Cấm hành nghề

Chín giờ sáng ba mươi tháng Mười, bưu tá mang tới Vân Sơn một phong bì của Hiệp hội phục chế cổ vật, bắt ký nhận.

*QUYẾT ĐỊNH — Về việc đình chỉ tư cách hội viên đối với bà Thẩm Ninh, số thẻ 0416.*

*Thời hạn đình chỉ: 24 tháng, kể từ ngày ký.*

Phần căn cứ nằm ở mặt sau, hai gạch đầu dòng.

*— Điều 9 Điều lệ: hội viên phải hành nghề liên tục, nộp báo cáo công việc hằng năm. Theo lời khai của bà Thẩm Ninh tại biên bản làm việc ngày 20/10, bà không hành nghề phục chế kể từ tháng 12/2019.*

*— Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hành nghề độc lập của bà Thẩm Ninh đã bị Sở trả lại ngày 30/7 do thiếu kết quả kiểm tra tay nghề.*

Thẩm Ninh mang tờ quyết định lên phòng, đặt xuống bàn cửa sổ. Cô mở ngăn kéo, lấy ra tờ công văn của sở hôm ba mươi tháng Bảy, đặt xuống bên trái. Rồi cô lấy bản sao biên bản làm việc ngày hai mươi tháng Mười, mở tới trang có chữ ký của mình, đặt xuống bên phải.

Ba tờ giấy nằm cạnh nhau trên mặt bàn. Cô đứng nhìn chúng một lúc.

Tờ bên phải là chữ ký của chính cô, ký lúc mười một giờ mười lăm trưa hôm ấy, ký sau khi có một bàn tay ấm đặt lên cẳng tay cô. Tờ bên trái ký bởi một người họ Tô trong hội đồng cấp phép của tỉnh. Tờ ở giữa lấy hai tờ kia làm căn cứ, không thêm chữ nào của riêng nó.

Mười giờ, cô gọi cho Từ Nghi, đọc cho bà nghe cả hai gạch đầu dòng.

Bên kia im chừng năm giây.

"Điều lệ hiệp hội tôi chưa đọc bao giờ. Cô gửi cho tôi bản chụp." Rồi bà nói tiếp, giọng không đổi. "Còn cái câu tôi khai hôm hai mươi. Nếu hôm đó tôi không nói câu ấy thì cô ngủ lại trong đó, bốn mươi tám tiếng, sáng ra là ảnh cô đi ra cổng nằm khắp nơi. Tôi đổi cái này lấy cái kia. Tôi không xin lỗi cô."

"Tôi có bảo bà xin lỗi đâu."

"Cô làm đơn kháng nghị đi. Mười lăm ngày kể từ ngày ký, gửi bảo đảm."

Chiều hôm ấy cô ngồi viết đơn. Ba trang, viết tay, có ngày tháng, có số thẻ hội viên, kèm bản sao mười bốn tờ biên nhận trong ngăn kéo — mười bốn món đồ đã ra khỏi tay cô hai năm nay, tờ nào cũng ký hai chữ cái ở ô người thực hiện.

Cô ngồi trước chồng bản sao ấy rất lâu. Đưa nó ra tức là nói rằng cô đã khai gian với công an mười ngày trước. Không đưa thì đơn chỉ còn ba trang chữ. Cuối cùng cô rút mười bốn tờ ra, kẹp lại, cất vào ngăn kéo, gửi ba trang đơn.

Ngày mùng hai tháng Mười một, phong bì quay về, nguyên vẹn, có thêm một mẩu giấy nhỏ ghim ở góc.

*Đơn không hợp lệ. Theo Điều 22, đơn kháng nghị phải do người đang có tư cách hành nghề ký, hoặc phải kèm giấy xác nhận đang làm việc tại một cơ sở phục chế có đăng ký.*

Cô cầm mẩu giấy ra ban công đọc lần thứ hai dưới nắng, như thể chỗ tối trong phòng làm cô đọc sai.

