Cuốn sổ trong túi áo lễ

Tôi tỉnh dậy lúc năm giờ kém. Trời ngoài cửa sổ gác xưởng còn đen kịt, bóng đèn dây tóc treo giữa nhà chưa ai bật.

Thứ đầu tiên đập vào mắt tôi qua khe cửa buồng là áo lễ treo trên móc. Áo bọc trong túi ni lông trong của tiệm may ngoài phố huyện, nếp gấp còn thẳng như lúc lấy về hôm kia. Ba tiếng nữa xe đón dâu mới tới đưa tôi sang nhà họ Ôn. Người tôi đã tỉnh hẳn, tỉnh như vừa ngủ xong một quãng đời dài gấp trăm lần một đêm bình thường. Trong đầu tôi còn nguyên vẹn bảy năm mà tôi chưa từng sống ngày nào.

Bảy năm ấy đọng lại rõ nhất ở một cái ghế. Ghế nhựa đỏ kê ở đầu bàn ăn nhà họ Ôn, chân sau bên trái hơi cập kênh vì nền nhà lát nghiêng một góc nhỏ. Suốt quãng ấy tôi ngồi đúng cái ghế đó ở mọi bữa cỗ, không đổi lấy một lần. Bát của tôi bao giờ cũng được múc sau cùng, kể cả sau bát của Ôn Bội hồi con bé còn mặc đồng phục cấp hai.

Có một buổi giỗ năm thứ năm tôi nhớ kỹ hơn những buổi khác. Mâm cơm vừa bày ra, Ôn Nhu đặt đũa xuống, ngoái cổ ra cổng nghe một tiếng xe máy quen dừng lại ngoài ngõ. Tôi biết đó là xe của Giang Thư trước khi cô kịp đứng dậy khỏi ghế. Tôi biết cô thương người đó từ trước cả ngày hai nhà ăn hỏi, biết bằng nguyên bảy năm nhìn thấy.

Tôi nằm thêm một lúc, hai tay đặt lên ngực, để cho cái đầu quen dần với việc mình đang nằm ở gác xưởng chứ không phải ở căn buồng của bảy năm kia. Căn buồng có cái tủ gỗ tôi tự đóng năm nào cũng không nhớ nổi nữa. Chăn mỏng tôi đắp bây giờ khác hẳn tấm chăn dày của bảy năm đó. Bàn tay tôi đặt trên ngực còn nguyên mấy vết chai cũ ở gốc ngón, dấu của bào với đục. Tôi cứ nhìn mãi mấy vết chai ấy như để chắc chắn mình đang ở đúng cái thân hai mươi tám tuổi của ngày hôm nay.

Tôi ngồi dậy, hai bàn chân chạm sàn gỗ lạnh, rồi mới xuống thang gác ra mở cửa xưởng cho thoáng khí trước khi trời sáng hẳn. Then cửa kêu ken két như mọi sáng. Tôi phải đẩy hai lần cánh gỗ mới bật hẳn ra. Tôi lấy hộp dầu máy trên giá xuống, nhỏ vào đúng chỗ khớp bản lề dưới, chỗ bố tôi vẫn nhỏ hồi ông còn sống, mỗi năm đúng một lần vào dịp giáp Tết. Hơn hai năm nay, từ ngày bố tôi mất, xưởng chỉ còn mình tôi lo liệu hết, từ đóng hàng tới sổ sách tới cái việc tra dầu vặt vãnh này.

Tiếng then kêu im được một lúc, cả xưởng chìm vào cái yên tĩnh của giờ chưa ai ra đường. Chỉ còn tiếng mấy bao mùn cưa xê dịch nhẹ mỗi khi gió lùa qua khe ván thưa, mùi gỗ mới xẻ còn vương trên đống ván kê góc tường, tiếng một con chó nhà ai sủa xa xa phía cuối ngõ.

