Cái tên trên tờ hợp đồng thuê

Sáng ra tôi mở quyển sổ tính suất cơm để cộng lại tiền chợ hôm qua, giở tới trang giữa thì thấy tờ đăng ký kết hôn cũ vẫn kẹp nguyên ở đó, mép giấy đã sờn cong lên vì bao lần lật qua lật lại trong ba năm. Tôi nhìn nó một thoáng, không rút ra, cũng không gấp lại cho phẳng như đôi lần trước từng làm, chỉ lật tiếp sang trang sau rồi gấp cả quyển sổ lại, cộng nốt mấy con số còn dở trong đầu trước khi xách giỏ ra chợ mua đồ cho buổi trưa. Dọn nhà mấy lần tôi đều định vứt tờ giấy đó đi, nhưng tay cứ tự động kẹp nó về đúng chỗ cũ trong quyển sổ.

Chợ sáng nay đông hơn mọi khi, tôi phải chen qua hai hàng thịt mới mua được chỗ ba chỉ ngon, giá nhích lên một chút so với tuần trước nhưng tôi vẫn lấy đủ phần vì khách quen đã đặt trước món kho tàu. Bà bán rau đầu chợ còn dúi thêm cho tôi mớ hành lá không tính tiền:

— Lấy cho vui, thấy cháu dạo này gầy hẳn đi.

Tôi cười cảm ơn, nhét mớ hành vào đáy giỏ, len giữa mấy túi cá khô cho khỏi giập lá. Về tới tiệm, tôi bắc bốn cái nồi nhỏ thay vì một nồi cơm điện to như mấy quán khác hay làm. Nồi nhỏ hơi bốc lên đều khắp, cơm dưới đáy không bị đè nén như nồi to, hạt nào cũng tơi như hạt nào, ăn không bị vón cục dù để nguội lâu. Ba năm đứng cạnh bếp mỗi trưa, tôi biết lúc nào cần mở vung cho hơi thoát bớt.

Buổi chiều Lục Tố Miên tới, có Trương Đại Quý đi cùng, hai người ngồi hẳn vào cái bàn trong cùng lúc quán đang vãn khách, tôi phải dẹp vội mấy cái ghế thừa để có chỗ cho hai người ngồi thoải mái. Tố Miên đặt lên bàn một tờ giấy đã ngả màu, chỉ tay vào chữ ký cuối trang:

— Cô xem đây, giấy vay bốn mươi sáu vạn tệ đứng tên chị hẳn hoi. Ba năm nay nhà họ Lục gánh khoản đó để cô được yên ổn bán cơm, có ai nhắc tới, có ai đòi cô một đồng nào đâu.

Tôi cầm tờ giấy lên xem, chữ ký đúng là của bà ta, con số cũng không sai một xu, nét mực đã hơi phai nhưng vẫn đọc rõ từng chữ, tôi đọc chậm rãi từng dòng.

Tố Miên đặt tiếp một tờ khác, chỉ vào dòng tên người thuê:

— Gian tiệm này đứng tên chị từ ngày cô mở cửa, hồi đó cô chưa có hộ khẩu ở Hoài Thành, chủ nhà không cho người ngoài đứng tên thuê được, phải nhờ người nhà đứng ra ký giúp chứ.

Bà ta gõ ngón tay lên dòng ngày hết hạn:

— Hợp đồng hết hạn ba mươi tháng tư. Cô sang tên cái tiệm này cho nhà họ Lục trước ngày đó đi, để mọi thứ cho gọn, khỏi phải làm khó nhau về sau, dù sao cũng là người một nhà cả, chẳng ai muốn đưa nhau ra toà làm gì cho mất mặt.

Tôi đặt tờ giấy xuống bàn, không ký.

— Tiền thuê tháng này em vẫn trả như mọi tháng, đại tỷ cứ xem lại sổ chủ nhà xem ba năm nay ai là người mang tiền tới tận tay ông ấy mỗi đầu tháng, ai là người đứng ra lo liệu từng bữa cơm cho cái tiệm này sống được tới giờ, chứ đâu phải tự dưng nó đứng vững được suốt ba năm qua.

