Hai gói giấy báo trong hộp gạo

Vài hôm sau, bà Trác tới nhà số 7 để lấy nốt mấy thứ đồ bỏ quên từ hồi còn làm ở đây, gồm một chiếc nón lá cũ cùng mấy cái bát sứ bà vẫn dùng riêng khi nấu cho bố tôi. Tôi ra mở cổng, dẫn bà vào tận trong bếp, nơi bà đứng lại nhìn quanh một lượt như đang nhớ lại chỗ để đồ ngày trước. Bà cúi xuống ngăn tủ thấp cạnh bếp, tay vẫn nhớ chính xác từng ngăn dù đã nghỉ việc gần một năm và lấy ra đúng mấy thứ mình cần. Tôi đứng cạnh cửa bếp nhìn bà lục tìm, trong lòng vẫn còn nguyên vệt kéo lê mình đo được đêm hôm trước, chưa biết mở lời thế nào cho phải.

Đợi bà xếp xong đồ vào túi, tôi đứng chắn nhẹ trước cửa bếp: - Bà Trác này, bố cháu có ngã trong bếp bao giờ không? Bà đang buộc miệng túi, tay khựng lại giữa chừng, ngẩng lên nhìn tôi một lúc lâu không đáp, ánh mắt lướt qua tôi rồi dừng lại ở khung cửa phía sau. Tôi đứng yên chờ, không giục, để bà có đủ thời gian quyết định có kể hay không, dù trong bụng tôi đã sốt ruột từ lúc buột miệng hỏi.

Bà đặt túi đồ xuống ghế, ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu kê cạnh bếp, chậm giọng: - Có, một lần, ngày mùng mười một tháng bảy năm ấy. Bà đan hai tay vào nhau đặt trên đầu gối, ngón tay siết chặt lại, chưa vội kể tiếp ngay. Hôm đó bà tới muộn gần bốn tiếng vì đứa cháu ngoại lên cơn sốt cao, phải đưa cháu đi viện trước rồi mới chạy sang nhà số 7 được. Bà dừng hẳn lại, mắt nhìn xuống đúng cái nền bếp tôi từng quỳ soi đèn pin đêm hôm trước.

Bà kể tiếp, giọng nhỏ dần: bố tôi ngã ngay chỗ bếp, nằm đó đúng bốn tiếng hai mươi phút không ai hay, tới lúc bà chạy vào mới đỡ dậy được. Cổ tay phải ông gãy vì chống xuống nền, xương để lâu không ai băng kịp nên lệch đi một chút, bó bột xong phải nẹp mãi tới tháng mười mới tháo. - Từ hôm ấy tôi cứ áy náy mãi, đi muộn có bốn tiếng mà ông nằm cả bốn tiếng hai mươi phút. Tôi đứng nghe, không ngắt lời, để bà kể cho hết, dù câu chuyện đứt quãng mấy lần vì bà phải dừng lại thở.

Bà kể thêm, tháng tám năm ấy cô Cẩm bắt đầu tới, lúc đầu chỉ ghé qua phụ việc vặt rồi dần dà ở lại lâu hơn. Bà làm cùng cô thêm một năm nữa mới xin nghỉ vào tháng tám năm ngoái, lý do đưa ra chỉ vỏn vẹn tuổi già chân tay chậm chạp. - Thật ra tôi nghỉ vì tôi không dám ở lại nữa. Bà im bặt, không nói thêm mình không dám cái gì. Tôi định hỏi, nhưng nhìn vẻ mặt ấy tôi hiểu hỏi thêm cũng không moi được gì, đành để câu chuyện dừng lại đúng chỗ bà muốn.

Chiều hôm đó, tiễn bà Trác ra cổng xong, tôi xách ô doa ra vườn sau để tưới. Luống thứ tám vẫn còn nguyên vết khô hồi đầu tháng, đất mặt bạc đi thành từng mảng, mấy mầm cải ngả vàng chưa xanh lại được. Tôi múc nước từ bể, tay cầm sẵn ô doa đưa lên ngang luống.

Cô từ trong bếp bước ra, đứng cách mấy bước: - Cháu Vọng tưới giờ này dễ bị nấm hơn tưới sáng đấy. Lá còn ướt qua cả đêm, sáng ra nắng lên mới khô kịp, chứ tối tưới xong lá ướt suốt đêm là nấm mọc ngay. Tôi hạ ô doa xuống, nhìn cô, nhận ra cô vừa nói bằng cái giọng của người sợ hỏng luống rau, không phải giọng của người đang ở nhờ.

Tôi đưa ô doa cho cô, lùi lại một bước, không nhắc chuyện cấm cô ra vườn mấy hôm trước nữa. Cô đón lấy, cúi xuống tưới đúng theo cách vừa nói, tay thoăn thoắt quen thuộc, không cần tôi chỉ thêm. Tôi đứng nhìn cô tưới hết luống thứ tám, lần đầu tiên đưa lại chiếc ô doa mà không tuyên bố gỡ lệnh bằng một câu nào.

Tối đó cô thay đồ đi ca, dặn dò mấy câu về nồi canh trên bếp rồi ra cổng. Ở nhà một mình, tới bữa tôi mới nhớ ra gạo gần cạn, bèn mở hộp gỗ đựng gạo ở góc bếp để xúc thêm. Tay xúc gần sát đáy thì chạm phải thứ gì đó cứng hơn hạt gạo, không phải sạn cũng chẳng phải mảnh vỡ chén bát.

Tôi gạt lớp gạo sang một bên, thấy hai gói giấy báo gấp vuông vắn nằm sát đáy, gạo phủ gần kín khiến phải chú ý mới chạm tới. Tôi mở thử một gói, bên trong là những tờ tiền xếp thẳng thớm đủ tám trăm tệ, gói còn lại cũng vậy, tổng cộng một nghìn sáu trăm tệ. Tôi ngồi thụp xuống cạnh hộp gạo, hai gói tiền đặt trên lòng bàn tay, chưa hiểu vì sao tiền của cô lại nằm trong hộp gạo nhà mình.