Đêm mùng tám tháng Mười

Tối hai mươi tám tháng Chín, Thẩm Ninh xuống xe buýt ở đầu phố Thanh Hà với cái bát bọc trong khăn xô, khăn buộc ba nếp, để trong túi vải đeo chéo trước ngực.

Lão Kỷ đã dọn bàn. Ông trải một tấm nhung đen, kéo đèn xuống thấp, đeo kính lúp gắn trán, ngồi đợi.

Cô mở khăn, đặt chiếc bát xuống nhung.

Ông không cầm lên ngay. Ông xoay tấm nhung, xoay chậm, xem hết một vòng, rồi mới đưa hai tay nâng bát lên ngang mắt, nghiêng nó dưới đèn theo sáu đường vàng.

"Sáu mạch. Tụ về một điểm ở đáy." Ông đặt bát xuống. "Trong vựng lục cũng sáu mạch, cũng tụ một điểm. Ta xem ảnh trên máy ở nhà bà bán rau đầu ngõ. Xem cả tối."

"Ông thấy giống."

"Giống là một chuyện. Ta gọi con mang bát tới vì ta phải nhìn cái này bằng mắt trần một lần nữa." Ông tháo kính lúp ra, đặt lên bàn. "Cái lô bốn mươi tư kia, lớp sơn dưới vàng chưa ngả màu. Sơn ta để lâu thì ngả sang nâu đỏ, nhìn qua kính là ra. Cái đó mài chưa quá ba năm."

"Ai làm nó?"

"Ta không biết."

"Ông đứng trước tủ kính chưa tới hai phút."

"Ta không biết," ông nói lại, cùng một giọng. "Con muốn ta bịa cho con một cái tên à."

Trong tiệm có tiếng cái quạt trần chạy lệch trục, mỗi vòng một tiếng cọc. Chiếc âu men trắng vá xong từ tháng Ba vẫn ngồi ở góc bàn, phủ mảnh vải màn.

"Con có nhớ mẹ con vá cái bát này lúc nào không?" ông hỏi.

Cô nhớ một cái chậu nhôm đựng nước vôi trong. Nhớ mùi sơn ta hăng tới mức phải mở cửa sổ, mùi ấy bám vào tóc mẹ cô mấy hôm không hết. Nhớ lưng áo bà ngồi cúi dưới bóng đèn dây tóc, hai vai không nhúc nhích trong một quãng rất dài. Cô sáu tuổi, ngồi dưới gầm bàn, đếm những vệt sáng trên nền xi măng.

"Con nhớ mùi sơn."

Lão Kỷ gật đầu, gói chiếc bát lại vào khăn xô cho cô, buộc ba nếp, đúng ba nếp như lúc cô mang tới.

"Ba việc." Ông đẩy cái túi về phía cô. "Đừng vá nó. Chưa đủ mảnh thì đừng vá. Đừng đưa nó cho ai cầm, kể cả người trong nhà kia. Đừng đi tìm cái mảnh còn thiếu."

"Vì sao ạ?"

"Vì việc thứ ba là việc ta không làm được nữa, còn con thì làm được." Ông đứng dậy, cầm ấm đi đun nước, quay lưng lại. "Con làm được thì con sẽ đi tìm. Ta chỉ nói trước một câu cho hết phận sự của ta."

Mùng tám tháng Mười, phiên mùa thu mở lúc bảy giờ tối.

Thẩm Ninh ngồi ở phòng khách Vân Sơn với máy tính đặt trên đùi, quyển vựng lục bìa xám mở bên cạnh, bút chì kẹp giữa hai trang. Trần Bá mang lên một ấm trà rồi xuống nhà. Trong nhà không còn ai khác.

Camera đặt chếch phía sau bục điều hành. Cô nhìn thấy lưng Hoắc Trân ở hàng ghế bên phải, thấy Tô Mạn ngồi bàn giám định kê sát bục, thấy Hoắc Cảnh Sơn ở hàng đầu khu VIP, cây nạng dựng vào thành ghế.

