Bình thật

Sáu giờ sáng hai mươi lăm tháng Hai, Thẩm Ninh tỉnh dậy trên cái giường một ở gác tiệm, đưa bàn tay phải lên trước mặt, xoè ra.

Nó nhảy. Nhảy từng đợt bốn năm nhịp rồi ngừng, rồi lại nhảy, đúng như hôm mười hai tháng Tư năm ngoái, chỉ khác là hôm ấy tới sáng thứ ba thì hết. Hôm nay là sáng thứ hai, mà biên độ chưa xuống được chút nào.

Bảy giờ, Hoắc Trân gọi.

"Thùng gỗ bị hải quan Ma Cao giữ từ chiều hai mươi hai. Sáng nay nó lên máy bay về, niêm phong của hải quan, hạ cánh mười một giờ. Bốn giờ chiều mở tại bảo tàng thành phố, có hội đồng, có bên điều tra, có đại diện bảo tàng. Cô được vào."

"Vì sao họ giữ nó?"

"Tờ khai ghi là đồ mỹ nghệ gốm hiện đại, ba mươi hai ký, trị giá khai báo bốn nghìn tệ. Cân thực tế lệch bốn ký. Hàng lệch cân thì họ mở."

"Ai báo cho họ?"

"Tôi. Hôm hai mươi mốt."

Cô đứng ở đầu cầu thang gỗ, tay trái cầm điện thoại vì tay phải không cầm nổi.

"Anh biết từ hôm hai mươi mốt. Sáng hai mươi tư anh ngồi hàng ghế bên phải nghe tôi đọc năm điểm mà anh không nói với tôi một chữ."

"Nếu tôi nói, cô sẽ đứng đó với một cái thùng gỗ ở Ma Cao trong đầu." Bên kia không có tiếng gì khác ngoài giọng anh. "Hôm ấy tôi cần cô đứng đó với đúng hai bàn tay của cô. Cô muốn tính sổ với tôi thì để sau ngày mùng ba."

Bốn giờ chiều, phòng nghiệm thu hiện vật tầng hầm bảo tàng thành phố.

Thẩm Ninh đã đi qua cái hành lang này hai năm ròng, ngày hai lượt, cho tới một buổi chiều tháng Mười hai cô xách túi nilon ra cổng sau. Hôm nay có người mở cửa từ cho cô, đọc tên cô từ một danh sách in sẵn.

Thùng gỗ đặt giữa phòng, trên hai con kê. Nẹp thép bốn góc, mặt nắp dán hai tờ giấy, thêm một dải niêm phong hải quan bắt chéo. Nhân viên kỹ thuật cắt niêm phong, rút đinh bằng xà beng nhỏ, gỡ nắp.

Bên trong là hai lớp mút đen cắt theo hình vật, đúng loại mút trong cái hộp nhôm cô nhìn thấy qua ô cửa sổ thứ tư ở xưởng keo Tô Ký hôm mùng mười tháng Mười.

Hai người nâng vật ra khỏi mút, đặt lên bàn phủ nhung.

Cao ba mươi tám phẩy hai phân. Miệng loe, cổ ngắn, vai xuôi. Thân trên vẽ mây, thân giữa vẽ tích người, chân vẽ cánh sen. Hai cái quai nhỏ bắc từ cổ xuống vai, mỗi quai đắp một đầu thú há miệng.

Trong phòng không ai nói gì trong một quãng dài.

Thẩm Ninh đứng cách bàn hai bước, hai tay chắp sau lưng, một tay giữ chặt cổ tay kia.

Hai năm bốn tháng nay cô sống trong một câu chuyện có một chiếc bình. Cái bình ấy đổ khỏi mép bàn trong tay cô, vỡ thành ba mươi mốt mảnh, làm cô mất việc, mất tên, mất hai năm. Chiều nay cô đứng cách nó hai bước lần đầu tiên. Nó nguyên vẹn. Nó chưa bao giờ vỡ trong tay cô, vì nó chưa bao giờ ở trong tay cô.

Người đại diện hội đồng đưa kính lúp cho cô. Cô lắc đầu, chỉ vào tay mình, rồi xin một cái đèn soi kê chân đứng.

