà một chuyện. Nếu bà đáp là chưa, tuần sau họp họ con sẽ mang ba tấm ảnh này ra đặt lên bàn. Đặt xong thì con không còn chỗ ở gian sau bếp nữa. Bà cứ trả lời, con chịu phần đó.

Cô ngừng một nhịp rồi hỏi: - Từ hôm giỗ ông tới giờ, bà đã hỏi con câu nào bắt đầu bằng chữ ai chưa?

Cô chờ đúng một câu trả lời trước khi bấm máy chụp kiểu đầu tiên.

Bà ngồi im trước ống kính, lưng giữ thẳng, hai tay đặt yên trên đùi. Mắt nhìn thẳng vào ống kính không chớp, bà đáp gọn một chữ: - Chưa.

Tiểu Ninh giữ nguyên tay trên nút bấm. Người quên thật thì câu đầu tiên phải là cô là ai, đây là đâu. Suốt từ hôm giỗ tới giờ bà chưa hỏi cô một chữ ai nào, vì bà biết hết.

Ánh đèn trong phòng chụp hắt xuống đúng nửa bên mặt bà, làm rõ hẳn từng nếp nhăn quanh khoé mắt. Tiểu Ninh nhìn trọn gương mặt ấy qua khung ngắm.

Cô bấm máy. Tiếng màn trập vang lên một tiếng tách trong gian phòng yên tĩnh. Cô hạ máy xuống, nhìn thẳng vào mắt bà. Bà không nhắc tới ba tấm ảnh trên bàn soi. Quạt trần quay đều trên đầu hai người.

Ông Thẩm đứng ở quầy ngoài, lúc này mới bước ra phía trước tiệm. Ông kéo cánh cửa cuốn xuống, chỉ chừa lại một khoảng trống ngang thắt lưng rồi lên tiếng: - Hai bà cháu cứ chụp cho xong, chú ra ngoài quét dọn một lát.

Nói xong, ông cúi người lách ra ngoài qua khoảng trống dưới cửa cuốn, để gian trong chỉ còn lại hai bà cháu.

Tiểu Ninh chụp thêm hai kiểu nữa cho chắc rồi tắt đèn flash, tháo cuộn phim ra khỏi khoang máy. Cô cầm cuộn phim nhỏ xíu còn ấm trong lòng bàn tay đi tới chỗ bà đang ngồi. Cô đặt cuộn phim vào lòng bàn tay bà, khép mấy ngón tay bà lại. - Cuộn này bà giữ. Bao giờ bà muốn tráng thì mang lại đây, con tráng. Còn ảnh thẻ hai tấc thì lát nữa con chụp cho bà bằng máy số ở kiểu khác, chiều mai có ảnh.

Ngón tay bà khép quanh cuộn phim, móng cắt sát, không chút run rẩy. Rồi bà mở miệng túi vải, thả cuộn phim vào trong.