Mảnh gốm nói dối

Sáng hai mươi tư tháng Mười, Từ Nghi đưa cô một phong bì kẹp chì, dày chừng nửa đốt ngón tay.

"Bản sao kết luận giám định vật chứng. Tôi xin với tư cách người bảo vệ quyền lợi cho cô, có dấu, có số vào sổ." Bà đặt nó lên bàn trà. "Ba mươi mốt mảnh, họ lấy mẫu ở chín mối nối. Cô đọc từ trang bốn."

"Bà đọc chưa?"

"Đọc rồi. Tôi không hiểu quá nửa." Bà xách cặp lên. "Cô hiểu thì gọi cho tôi."

Thẩm Ninh mang phong bì lên phòng, đóng cửa, ngồi xuống bàn cửa sổ.

Trang bốn là bảng kết quả. Chín mẫu, chín dòng, cột cuối ghi cùng một cụm: *nhựa epoxy hai thành phần, hệ bisphenol A, chất đóng rắn amin.* Trang năm là phần phân tích phụ gia. Trong tám mẫu có mặt một chất ổn định tia cực tím nhóm benzotriazol, hàm lượng dao động từ không phẩy sáu tới không phẩy chín phần trăm.

Trang sáu, đoạn nhận định, có ba dòng cô đọc đi đọc lại bốn lần.

*Tỉ lệ phụ gia nêu trên ứng với công thức được nhà sản xuất áp dụng từ năm 2013. Các mẫu keo lưu hành trước mốc này không chứa thành phần nêu trên. Căn cứ đó, thời điểm thi công mối nối không sớm hơn năm 2013.*

Cô đặt tờ giấy xuống, đứng dậy, đi tới cửa sổ, đứng đó chừng một phút. Rồi cô quay lại bàn, lấy giấy trắng, viết ra ba dòng của riêng mình.

Dòng thứ nhất: chiếc bình trong tay cô đêm mùng năm tháng Mười một đã từng vỡ, từng được nối lại, mối nối làm sau năm hai nghìn mười ba.

Dòng thứ hai: hồ sơ ký gửi năm hai nghìn lẻ tư ghi tình trạng nguyên vẹn. Suốt mười lăm năm sau đó, bảo tàng không lập một biên bản tu bổ nào; nếu có thì hai năm làm ở phòng ấy cô đã phải cầm nó trong tay khi lập phiếu tình trạng.

Dòng thứ ba: bốn chục tấm ảnh macro cô xếp trên bàn ăn Vân Sơn, tấm muộn nhất chụp tháng Hai hai năm trước, men liền, không một mối nào chìm dưới men, không một chỗ nào nung lại.

Cô ngồi nhìn ba dòng ấy. Rồi cô viết dòng thứ tư.

*Cái tôi cầm không phải cái trong ảnh.*

Cô viết thêm một dòng nữa, dòng thứ năm: trong ba mươi mốt túi nhỏ hôm hai mươi tháng Mười không có mảnh quai nào, mà bản mô tả hiện vật ghi rõ chiếc bình có hai quai đắp đầu thú. Viết xong cô gạch dòng ấy đi. Bốn chục tấm ảnh macro kia là bản in nội bộ của Hoắc thị, cô xem nhờ trên bàn ăn nhà người ta; muốn dùng nó thì phải xin bản gốc, mà người giữ bản gốc là ai thì cô đã biết.

Cô kéo ngăn kéo, lấy tờ biên lai gấp tư của xưởng Tô Ký ra, mở phẳng, đặt cạnh trang năm. Mặt sau biên lai là bốn chữ số của hai lô keo cô mua hôm mùng mười.

Hôm hai mươi tám tháng Bảy, trong phòng khách này, cô đã cầm chiếc chén Khang Hy bằng hai bàn tay trần. Thứ đi vào tay cô hôm ấy là một loại keo trộn một một, đóng rắn chậm, mùi hạnh nhân lúc mới trộn, loại ra thị trường sau năm hai nghìn mười, tuýp in tên xưởng Tô Ký. Trong tiệm phố Thanh Hà có ba tuýp đúng thứ ấy đứng cạnh bếp nấu keo da trâu.

Bản kết luận trong tay cô không nhắc tới xưởng nào. Nó chỉ nói năm.

Cô gấp cả tập lại, cho vào túi vải, xuống nhà, ra bến xe buýt.

