Bát cơm đẩy ra giữa bàn

Chỉ còn năm ngày nữa là tới Tết Nguyên đán, Ôn Diệc tranh thủ giờ nghỉ trưa ở Hoà Đạt, chạy ra ngõ Tây Lĩnh mua đồ khô. Cô tính nấu một mâm cỗ tất niên riêng cho hai người ở căn hộ mới. Trong tiệm số chín, hàng hóa chất kín cả lối đi. Sát cửa, bao gạo xếp chồng ba bốn lớp. Trên giá bán kèm treo lủng lẳng mấy dây pháo giấy đỏ cuộn tròn. Tận ngoài hè đã xộc lên mùi măng khô lẫn nấm hương. Bà Ngô đứng sau cân, thoăn thoắt xúc từng mẻ hàng cho một người đàn ông đứng mua sỉ.

Khi Ôn Diệc đẩy cửa bước vào, bà Ngô không ngẩng đầu lên, ánh mắt dán chặt vào mặt cân:

— Cô gái tự lấy hàng nhé, tôi đang bận tay, cân xong tôi ra tính tiền sau.

Ôn Diệc gật đầu, xách cái giỏ nhựa treo sẵn cạnh cửa rồi đi sâu vào trong. Cô chọn một túi nấm hương khô, một túi măng khô đã thái sẵn, thêm một gói tôm nõn nhỏ nấu canh. Không có ai đi theo trông chừng, cô chậm rãi bước qua từng dãy giá hàng. Ánh mắt cô lướt từ góc này sang góc khác, đúng theo thói quen hai năm bốn tháng đếm đồ ở Hoà Đạt đã rèn cho cô. Cô nhận ra căn tiệm hẹp mà sâu, ánh đèn phía trong yếu hơn hẳn phía ngoài cửa.

Khi đi ngang mặt quầy tính tiền, Ôn Diệc nhìn thấy một tờ bảng giá viết tay đã ố vàng, dán cố định dưới lớp kính mặt quầy từ bao giờ không rõ. Tờ giấy liệt kê những món chẳng liên quan tới đồ khô đang bán: cơm hai món, cơm ba món, canh thêm năm tệ. Nét mực đã nhoè gần hết nhưng vẫn đọc được. Khách mua đồ khô cứ đặt tiền lên đúng chỗ giấy ghi giá cơm.

Ôn Diệc ngước mắt nhìn lên gác xép bắc thang gỗ phía cuối tiệm, nơi bà Ngô xếp mấy thùng hàng dự trữ dịp Tết. Giữa đám thùng các tông là một chồng nồi nhôm cỡ lớn phủ lớp bụi dày, loại dùng nấu cho vài chục người ăn. Cô đi tiếp ra phía sau, đến chỗ cửa thoát hiểm dẫn ra con hẻm nhỏ sau lưng dãy nhà. Cánh cửa sắt khoá bằng một ổ tròn kiểu cũ, gỉ sét loang quanh thân khoá.

Trong lòng Ôn Diệc hiện lên ba thứ: bảng giá cơm chưa gỡ, chồng nồi cỡ quán ăn chưa thanh lý và ổ khoá cũ chưa từng thay. Thì ra đây là một quán bị sang tay đột ngột, gọn trong đúng một tuần. Người bán đi tay không, không kịp mang theo lấy một cái nồi.

Ôn Diệc mang giỏ hàng ra quầy, xếp từng túi lên mặt kính đúng chỗ tờ bảng giá cũ rồi rút ví đếm tiền. Ngón tay cô lần qua mấy tờ giấy bạc, chợt khựng lại một nhịp, khi nhớ tới cảnh Hà Tố Cầm cầm tờ hai trăm tệ hôm bữa cơm nhóm lửa. Bà không nhận ngay mà đứng nhìn một lúc, sau đó mới gấp đôi gấp tư, nhét sâu vào túi áo trong sát ngực. Trong lòng cô nghĩ, một người giữ tiền kỹ tới mức ấy hẳn phải xót của lắm. Vừa lúc ý nghĩ đó trôi qua, bà Ngô đã thối lại mấy đồng tiền lẻ.

Bà Ngô tay xếp lại chồng tiền khách sỉ vừa đưa vào một góc quầy riêng:

— Cái biển gỗ đó tôi sang tiệm này của một bà cụ họ Hà hồi sáu năm trước, giá ba mươi tám vạn, trả đủ một lần chứ không góp.

Bà đẩy giỏ hàng đã tính tiền xong về phía Ôn Diệc, quay lại với người khách sỉ đang đứng chờ:

— Tiệm này tôi mua đàng hoàng, cô gái đừng nghĩ ngợi gì thêm.

Ôn Diệc xách túi hàng bước ra khỏi tiệm. Ba mươi tám vạn, cái ổ khoá cũ cùng chồng nồi trên gác xép cứ xoay vòng trong đầu cô suốt quãng đường về công ty. Đến buổi chiều, khi ngồi lại trước bàn làm việc, một đáp án đã tự ghép xong trong đầu cô. Bà bị chính con trai mình ép bán quán để lấy tiền trả nợ, sau đó đẩy bà vào viện dưỡng lão cho rảnh tay. Cô nhớ tới cái tên Hà Kiến Đông tự mình tra ra hồi tháng trước, cùng cái đại lý đồ gia dụng ở đường Nam Hoàn. Mọi mảnh ghép dường như đều khớp vào nhau gọn gàng.

Chiều hôm đó, Ôn Diệc mang theo túi hàng khô vừa mua, đi thẳng lên viện Tùng Hạc. Cô ngồi xuống mép giường, đợi Hà Tố Cầm ăn xong nửa bát cơm mới cất tiếng hỏi:

— Bà nội, cháu vừa ghé mua đồ ở tiệm số chín ngõ Tây Lĩnh, quán đó hồi trước là của bà nội phải không?

Hà Tố Cầm đang cầm đũa gắp miếng đậu phụ, bàn tay chợt khựng lại giữa chừng. Bà đặt đũa xuống mép bát rồi mới thấp giọng trả lời:

— Bà không biết quán đó của ai.

Ánh mắt không nhìn thẳng vào Ôn Diệc, bà cụp mắt nhìn xuống bát cơm trước mặt.

Nói xong, Hà Tố Cầm đẩy cả bát cơm ra giữa bàn, hai tay đặt gọn lên đùi, không cầm đũa lên lần nào nữa. Ôn Diệc gắp thêm miếng đậu phụ, múc thêm muôi canh đặt lại gần tay bà. Nhưng suốt bốn mươi phút còn lại trong phòng, bà không động tới bát cơm thêm một lần nào. Ôn Diệc để nguyên bát cơm bà vừa đẩy ra. Cô xách túi hàng khô vừa mua, đứng dậy chào rồi bước ra khỏi phòng. Cô đi xuống hết dãy hành lang tầng hai, bước xuống từng bậc thềm trước sảnh viện.