Ba mươi tệ một cái bát

Xưởng keo Tô Ký nằm ở cuối một con đường ngoại ô, sau ba dãy nhà xưởng lợp tôn. Thẩm Ninh đi tuyến hai mươi mốt hết bốn mươi phút, xuống bến cuối, hỏi đường thêm hai lần.

Cô tới đó vì một dòng chữ in trên vỏ tuýp keo. Sáu năm ở tiệm phố Thanh Hà cô mở loại keo ấy không dưới trăm lần, nhãn in tên xưởng, dưới nhãn có một dãy số dập chìm ở mép gấp. Nếu dãy số ấy là số lô, mà xưởng có sổ ghi lô nào bán cho ai, thì tờ giấy giám định nhà họ Tô ký cho chiếc chén Khang Hy sẽ có một chỗ để chọc vào.

Cửa hàng bán lẻ của xưởng ở mặt trước, một gian hẹp, kệ sắt ba tầng, quạt cây quay. Một cậu thanh niên chừng hai mươi ngồi trong quầy bấm điện thoại.

"Cho tôi ba tuýp keo hai thành phần."

"Hai tám một tuýp." Cậu ta với tay lấy trên kệ. "Chị lấy loại đóng rắn chậm hay nhanh?"

"Chậm."

Cô trả tiền, cầm ba tuýp lên soi mép gấp. Dãy số dập chìm gồm bốn chữ số, hai tuýp giống nhau, một tuýp khác.

"Số này là gì em?"

"Số lô. Mỗi mẻ nấu một số."

"Xưởng có ghi lô nào xuất đi đâu không?"

Cậu ta ngẩng lên, nhìn cô một lượt từ đầu tới chân.

"Có sổ xuất kho, nhưng sổ ở trong văn phòng. Chị mua lẻ thì em ghi hoá đơn thôi." Cậu ta xé một tờ biên lai, viết ngày, viết số tiền. "Chị hỏi mấy cái đó làm gì?"

"Tôi làm nghề vá đồ. Có khách hỏi keo cũ dùng năm nào."

Cô nhận biên lai, cảm ơn, đi ra. Đường về bến xe vòng qua hông xưởng, một lối bê tông hẹp chạy giữa hàng rào tôn với bức tường xây dở. Dọc lối ấy là dãy cửa sổ khung sắt, kính lắp thấp ngang vai, mấy ô mở hé cho thoát mùi dung môi.

Ô thứ tư sáng đèn.

Trong gian có ba cái bàn kê chữ U, trên bàn xếp bát sứ trắng loại hàng chợ, cái nào cũng sứt vành hoặc nứt đôi. Dưới gầm bàn là hai bao tải nữa. Một người phụ nữ ngồi quay lưng ra cửa sổ, tóc búi bằng cái kẹp nhựa, mặc áo bảo hộ xanh rộng thùng thình, tay áo xắn tới khuỷu.

Ả cầm bút keo bằng tay trái. Tay phải giữ hai nửa cái bát khép vào nhau, ngón cái với ngón trỏ ép hai bên mép vỡ. Ả bơm keo dọc mép, hạ tay xuống, đếm trong miệng tới mười, rồi buông ra, đặt cái bát vào khay bên phải, với sang chồng bên trái lấy cái tiếp theo.

Bốn mươi giây một cái. Thẩm Ninh đứng ngoài lối bê tông đếm được sáu cái liền.

Mười đầu ngón tay ả nứt trắng ở quanh móng, chỗ nứt ăn vào tới đốt thứ nhất. Loại nứt ấy Thẩm Ninh biết: dung môi rút hết dầu ở da, rửa tay xong lại làm tiếp, mấy tháng thì thành thế.

Cửa gian mở ra. Một người đàn ông trạc sáu mươi bước vào, tay cầm một tập giấy, kính đẩy lên trán.

"Tháng này bên ngân hàng nó không giãn nữa đâu. Ngày hai mươi lăm là ngày hai mươi lăm." Ông ta vỗ tập giấy xuống mép bàn, làm ba cái bát trong khay nảy lên. "Mày họp báo giỏi thế, đứng trên bục nói đạo lý cho cả nước nghe. Xong rồi về đây dán bát ba chục một cái."

Ả không quay đầu lại. Ả bơm keo cái tiếp theo, hạ tay, đếm tới mười.

"Chú nói xong chưa?"