Tối hôm qua tôi đã nhét cuốn sổ chi hai năm vào túi trong của áo lễ. Hăm bốn tháng ghi kín từng dòng kể từ ngày tôi bắt đầu qua nhà họ Ôn phụ đóng lại mấy món đồ cũ trong nhà, định bụng hôm nay lôi ra khoe ông Ôn trong bữa cỗ cho vui. Cuốn sổ vẫn nằm nguyên chỗ đó, gáy sổ cong theo hình bàn tay tôi vẫn cầm mỗi tối ngồi ghi dưới ánh đèn bàn, mực chỗ đậm chỗ nhạt tuỳ bữa nào tôi ghi vội, bữa nào ghi kỹ càng hơn.

Tôi đi một vòng quanh xưởng, tay lướt qua mấy bộ bàn ghế đóng dở xếp gọn dọc tường. Chỗ nào cần đánh lại giấy nhám tôi đã đánh xong từ hôm qua để hôm nay khỏi bận tâm thêm việc gì. Một cạnh bàn góc trong còn vênh nhẹ. Tôi cúi xuống lấy tờ giấy nhám gấp tư nhét trong túi áo bảo hộ treo cạnh đó, vuốt vài đường theo thớ gỗ cho phẳng lại rồi thổi bụi gỗ bay khỏi mép bàn.

Cái bàn làm việc của bố tôi vẫn kê nguyên chỗ cũ sát cửa sổ. Mặt bàn còn để mấy cây bút chì gãy đầu ông chưa kịp gọt. Tôi nhặt lên xoay xoay trong tay một lúc lâu rồi mới đặt lại đúng chỗ cũ.

Tôi quay vào buồng, gỡ áo lễ khỏi móc, bóc túi ni lông ra và xỏ tay áo thử trước cánh tủ có gương. Vải còn cứng, còn mới, đường chỉ đỏ viền cổ áo thẳng tắp, chưa qua một lần giặt. Bà cô cả đã chọn tiệm may này từ tháng trước, dẫn tôi tới đo tận nơi, đứng cạnh chỉ thợ may chỗ nào cần nới ra một phân cho vừa vai tôi.

Tôi đứng soi gương một lúc, rồi cởi áo ra, gấp lại đúng nếp cũ và treo lại lên móc ngoài cửa buồng. Tôi ra chậu nước để cạnh bậc cửa, vốc hai vốc nước lạnh rửa mặt, lấy khăn vắt trên dây phơi lau qua rồi vắt khăn lại đúng chỗ cũ.

Ngoài ngõ Trúc Loan bắt đầu có tiếng người. Một nhà nào đó kéo cửa cuốn lên mở hàng sớm, tiếng xe đạp thồ chở rau chạy qua kèm tiếng chuông lanh canh, loa phát thanh đầu xóm bật bản nhạc quen thuộc báo hiệu một ngày mới ở huyện thành Thanh Khê. Điện thoại tôi để trên bậu cửa rung lên một tiếng. Tài xế xe hoa nhắn lại đúng một dòng: - Bảy rưỡi có mặt, tám giờ xuất phát, đừng để trễ giờ đẹp. Tôi đọc xong, tắt màn hình, đặt điện thoại lại chỗ cũ.

Xe đón dâu hẹn tám giờ. Tôi xếp cuốn sổ chi vào lại túi trong áo lễ, xách áo ra ngồi xuống bậc cửa xưởng, chưa mặc, nhìn con ngõ Trúc Loan còn tối om phía trước mặt. Sương sớm còn đọng trên mấy tấm mái tôn nhà đối diện, một cụ già đẩy xe rau ngang qua đầu ngõ, bánh xe lọc cọc trên nền gạch vỡ.

Tôi cúi xuống xỏ đôi giày da cất sẵn trong hộp giấy dưới gầm bàn, buộc dây cho chặt, giậm hai chân xuống nền gạch thử độ vừa. Tôi ngồi vậy một lúc lâu, hai tay đặt lên đầu gối, chờ trời sáng dần lên trên mái tôn nhà đối diện, và chờ tới giờ mới đứng dậy mặc áo lễ vào người.