Trên vai bình, chỗ lệch về bên trái đầu thú thứ nhất, có một dải sẫm chạy chéo xuống thân, dài chừng gang tay. Dưới đèn nghiêng, dải ấy hiện lên thành một đường mảnh màu vàng ngả nâu, chìm dưới một lớp men mỏng, mặt men trên nó gợn lên một vệt rất nhẹ. Ở khoảng giữa dải, lớp men phủ đã nứt theo mép, bong lên một mảng bằng hạt lạc, để hở xương gốm màu ngà.

Chỗ bong ấy khuyết một miếng.

"Cho tôi mượn một tấm nhung trắng," cô nói.

Cô mở cúc túi áo trong, lấy ra cái gói nhỏ bằng khăn ẩm đã khô cứng, mở ra bằng hai ngón tay trái, đặt mảnh men lên nhung trắng.

"Mảnh này tôi gỡ ở khe ván mép thùng gỗ, chiều hai mươi hai tháng Mười hai, trong kho cánh Đông dinh ông Hoắc Cảnh Sơn. Tôi đã khai việc này với cơ quan điều tra hôm hai mươi lăm tháng Giêng." Cô đẩy tấm nhung tới trước mặt người của hội đồng. "Đề nghị các ông ướm nó vào chỗ khuyết trên vai bình. Tôi không được cầm, tay tôi hôm nay không cầm được."

Người kỹ thuật đeo găng, nhấc mảnh men bằng nhíp đầu bọc silicon, đưa lên chỗ khuyết, hạ xuống.

Vừa khít. Đường cong hợp, bề dày hợp. Ở mép mảnh, cái dải sơn dài ba ly nối tiếp đúng vào đầu đứt của đường vàng trên thân bình, nối liền một mạch, không lệch nửa ly.

Người của hội đồng ngẩng lên nhìn cô, rồi cúi xuống nhìn tiếp.

"Đường vá này có trong hồ sơ nào không?" ông ta hỏi về phía đại diện bảo tàng.

"Không có." Người kia trả lời sau ba giây. "Biên bản tiếp nhận năm hai nghìn lẻ tư ghi tình trạng nguyên vẹn."

"Vá năm nào?" ông ta hỏi cô.

"Năm chín chín. Sơn ta trộn bột vàng, dận sợi vào rãnh rồi mài chìm, phủ men mỏng đè lên. Hai mươi hai năm thì lớp men phủ bắt đầu bong, bong ở khúc giữa trước, vì khúc ấy nằm trên chỗ thân bình cong nhất."

Năm giờ mười, điều tra viên Lâm đọc hai quyết định trước phòng.

Quyết định thứ nhất của hiệp hội: đình chỉ tư cách thành viên hội đồng giám định đối với ông Hoắc Cảnh Sơn, kể từ ngày ký. Quyết định thứ hai của cơ quan điều tra: khởi tố bị can đối với ông Hoắc Cảnh Sơn về hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

Hoắc Cảnh Sơn ngồi ở cái ghế kê sát tường, cây gậy gỗ dựng vào thành ghế, cặp da đặt trên đùi. Ông nghe hết, không ngắt một câu nào. Đọc xong, ông đứng dậy, chống gậy đi ngang qua chỗ cô.

"Cháu dâu."

Cô quay lại.

"Hôm tháng Mười một chú bảo cháu về hỏi thằng Trân xem nó tìm cháu từ năm nào." Ông đổi tay cầm gậy. "Cháu hỏi rồi chứ."

"Cháu hỏi rồi."

"Ừ." Ông gật một cái. "Cái nhà này bao giờ cũng cần một người thợ. Chú với nó chỉ khác nhau ở chỗ chú trả bằng tiền."

Ông đi ra cửa. Hai người mặc thường phục đi sau ông, cách một bước.

Sáu giờ kém, đại diện bảo tàng tới chỗ cô, tay cầm một tờ giấy gấp đôi.

"Chỗ vá năm chín chín đang bong. Ba tháng nữa không xử lý thì nó kéo theo cả lớp men gốc." Ông ta đưa tờ giấy. "Hội đồng đề nghị mời chị làm. Đây là mức thù lao bên tôi trình được."

Thẩm Ninh không mở tờ giấy ra.

"Tôi nhận." Cô cầm nó bằng tay trái. "Một điều kiện. Trước khi tôi động vào chỗ ấy, cho tôi đọc hồ sơ ký gửi gốc năm hai nghìn lẻ tư. Bản gốc, đủ tập, kể cả phần phụ lục."