"Tao chưa nói xong. Cái đơn hàng khách sạn hai nghìn cái, mày làm tới đâu rồi?"

"Bốn trăm."

"Bốn trăm." Ông ta cười khan một tiếng, quăng tập giấy lên bàn, đi ra, đóng cửa mạnh.

Thẩm Ninh đứng yên bên ngoài, nhẩm ra con số. Hai nghìn cái, ba mươi tệ một cái là sáu chục nghìn tệ, trừ keo, trừ điện, trừ công. Bốn mươi giây một cái thì hai nghìn cái là hai mươi hai tiếng ngồi liền, không đứng dậy lần nào. Bốn tháng nay cô đã đi ba ngân hàng để hỏi vay một triệu hai; cô biết cái ngày hai mươi lăm mà người đàn ông kia vừa nói to là ngày như thế nào.

Cô đã dựng sẵn trong đầu một cái mặt cho người ngồi trong gian ấy từ hôm mười một tháng Ba, dựng suốt bảy tháng, mỗi tuần bồi thêm một lớp. Cái mặt đang cúi xuống bơm keo kia không khớp vào chỗ nào của nó.

Cái kẹp nhựa trên tóc ả tuột một nấc. Ả đưa tay trái lên gài lại, đầu ngón tay dính keo chạm vào sợi tóc, kéo theo mấy sợi. Ả gỡ, lau tay vào vạt áo bảo hộ, cầm bút keo lên.

Rồi ả ngẩng lên nhìn ra cửa sổ.

Hai người nhìn nhau qua lần kính có một vệt bụi dài chạy chéo. Thẩm Ninh không lùi. Ả cũng không cụp mắt xuống.

Ả đặt bút keo xuống khay, đứng dậy, phủi hai bàn tay vào nhau ba cái, kéo tay áo xuống che khuỷu. Ả với cái kẹp tóc, tháo ra, búi lại cho gọn. Ả đi ra cửa gian, mở, bước xuống lối bê tông.

Từ lúc ả ngẩng lên tới lúc ả đứng trước mặt cô là chưa tới mười giây. Trong mười giây ấy, cái mặt của người ngồi đếm tới mười biến mất, cái mặt ngồi giữa hàng ghế chủ toạ hôm hai mươi tư tháng Chín quay lại, nguyên vẹn, không sót chỗ nào.

"Chị Thẩm." Giọng ả bình thường, hơi vui. "Chị đi lạc à?"

"Tôi mua keo."

"Ở đây bán lẻ hai tám. Ngoài phố cổ ba mươi hai. Chị đi bốn mươi phút xe buýt để tiết kiệm mười hai tệ." Ả liếc cái túi nilon trong tay cô, ba tuýp keo lộ ra ở mép. "Chị đứng đây lâu chưa?"

"Vừa tới."

"Vâng." Ả gật đầu. "Chị về đường nào? Đi thẳng lối này ra là bến xe. Đừng vòng lại phía trước, chỗ đó xe tải ra vào."

Ả đứng chắn lối bê tông, lưng quay về phía cửa sổ, tay khoanh trước ngực.

Thẩm Ninh nhìn qua vai ả, vào trong gian, chỉ mất chừng hai giây.

Trên cái bàn kê sát tường, giữa mấy chồng bát chợ với hai cuộn giấy ráp, có một cái hộp bảo quản đặt nằm ngang, nắp mở ngửa. Hộp vỏ nhôm, viền cao su đen, bốn khoá bật, trong lót mút đen cắt theo hình vật. Ở bảo tàng thành phố, loại hộp ấy để chuyển hiện vật trên mười triệu tệ, mỗi lần dùng phải ký mượn ở phòng kho.

Trong hộp không có gì. Lớp mút vẫn giữ nguyên chỗ lõm: một khối trụ đứng, thắt lại ở khoảng một phần ba từ trên xuống, rồi loe ra ở miệng.

"Chị Thẩm." Tô Mạn nghiêng người một chút, vừa đủ che kín ô cửa sổ. "Xe hai mươi mốt bốn mươi phút mới có một chuyến đấy."

Thẩm Ninh đi hết lối bê tông, ra tới đường cái, ngồi xuống ghế đá ở bến. Trong túi nilon, ba tuýp keo lăn vào nhau kêu lạo xạo. Cô lấy tờ biên lai ra, vuốt phẳng trên đùi, ghi thêm vào mặt sau bốn chữ số của hai lô keo, rồi gấp làm tư, bỏ vào ví.