Người ký cam kết mổ

Sáng hôm sau, lúc tôi ra tới bậc cửa thì cô đã ngồi đó từ trước. Đặt một rổ rau trước mặt, cô thoăn thoắt nhặt bỏ lá sâu lá úa sang một bên. Lúc ấy trong sân chỉ có hai người, nắng sớm còn nhạt, người trong ngõ chưa ai ra khỏi nhà. Tôi tần ngần đứng ở ngưỡng cửa một lúc. Trong túi áo tôi có tờ giấy viết sẵn từ đêm qua, ba dòng, đại ý mời cô dọn ra trước rằm. Tôi bước xuống ngồi ở bậc dưới, cách cô một bậc thang, chưa kịp mở miệng.

Cô đặt chùm chìa khoá nhà số bảy xuống bậc thang, đẩy về phía tôi.

— Nghe xong, cháu bảo cô đi thì cô đi.

Rồi cô cất tiếng trước, tay vẫn nhặt rau đều đặn:

— Hôm qua cháu hỏi cô lấy bố cháu vì cái nhà này phải không. Hôm nay cô trả lời.

Cô vốn dĩ mồ côi từ nhỏ, quê gốc ở huyện Bắc Điền. Bốn năm trước, sau khi bị chị gái đuổi khỏi nhà ở Tế Xuyên, cô lên thành phố Lâm Hà làm thuê, không có một người thân nương tựa khi ốm đau hay cần giấy tờ gấp. Cô nhạt giọng kể lại, không chút than vãn.

Gần hai năm trước, cô phát hiện mình có một khối u ở cổ. Đến Bệnh viện Số Hai khám, bác sĩ bảo phải mổ sớm. Bệnh viện quy định không nhận mổ nếu không có người nhà ký cam kết và túc trực bên ngoài. Cô dành dụm được một ít tiền. Cái khó nhất vốn chẳng phải tiền, mà là tìm người đứng tên ký giấy với tư cách người nhà.

— Bệnh viện hỏi người nhà đâu, cô không có ai dẫn tới, cũng chẳng có ai ký.

Tay cô khựng lại một nhịp rồi mới nhặt tiếp. Tôi trầm mặc ngồi nghe, nhất thời chưa hiểu vì sao cô lại kể chuyện này khi tôi hỏi lý do lấy bố.

Ở Tế Xuyên, cô còn một người chị gái mở quán ăn nhỏ. Trận cãi nhau bốn năm trước là vì chỗ tiền vốn của quán cô cầm đi chợ rồi để mất, ba nghìn tệ, cô đền dần mãi không hết. Lúc cần người ký giấy mổ, cô không gọi cho chị, dù biết chị vẫn ở đó, số điện thoại vẫn lưu trong máy.

— Gọi cũng chẳng để làm gì, chị cô sẽ không tới đâu.

Rốt cuộc, người đứng ra ký cam kết mổ cho cô lại chính là bố tôi. Cô mới quen ông vài tháng, qua mấy lần phụ việc vặt ở chợ gần nhà. Ông ký vào giấy nhận trách nhiệm người nhà, túc trực ngoài phòng mổ suốt mấy tiếng, rồi lo cho cô cả những ngày nằm viện sau đó. Viện phí hết đúng một vạn chín nghìn tệ, ông trả gần hết, cô góp thêm phần tiền dành dụm. Ca mổ diễn ra đúng ngày mùng sáu tháng mười năm ấy.

Đổi lại việc ký giấy, ông chỉ xin cô một điều duy nhất: sau này ở gần nhà ông, để lỡ có bề gì thì có người biết ngay. Ông bảo từng nằm một mình trong nhà suốt mấy tiếng không ai hay, ông sợ lần sau không ai tới kịp. Cô nhận lời. Ban đầu cô chỉ định ghé dọn dẹp vài buổi mỗi tuần, về sau ở lại lâu hơn, rồi dọn hẳn vào nhà số bảy. Tôi ngồi nghe, vệt kéo lê trên nền bếp tôi thấy đêm nọ, dài từ cửa bếp tới chân bàn, giờ mới biết là vệt cô kéo bao gạo lúc bố đã nằm liệt.

Đăng ký kết hôn là cách rẻ nhất và chắc chắn nhất để cô có tư cách người nhà mỗi lần ông vào viện, không cần làm giấy tờ uỷ quyền rắc rối.

Trong lúc cô nói, tôi chợt nghĩ tới đôi dép nữ cỡ ba mươi bảy ở chân giường buồng trên gác nhà bà Vệ — bà hàng xóm sát vách, chủ nhà cô thuê trọ trước khi dọn sang bên này. Cái buồng đó cô vẫn trả tiền, vẫn quét dọn đều đặn suốt bốn năm, nhưng từ ngày sang đây chưa từng có ai ngủ lại.

Cô nói thẳng:

— Cô lấy ông để mổ được, viện phí một vạn chín nghìn tệ, ông là người ký vào đúng chỗ người nhà phải ký.

Nói xong, cô nhặt nốt chỗ rau còn lại trong rổ, đứng dậy phủi tay, bê rổ rau đi chân đất vào bếp như mọi hôm. Tôi nhìn xuống bậc cửa. Đôi dép cỡ ba mươi bảy để ngay ngắn ở đó, mũi quay ra ngõ. Bên cạnh là chùm chìa khoá nhà số bảy, cô chưa cầm lại.