Bốn cái tên trên sổ thí sinh

Trời hửng nắng, gió bớt lạnh hẳn. Sân cửa quan đông người hơn thường lệ vì gần tới hạn nộp đơn khảo hạch. Tô Vân mang theo một tờ đơn tự tay viết bước tới, giấy gấp gọn bốn góc, đặt xuống bàn nhận đơn ngay trước mặt Lý sư gia. Ngón tay cô không run một chút nào. Ông cầm tờ đơn lên, chưa mở ra đã ngẩng đầu nhìn lên tấm bảng dán ngay cột cổng. Mặt ông không lộ vẻ gì khác lạ, ngồi hẳn xuống ghế. Lý sư gia không nói lời nào với Tô Vân. Tôi đứng cách đó vài bước, tay ôm mấy quyển sổ hộ chưa nộp hết, giấy cũ nặng trịch ép vào ngực cho đỡ lạnh. Tay ông cầm tờ đơn hơi khựng lại trên mặt bàn, ngón tay xoa nhẹ lên mép giấy một cái. Mắt ông vẫn chưa rời khỏi hàng chữ trên cột cổng.

Lý sư gia đứng dậy, cầm tờ đơn mang thẳng vào trong. Ông không dặn Tô Vân đứng đợi hay về trước. Một lúc sau, Tô Trọng Kỳ bước ra, tay cầm tờ đơn đọc lại từ đầu tới cuối. Mắt ông lướt qua tên Tô Vân ký ở cuối một lượt, rồi hỏi thẳng Lý sư gia bằng giọng bằng phẳng:

— Bảng có điều nào cấm việc này không?

Lý sư gia đáp ngay bằng giọng bằng phẳng không kém:

— Thưa đại nhân, không có điều nào cấm.

Tô Trọng Kỳ gật đầu, cầm tờ đơn quay vào trong. Dáng đi của ông thong thả như vừa xử xong một việc vặt.

Chưa đầy nửa canh giờ sau, Tô Nghiên tới bàn, đặt xuống một tờ đơn khác. Dáng đi thẳng không ngoái nhìn ai, gương mặt bình thản như đi trả cuốn sách mượn. Kế đó là Tô Tịch. Tờ đơn cầm hơi run trong tay, nhưng cô vẫn đặt xuống ngay ngắn. Tay áo còn vương vệt mực nhỏ chưa kịp lau. Cô đứng lại một chút nhìn Lý sư gia như chờ ông nói thêm, rồi quay đi khi thấy ông không có ý đó. Trước cả khi tới lượt, Tô Linh chạy ào tới cuối cùng, tà áo bay phần phật. Nó đặt phịch tờ đơn xuống bàn mạnh tới mức mấy tờ giấy bên cạnh xô lệch cả đi, rồi hỏi to trước đám người quanh cột cổng:

— Sư gia ơi, có phải con gái không được thi không ạ?

Lý sư gia không đáp, chỉ cúi xuống ghi tiếp vào sổ, tay không dừng một nhịp nào. Mấy người đứng gần nghe câu đó thì quay sang nhìn Tô Linh, rồi nhìn sang tấm bảng, xì xào với nhau. Tôi kéo nhẹ tay áo nó, ghé sát tai bảo khẽ:

— Lui lại đây, đừng đứng chắn bàn người ta nộp đơn.

Tô Linh le lưỡi, lùi lại đứng cạnh tôi.

Tô Trọng Kỳ trở ra lần nữa, cầm theo cuốn sổ thí sinh bìa cứng đã sờn góc. Ông ghi liền một mạch bốn cái tên vào bốn dòng trống, mực đen còn ướt loang nhẹ dưới ngọn gió lùa qua sân. Bốn đứa đứng thành một hàng trước bàn, không đứa nào nói gì thêm. Tô Linh khẽ huých tay Tô Tịch một cái, liền nhận lại một cái lươm dài. Gió thổi qua sân cửa quan cuốn theo mấy tờ giấy vụn lăn lóc dưới chân bàn. Tô Vân đứng đầu hàng, hai tay chắp trước bụng, mắt nhìn thẳng vào cuốn sổ thí sinh trên tay Tô Trọng Kỳ cho tới khi thấy đủ bốn cái tên nằm gọn trên trang giấy. Ghi xong, ông gọi một thư lại đứng gần đó tới, chỉ tay về phía tôi, ra lệnh gọn:

— Mang một lạng bốn trăm văn sang trả cho quán giấy bút phố Đông, ghi khoản đó vào sổ nợ của phủ, dưới tên Kỷ Miên.

Trong bụng tôi nhẹ hẳn một cái vì món nợ đeo đẳng bấy lâu đã có người trả hộ, nhưng lại thấy mình bị cột thêm một sợi dây nữa vào cái phủ này. Thư lại chắp tay vâng dạ rồi đi ngay. Trước khi trở vào bên trong, Tô Trọng Kỳ quay sang dặn tôi và bốn đứa bằng giọng như lời dặn việc nhà:

— Chuyện bốn tờ đơn này, phu nhân chưa cần biết vội, để ta liệu.

Nắng đã xế hẳn, bốn đứa và tôi đi bộ về phủ. Đường đất khô ráo hơn mấy hôm sương xuống dày. Không đứa nào nhắc lại chuyện lúc nãy, chỉ có Tô Linh thỉnh thưởng lại tủm tỉm cười một mình. Chiều hôm đó về tới phủ, tôi ngồi ở bàn góc sân chép nốt mấy dòng sổ hộ còn dở dưới ánh sáng cuối ngày. Cửa nhà chính khép hờ không cài thuyền, nghe rõ tiếng Tô Linh chạy vào khoe với Trịnh thị, giọng hớn hở:

— Mẹ ơi, hôm nay chị cả nộp một tờ giấy ở cửa quan đấy.

Trịnh thị đang ngồi vá áo bên khung cửa, ánh đèn dầu hắt vàng lên mảnh vải trên tay. Tay bà khựng lại một nhịp, ngẩng lên hỏi bằng giọng trầm xuống hẳn:

— Lại một tờ giấy nữa à, cho ai vậy?

Tô Linh gãi đầu, đáp không rành rọt là nó cũng không rõ cho ai, chỉ thấy chị cả đặt xuống bàn cửa quan rồi thôi. Nói xong, nó lại chạy ngay ra sân chơi tiếp với hai chị. Trịnh thị ngồi lặng một lúc, kim khâu dừng hẳn giữa mũi, khẽ thở dài một tiếng:

— Con bé này, tưởng chừa rồi, hoá ra vẫn chưa chừa cái thói đó.

Tôi ngồi ở bàn góc sân nghe trọn câu đó, tay dừng bút một nhịp trên trang sổ hộ chép dở, rồi cúi đầu xuống thật thấp.