Người ta đình chỉ tư cách hành nghề của cô, rồi bắt cô phải có tư cách hành nghề mới được cãi.

Bốn giờ chiều cô về phố Thanh Hà.

Lão Kỷ đang ngồi vá một cái đĩa men lam của khách quen, đầu cúi, kính lúp đeo trán. Cô đặt cả ba tờ giấy lên khoảng bàn trống, không nói gì, ngồi xuống cái ghế đẩu.

Ông làm hết đường keo đang dở rồi mới đẩy đĩa sang bên, lau tay, đọc.

Đọc xong ông đứng dậy, đi vào buồng trong. Cô nghe tiếng hộc tủ kéo ra, tiếng kim loại chạm nhau, tiếng hộc đóng lại.

Ông ra, đặt xuống trước mặt cô một chùm chìa khoá ba cái xâu trong vòng thép: một cái cửa cuốn, một cái cửa buồng trong, một cái nhỏ dẹt.

"Từ mai con làm dưới tên ta." Ông ngồi xuống. "Biên nhận in tên tiệm, con ký ở ô thợ thực hiện. Khách nào hỏi thì ta là người đứng ra. Tiền công chia đôi, con phần lớn."

Thẩm Ninh không đưa tay ra lấy.

"Người ta đình chỉ con hai năm. Ông nhận con vào đây thì hiệp hội tìm được ông."

"Ta có là hội viên của ai đâu mà tìm." Ông đẩy chùm chìa khoá thêm một đoạn nữa. "Ta có cái giấy phép hộ kinh doanh cá thể từ năm chín tám. Trong cái giấy đó, ta được thuê người."

Cô cầm chùm chìa khoá lên. Cái nhỏ dẹt là chìa hộc tủ đựng dao, hộc thứ hai từ dưới lên, ổ lẫy đơn, cái ổ mà sáu năm trước ông đã dạy cô mở bằng dây thép.

"Có một điều kiện." Lão Kỷ đặt hai tay lên đầu gối. "Con không được đọc. Một lần cũng không."

Cô ngẩng lên.

"Ngày mười lăm tháng Tư con mang một cái đĩa Càn Long về đây, tay con không cầm nổi dao, ta phải xẻ hộ. Tháng Bảy con thi tay nghề rồi trượt phần xẻ rãnh, con kể ta nghe ở chính cái bàn này. Tháng trước con đền hai trăm nghìn tệ vì một cái nắp ấm." Ông đếm ba việc ấy ra, không nhấn giọng chỗ nào. "Ba lần đó cách nhau mấy tháng. Từ mai con ăn cơm bằng cái tay ấy. Tay ấy cứ ba ngày hỏng một lần thì cái tiệm này chết theo, mà con chết trước."

"Có việc con phải biết cho ra."

"Biết cho ra rồi con nói với ai? Con vừa cầm về đây ba tờ giấy nói rằng con không phải thợ." Ông chỉ vào tờ quyết định. "Ta không cấm con đi tìm. Ta cấm con tìm bằng cái tay ấy."

"Nếu có ngày người ta để con cầm đúng ba mươi mốt mảnh kia thì sao ạ?"

Lão Kỷ nhìn cô, không trả lời ngay. Ông với cái giẻ, lau chỗ keo dính trên mép bàn, lau kỹ hơn mức cần.

"Thì con hỏi lại ta hôm ấy."

Trong tiệm có tiếng quạt trần chạy lệch trục, mỗi vòng một tiếng cọc. Ngoài cửa, một người đi xe đạp chở than tổ ong đi qua, bánh xe nghiến trên mặt đá.

"Đây là lần thứ hai ta ra lệnh cho con," ông nói. "Lần thứ nhất con nghe được nửa. Lần này ta muốn nghe con nói ra miệng."

Thẩm Ninh nắm chùm chìa khoá trong lòng bàn tay, ba cái chìa chạm vào nhau kêu một tiếng nhỏ.

"Con nghe ạ."

Ông gật đầu, kéo cái đĩa men lam về, đeo kính lúp xuống, cúi xuống làm tiếp.