Tố Miên nhìn tôi một lúc, không đáp thẳng câu đó, chỉ nhắc lại:

— Giấy tờ đứng tên ai thì người đó có quyền, cô ạ.

Giọng vẫn nhẹ nhàng nhưng chắc nịch từng chữ. Trương Đại Quý ngồi cạnh vợ từ đầu tới giờ chỉ gật gù theo từng câu Tố Miên nói, tay xoay xoay cái cốc nước chưa uống ngụm nào. Có lúc anh khẽ đằng hắng:

— Thôi thì cô cũng nên nghĩ cho chị nó một chút, dù sao...

Tố Miên liếc sang, anh nuốt nốt câu, cúi xuống nhìn mặt bàn. Tôi hỏi thêm:

— Nếu em không ký thì đại tỷ tính sao?

Bà ta chỉ cười nhạt:

— Cô cứ từ từ nghĩ, không ai ép, nhưng ngày ba mươi tháng tư thì không chờ ai cả đâu.

Hai người ngồi thêm một lúc, thấy tôi không nói gì thêm thì Tố Miên đứng dậy, gấp tờ giấy vay cất vào túi, để lại tờ hợp đồng trên bàn cho tôi xem kỹ, dặn với ra:

— Cô suy nghĩ cho thấu đáo, đừng để tới sát ngày mới cuống lên mà thiệt cho cả đôi bên.

Tôi tiễn hai người ra tới cửa, quay lại dọn hai cái ghế họ vừa ngồi, xếp lại ngay ngắn như cũ, lòng vẫn còn nguyên cảm giác vừa bị ai đó đặt một cái bẫy rất gọn ghẽ ngay trên bàn ăn nhà mình. Tôi ngồi xuống chỗ họ vừa ngồi, cầm tờ hợp đồng lên đọc lại từ đầu, đọc chậm từng dòng, cố tìm xem có khe hở nào cho mình không, nhưng đọc mãi vẫn chỉ thấy đúng một cái tên đứng chình ình ở dòng người thuê, và cái tên ấy không phải của tôi.

Tối đó, đúng giờ như mọi tối suốt ba năm nay, một người khách quen tới mua một suất mang về. Ông không gọi món, tôi tự biết phần của ông: không hành, thêm một quả trứng luộc, tiền thì cứ ba tháng ông trả gộp một lần chứ không trả lẻ từng bữa như khách khác. Tôi đưa túi cơm qua quầy, ông đặt đúng số tiền lẻ trên mặt quầy, không cần tôi phải thối lại đồng nào. Tôi đếm lại đúng, cất riêng vào một ngăn trong hộp tiền, không lẫn với tiền chợ. Ông gật đầu một cái rồi quay đi, dáng đi vẫn chậm rãi như ba năm nay chưa từng đổi khác, áo ông mặc cũng gọn gàng như mọi tối. Tôi đứng nhìn theo một lúc, tay vẫn cầm tờ hợp đồng Tố Miên để lại, nghĩ tới cái tên Lục Tố Miên nằm chình ình trên dòng chữ người thuê, dù ba năm nay chính tôi là người đứng bán từng suất cơm trong cái gian này, từng đồng tiền thuê cũng chính tay tôi mang đi trả tận nơi, chưa thiếu một tháng nào, chưa trễ hẹn một lần nào.

Tôi cất tờ hợp đồng vào ngăn kéo, khoá lại. Có lúc tôi nghĩ tới chuyện nhờ ai đó biết luật xem giúp, nhưng nghĩ đi nghĩ lại lại thôi, chuyện nhà mình mà lôi người ngoài vào thì chỉ thêm rắc rối, đằng nào tôi cũng phải tự lo lấy như ba năm nay vẫn vậy. Đêm hôm ấy tôi trằn trọc mãi, nghĩ tới ngày ba mươi tháng tư còn cách hơn một tháng, nghĩ tới cái tiệm mười hai chỗ này đã nuôi tôi và nuôi cả mẹ chồng suốt bằng ấy năm.