Bốn giờ chiều, tiệm phố Thanh Hà. Lão Kỷ đeo kính lão, đọc từ trang bốn tới trang sáu, đọc chậm, ngón tay đi theo từng dòng. Đọc xong ông tháo kính ra, gấp gọng, đặt lên mặt bàn cạnh cái chén nước.

"Hai nghìn mười ba." Ông nói con số ấy ra thành tiếng. "Cái bình nhà nước cất trong kho từ hai nghìn lẻ tư."

"Con làm ở đó hai năm. Không có biên bản tu bổ nào."

"Ta làm ở đó mười tám năm." Ông đẩy tập giấy về phía cô. "Trong hai mươi năm gần đây, ai đụng vào một hiện vật hạng ấy cũng phải có ba chữ ký với hai con dấu, kể cả lau bụi."

Thẩm Ninh ngồi xuống cái ghế đẩu quen, đặt hai tay lên đầu gối.

Hai năm nay cô đi kiện vì một câu: cô không vụng, chiếc bình bung ra ở chỗ đã yếu sẵn. Cô đã viết câu ấy vào ba lá đơn, đã nói câu ấy trong bốn mươi phút giữa một hành lang đầy người. Cô cãi để chứng minh mình cẩn thận.

Suốt hai năm ấy, cô cãi nhầm chỗ.

Thứ đổ khỏi mép bàn đêm mùng năm tháng Mười một không phải bảo vật tám mươi triệu tệ. Nó là một thứ đã vỡ từ trước, được dán lại bằng keo mua ngoài phố, đặt lên đế gỗ, để đấy chờ người tới cầm. Người ta đã dựng xong cái xác ấy trước khi cô bước vào phòng kho. Việc của cô hôm ấy chỉ là chạm vào nó.

Cô ngồi rất lâu, tới lúc Lão Kỷ đứng dậy đi đun nước.

"Đêm mùng năm là ngày mấy so với lần cuối có người mở kho ấy ra?" ông hỏi từ chỗ bếp.

"Con không biết. Sổ giao ca thì con không xin được."

"Vậy con chưa biết người ta tráo lúc nào." Ông rót nước ra hai chén. "Con mới biết là có tráo."

Cô cầm chén nước lên, không uống.

"Con biết thêm một chỗ nữa." Cô mở túi vải, lấy tờ biên lai xưởng keo ra, đặt lên bàn. "Cái chén nhà họ Tô cho con hồi tháng Ba dán bằng đúng loại keo ấy. Lô của xưởng nhà họ."

Lão Kỷ nhìn tờ biên lai, không cầm lên.

"Con biết bằng cách nào?"

Cô không đáp.

"Ừ." Ông đặt chén nước xuống. "Con đưa cái tập giấy này cho ai xem chưa?"

"Chưa."

"Đừng đưa vội. Cái con nói được ra miệng thì mới là chứng. Cái con biết bằng tay thì không." Ông cầm cái ấm lên rót thêm, tay ông run một nhịp rất nhỏ ở chỗ vòi ấm, nước rớt ra ngoài mép chén. "Xưởng ấy bán khắp phố cổ. Ai vào mua cũng được, mua bao nhiêu cũng được."

Bảy giờ tối cô lên xe buýt về. Trên xe cô lật lại tập giấy từ đầu, lần này đọc cả phần thủ tục ở cuối, phần cô đã bỏ qua buổi sáng.

Trang cuối là bảng theo dõi hồ sơ. Ba dòng, mỗi dòng một lần trưng cầu bổ sung, mỗi dòng có ngày, có nội dung, có cột người yêu cầu.

Dòng thứ ba: *18/8 — trưng cầu bổ sung: phân tích thành phần chất kết dính tại 09 mối nối.*

Cột người yêu cầu ghi một cái tên viết in.

*Hoắc Trân.*

Cô đọc lại cái ngày. Mười tám tháng Tám là hôm anh từ Hồng Kông về, là tối anh ngồi ở ghế bành ký vào trang ba để rút lô mười hai, là hôm có một phiếu chuyển phát nằm úp trên bàn ăn với sáu chữ *mẫu đối chiếu — 06*.

Sáu mươi bảy ngày. Trong sáu mươi bảy ngày ấy anh đã ngồi ăn cơm với cô ở Vân Sơn không dưới bốn chục bữa.