Viết đơn thuê cho người ngoài phố

Buổi sáng, dạy xong buổi sớm, tôi ra quán giấy bút phố Đông mua thêm giấy cho bốn đứa. Khoản nợ giấy vẫn treo nguyên trong sổ của Hạ Đại Nương, tôi chưa có đồng nào trả bớt. Phố Đông giờ này còn thưa người. Mấy quán bên cạnh vừa dọn hàng ra. Mùi bột chiên bay lẫn với mùi giấy mới từ quán Hạ Đại Nương. Tôi bước vào quán. Tiếng chuông đồng nhỏ treo trên cửa khẽ va lanh canh. Hạ Đại Nương ngẩng lên mỉm cười, tay vẫn thoăn thoắt xếp lại chồng giấy trước mặt. Bà ghi thêm một dòng vào sổ nợ, không nhắc gì tới chuyện đòi, dặn thêm:

— Từ từ trả cũng được, cô đừng lo, giấy ở đây tôi bán cho cả huyện chứ có riêng gì cô.

Tôi nhẹ nhàng mỉm cười cảm ơn bà, tay ôm chặt chồng giấy mới mua trước ngực. Từ dưới quầy, bà lấy ra thêm một lá đơn khác đẩy sang phía tôi, thản nhiên nói:

— Cô Kỷ xem hộ tôi lá đơn này viết có đúng lối huyện nhận không, người ta nhờ tôi chuyển mà tôi không đọc được chữ.

Tôi hỏi là của ai. Bà chỉ lắc đầu bảo không tiện nói, cứ xem hộ là được, coi như trả ơn vụ ghi nợ không lấy cọc lần trước. Giọng bà vẫn đều đều.

Tôi mở lá đơn ra đọc ngay tại quầy. Ánh sáng từ cửa quán rọi vào vừa đủ. Càng đọc, tôi càng thấy nét chữ quen thuộc, nhất là chỗ hạ bút ở chữ

— khẩn

hơi giật lên một nhịp. Đó đúng là thói quen tôi vẫn thấy trong cuốn sổ giảng bài của Tô Vân mỗi ngày, không lẫn vào đâu được. Ngón tay tôi chạm phải vết mực khô cứng ở góc giấy. Người viết chắc hẳn đã sửa đi sửa lại nhiều lần trước khi nhờ Hạ Đại Nương chuyển giúp. Tôi đọc lại lần nữa cho chắc. Bàn tay khẽ run, tôi đếm lại từng nét chữ rồi gấp lá đơn trả cho Hạ Đại Nương. Tôi chỉ nói lối viết còn vài chỗ chưa đúng, cần sửa lại câu mở đầu theo đúng phép, tuyệt nhiên không nhắc gì đến nét chữ. Hạ Đại Nương cảm ơn rồi cất lá đơn vào ngăn kéo. Bà không hỏi thêm gì, quay lại xếp nốt chồng giấy trên kệ. Tôi đứng nán lại một lúc, định hỏi thêm về người nhờ chuyển đơn. Thấy bà cố tình quay lưng xếp giấy, tôi hiểu bà đã nói hết lời, đành cáo từ ra về.

Tôi mang theo mối nghi ngờ đi bộ về phủ, tay cầm lá đơn nháp tự viết mẫu để đưa cho Hạ Đại Nương sau. Bước chân tôi chậm hẳn lại, đầu óc còn vướng vào chuyện vừa đọc. Nắng trưa hắt xuống con đường đất. Bóng tôi đổ ngắn lại dưới chân. Khi cổng phủ hiện ra phía trước, bước chân tôi càng thêm chậm rãi. Vừa bước qua cổng, tôi thấy Tô Trọng Kỳ đứng giữa sân. Tay ông cầm cây roi mây rút từ cột hiên, sắc mặt sa sầm, quai hàm bạnh ra. Trịnh thị đứng trên hiên nhà chính, hai tay nắm chặt vạt áo. Lưu ma ma đứng ngay sau bà, cúi đầu không nhìn ai. Ba đứa em đứng nép ở góc hiên. Tô Nghiên và Tô Tịch im thin thít, vẻ mặt tái mét. Chỉ có Tô Linh khẽ kéo tay chị cả, hỏi rất nhỏ:

— Chị cả làm sao vậy?

Người ở trong bếp cũng thò đầu ra nhìn rồi vội vã rụt lại. Lúc này, không ai dám đứng hẳn ra sân.

Tô Vân quỳ giữa sân, hai tay chìa ra phía trước. Tấm lưng nó vẫn thẳng dù toàn thân run rẩy, tóc mai dính bết vào trán vì mồ hôi. Tô Trọng Kỳ quát lớn, giọng vang khắp sân:

— Nhận tiền viết đơn thuê cho người ngoài phố, mất mặt cả nhà họ Tô, con còn dám giấu ta bao lâu nữa?

Roi mây vụt xuống lòng bàn tay Tô Vân một cái. Tiếng vút nghe rợn cả người đứng xem. Nó rùng mình nhưng không cất tiếng, chỉ cắn chặt môi tới mức bật máu. Tô Nghiên khẽ kéo tay Tô Linh lại gần mình, thấp giọng:

— Đừng hỏi nữa, im đi.

Tô Linh nín bặt, ánh mắt vẫn không rời khỏi chị cả đang quỳ giữa sân. Mồ hôi lấm tấm trên trán Tô Vân, chảy xuống thái dương rồi nhỏ giọt xuống nền gạch. Trịnh thị bước xuống một bậc thềm, giọng nghẹn lại:

— Đủ rồi, lão gia.

Tô Trọng Kỳ khựng lại một nhịp, chưa hạ tay roi xuống. Ánh mắt ông vẫn đăm đăm nhìn con gái, cơ hàm nghiến chặt. Tôi đứng sững ở cổng, tay vẫn siết chặt lá đơn nháp. Đúng lúc đó, Lưu ma ma khẽ cúi đầu về phía Tô Trọng Kỳ, giọng vừa đủ nghe:

— ...Sáng nay ở cổng, nô tỳ thấy tận mắt.

Tô Trọng Kỳ ngước mắt nhìn thẳng về phía tôi, cất giọng giận dữ hỏi lớn giữa sân:

— Trong phủ này còn ai biết chuyện mà giấu ta?

Tôi đứng im, tay siết chặt lá đơn nháp khiến góc giấy nhàu nát. Tôi hé miệng định nói, nhưng Tô Trọng Kỳ đã quay phắt sang phía Tô Vân, không nhìn tôi nữa. Không ai lên tiếng thêm. Cả sân im phăng phắc, chỉ còn tiếng thở của mấy đứa nhỏ và tiếng gió lùa qua tàu lá chuối ngoài tường. Tim tôi đập dồn trong lồng ngực, hai tay vẫn không dám buông tờ giấy đang siết chặt. Trịnh thị liếc nhìn tôi một cái rất nhanh rồi quay đi ngay. Tô Trọng Kỳ cất roi, nhạt giọng:

— Đứng dậy.

Tô Vân chậm rãi đứng lên, lòng bàn tay vẫn còn đỏ ửng. Ánh mắt nó lướt qua tôi một cái, dừng lại một thoáng ở tờ giấy trong tay tôi rồi mới quay đi, đôi môi mím chặt. Dù chưa tới buổi học, nó vẫn bước thẳng về phía sân gạch, ngồi xuống hàng cuối cùng ở chỗ khuất nhất, quay lưng về phía bàn tôi vẫn đứng dạy mỗi ngày.