Cánh cửa được mở mỗi tháng một lần

Tờ giấy tính nhẩm cháy queo thành tro trong bếp lò ba đêm trước vẫn chưa đốt hết được mối nghi ngờ trong đầu Nguyệt Nga. Nó cứ trở đi trở lại mỗi lần cô nhìn về phía ngõ Thanh Thạch. Sáng mười tám, cô một mình quay lại văn phòng nhỏ đầu ngõ, mượn chiếc chìa khoá nhà tổ từ tay người quản lý. Người này vẫn đinh ninh cô là người nhà tới đóng tiền kỳ mới nên đưa ngay, không hỏi lại một câu nào. Cô không nói cho ai trong nhà biết mình định đi đâu sáng nay, chỉ dặn nãi nãi một câu ghé qua tiệm ông Hạ lấy thêm ít thuốc cho có cớ ra khỏi cổng. Đứng trước cánh cổng sắt quen thuộc từ nhỏ, cô tra chiếc chìa vào ổ khoá đã hoen gỉ phía ngoài, xoay một vòng rồi đẩy cánh cửa nặng thịch mở hẳn ra trước mặt mình.

Bên trong nhà tối om. Ánh sáng chỉ lọt qua khe cửa sổ đóng kín, để lại một vệt dài vắt ngang nền gạch phủ đầy bụi. Nguyệt Nga bước chậm vào giữa gian phòng khách. Mắt cô dừng lại ở cây cột gỗ dựng ở góc nhà, chỗ mẹ cô từng treo cái đồng hồ quả lắc suốt bao nhiêu năm trời. Cô đưa tay sờ dọc thân cột, cảm nhận từng đường vân gỗ còn chắc nịch dưới lớp bụi mỏng, không thấy một lỗ nhỏ nào lấm chấm kiểu dấu mối để lại. Ba năm bỏ không mà cột gỗ vẫn nguyên như vậy. Cô đứng lặng một lúc lâu, ngón tay vẫn chưa rời khỏi mặt gỗ mát lạnh dưới da.

Nguyệt Nga bước tới bên khung cửa sổ gỗ nhìn ra sân sau. Tay cô nắm lấy then cài rồi kéo thử cánh cửa sổ vẫn khép hờ từ trong. Bản lề sắt xoay êm không một tiếng rít. Cánh cửa trượt mở nhẹ nhàng, không để lại vệt rỉ sét nào loang trên khung gỗ bên dưới. Cô nhớ lại căn nhà hàng xóm bỏ không chưa đầy nửa năm mà cổng sắt đã kêu cọt kẹt mỗi lần gió thổi qua, bản lề han gỉ loang cả một vệt nâu đỏ xuống tận chân tường. Đứng tần ngần trước khung cửa sổ vẫn còn mở, cô thấy có gì đó không ổn trong cái sự lặng lẽ quá mức của căn nhà này.

Nguyệt Nga đi vào buồng trong. Cô cúi xuống sờ vào chân chiếc tủ gỗ cũ kê sát vách, chỗ ngày trước mẹ cô vẫn cất mấy tấm vải và giấy tờ quan trọng của cả nhà. Chân tủ khô ráo, gỗ không hề phồng rộp hay mục ải như đồ gỗ thường bị khi kê lâu ngày trên nền ẩm không ai lau chùi. Cô kéo thử ngăn tủ bên trên. Gỗ bên trong cũng khô, không một vệt ẩm loang hay mùi mốc thường thấy trong nhà đóng kín suốt nhiều năm liền. Tay cô vẫn giữ nguyên trên mép chân tủ, đầu óc bắt đầu xâu chuỗi lại từng chi tiết vừa thấy trong buổi sáng hôm nay.

Nguyệt Nga đứng thẳng người lại. Cô nhớ về những ngày còn phụ mẹ phơi dược liệu trong xưởng sấy cũ, nơi bà vẫn dặn phải mở hết cửa sổ mỗi sớm cho hơi ẩm trong nhà thoát hẳn ra ngoài. Nhà đóng kín cửa quanh năm bao giờ cũng mục nhanh hơn nhà có người ở, vì hơi nước cứ tụ lại trong tường, trong gỗ, trong từng thớ vải mà không có lối nào thoát ra được. Nhà tổ này đã khoá cửa liền ba năm, đáng lẽ phải mục còn nhanh hơn cả căn nhà hàng xóm vừa bỏ không nửa năm kia mới đúng lẽ thường. Cột gỗ không mối, bản lề không rỉ, chân tủ không ẩm, ba dấu hiệu ấy chỉ có thể ra đời từ một bàn tay tháng nào cũng tới mở cửa cho căn nhà này thở.

Nguyệt Nga ngồi thụp xuống bậc thềm gỗ, chỗ vẫn hay ngồi tết tóc cho mẹ hồi còn nhỏ. Hai tay ôm lấy đầu gối, cô để ý nghĩ vừa dựng lên trong đầu chảy hết ra thành lời. Ba đêm trước cô từng nghĩ Thanh Vân giữ căn nhà này nguyên vẹn chỉ để sau này dễ bán hơn, một khi khoản nợ hai mươi sáu vạn còn lại được trả xong xuôi. Nếu chỉ định bán, người ta chỉ cần khoá cửa để đó chờ ngày ra giá, không ai phải bỏ công tháng nào cũng tới mở hết cửa cho nhà thoát hơi ẩm suốt ba mươi sáu tháng ròng như vậy. Đầu gối cô run lên một nhịp. Cái lạnh từ nền gạch thấm qua lớp vải quần không đủ để giải thích hết, phần run ấy phần nhiều đến từ việc nhận ra mình đã đoán sai ngay từ gốc.

Nguyệt Nga ngồi thêm một lúc lâu trên bậc thềm cũ. Cô nhìn quanh gian nhà quen từ nhỏ mà giờ đây cô nhìn bằng một con mắt khác hẳn lúc bước vào. Người giữ nhà này chẳng buồn nghĩ tới ngày ra giá bán, chỉ ngóng một ngày nào đó nhà họ Tần quay lại, mở cổng, dọn dẹp rồi ở hẳn trong đó như trước kia. Cô nghĩ tới cảnh Thanh Vân lặng lẽ tới đây mỗi tháng một lần, tự tay mở từng cánh cửa sổ cho hơi ẩm thoát ra rồi khoá lại, không nói với ai một tiếng. Đứng dậy khỏi bậc thềm, cô thấy lồng ngực nằng nặng một thứ vừa giống áy náy vừa giống biết ơn, hai thứ trộn lẫn vào nhau không tách bạch được.

Nguyệt Nga bước ra khỏi nhà, đứng quay lại nhìn cánh cổng sắt một lần cuối trước khi khép hẳn. Ba dấu hiệu vừa thấy dội lại trong đầu cô rõ ràng hơn bất cứ lời giải thích nào của ai khác. Bản lề không rỉ, chân tủ khô, cột gỗ không một vết mối, nhà bỏ không ba năm thì không thể như vậy, trừ khi tháng nào cũng có người tới mở cửa. Cô tra chiếc chìa vào ổ khoá, xoay một vòng nghe tiếng chốt sập xuống chắc chắn, rồi cất chiếc chìa nhỏ vào túi áo trong ngay sát ngực mình. Bàn tay cô nán lại thêm một nhịp trên chỗ vải áo vừa phồng lên vì chiếc chìa khoá, giữ nguyên như vậy suốt cả quãng đường quay lại đầu ngõ.