Lô số bảy lên lúc tám giờ mười. Đôi tượng đồng đời Minh khởi điểm hai mươi sáu triệu, ba người trong phòng với hai người qua điện thoại đẩy nhau mười một nấc. Búa gõ ở ba mươi tư triệu.

Cô ghi con số ấy vào lề quyển vựng lục, cạnh dòng lô số bảy. Cái nắp ấm nhà họ Uông nứt thêm một đường vì lô này. Năm trăm nghìn mất, hai trăm nghìn đền, một ông đại diện bảo cô đừng gọi nữa.

Lô bốn mươi tư lên lúc chín giờ kém năm.

Ảnh chiếu lên màn hình sau bục: bát men xanh ngọc, sáu mạch vàng, vành đủ. Người điều hành đọc bốn dòng mô tả, đọc luôn dòng ghi chú của phòng thí nghiệm, rồi mở giá.

"Tám mươi nghìn."

Một người trong phòng giơ số. Chín mươi. Một người nữa, một trăm. Đẩy lên tới hai trăm hai mươi nghìn thì phòng dừng.

Người điều hành đếm một. Cô gái trực điện thoại số ba giơ tay lên.

"Hai triệu sáu trăm nghìn."

Trong gian có ba giây không ai làm gì. Máy quay lia qua hàng ghế đầu, có người quay đầu sang nhìn dãy bàn điện thoại. Người điều hành hỏi lại con số, cô gái nhắc lại, đọc rành từng chữ.

"Hai triệu sáu, lần thứ nhất. Lần thứ hai."

Búa gõ.

Thẩm Ninh đứng dậy khỏi ghế, máy tính trượt khỏi đùi, cô đỡ kịp bằng đầu gối. Trên màn hình, cô gái trực điện thoại đang cúi xuống ghi vào phiếu, tay che ống nói. Người điều hành đọc số hiệu người mua: một dãy số, không có tên.

Từ tám mươi nghìn lên hai triệu sáu là gấp hơn ba mươi lần. Trong phòng không ai trả quá hai trăm hai mươi nghìn cho cái bát ấy, vì trong phòng ai cũng đọc được dòng *niên đại tu bổ chưa xác định*. Người kia trả một lần, không đấu nấc nào, kiểu người đã biết trước mình phải lấy bằng được.

Cô ngồi xuống, mở ngăn tủ dưới cùng bằng chìa khoá trong túi áo trong, lấy chiếc bát của mẹ ra, đặt lên đùi, không bóc khăn.

Chín giờ hai mươi, phiên đóng. Người điều hành mời trưởng nhóm giám định lên bục.

Tô Mạn cầm micro, cảm ơn hội đồng, cảm ơn khách, rồi đổi giọng.

"Trước khi tan, nhà họ Tô xin thông báo một việc. Chúng tôi sẽ tài trợ toàn bộ chi phí giám định lại vụ chiếc bình đời Nguyên năm hai nghìn mười chín. Mời hội đồng độc lập, mời chuyên gia nước ngoài, chúng tôi trả tiền, chúng tôi không tham gia kết luận."

Trong phòng có tiếng vỗ tay lác đác.

"Chúng tôi làm được việc này vì hồ sơ đã đủ." Ả đặt tay lên mép bục. "Trong đó có một đoạn băng ghi hình đêm mùng năm tháng Mười một. Đoạn băng ấy đang nằm ở chỗ chúng tôi."

Máy quay lia sang khu VIP, lia chậm, đúng hai giây.

Thẩm Ninh bấm dừng, kéo lùi, dừng lại lần nữa, phóng khung hình lên.

Hoắc Cảnh Sơn ngồi ghế đầu, hai tay đặt trên đùi. Người ngồi cạnh ông là một người đàn ông trạc năm mươi, com lê tối màu, trong lòng ôm một cái túi giấy quai xoắn. Trên mặt túi in một hình tròn xanh với ba chữ cắt ngang.

Cái túi ấy cô đã cầm ba lần một tuần suốt hai năm. Quầy thuốc tầng một phát nó cho người nhà bệnh nhân, mỗi lần lấy thuốc ngoài danh mục thì được một cái.