Chín mươi hai cái bát cùng bộ

Bàn cơm dở dang, đĩa rau xào đã nguội ngắt, không ai buồn ăn tiếp sau lúc xe vừa rời khỏi cổng. Xe vừa khuất ngoài ngõ, Tố Miên đã quay lại bàn, tay vẫn giữ chặt tờ hợp đồng thuê gấp sẵn trong túi áo, giọng cao lên hẳn so với lúc nãy, tay đập nhẹ xuống mép mâm:

— Chuyện của nó là chuyện của nó, còn cái tiệm vẫn phải giao đúng hạn. Nhà mình gánh bốn mươi sáu vạn nợ cho nó bao nhiêu năm nay, giờ nó về giàu có thì cũng phải để tôi đòi lại phần công sức của mình chứ, không lẽ tôi ký cái giấy vay đó cho vui.

Đại Quý ngồi im, không nói câu nào, chỉ liếc sang vợ rồi lại cúi xuống mâm, gắp một miếng đậu phụ nguội ngắt bỏ vào bát mình. Hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà ngồi yên, không ai xen vào, mắt vẫn còn dán ra phía cổng, chỗ vệt bánh xe hằn trên nền gạch ướt.

Tôi ngồi im, tay đặt gọn trong lòng, chờ xem bà ta còn định nói thêm gì nữa. Tố Miên đứng dậy, đi thẳng vào bếp, lát sau bê ra cái nồi con quen mắt, đặt huỵch xuống giữa mâm, tay chỉ vào cái tem còn dán nguyên trên nắp:

— Mọi người xem, cái nồi này tôi nấu cháo cho mẹ mỗi ngày từ hồi tháng trước, có phải tôi bỏ mặc mẹ chồng cho ai đâu mà cô ấy cứ nói tôi không lo được việc trong nhà. Cái tem còn nguyên đây, tôi mua từ đợt trước, dùng kỹ nên tem chưa bong.

Bà ta xoay cái nắp cho cả bàn nhìn rõ mặt tem, giọng đầy vẻ chắc chắn, tay vẫn không buông cái nắp nồi ra, ngón tay gõ nhẹ lên mặt tem hai cái. Tôi nhìn cái tem còn nguyên keo, không nói gì, đứng dậy xin phép vào bếp lấy nước uống, bước qua khoảng sân nhỏ nối giữa nhà chính và gian bếp, gió đêm mát rượi phả vào mặt.

Trong bếp, tôi mở cái chạn gỗ đặt sát tường, định lấy cốc thì khựng lại trước hàng bát xếp chồng cao gọn gàng bên trong, ánh đèn tuýp trên trần hắt xuống làm lớp men trắng viền xanh sáng lên rõ từng đường nét. Tôi đếm, tay lần từng chồng một, mười hai chồng, tám chồng tám cái, bốn chồng bảy cái, cùng một hoa văn men trắng viền xanh, không lẫn một cái nào khác lứa. Cộng lại đúng chín mươi hai cái, mua chung một lần, không cái nào sứt mẻ hay bạc màu hơn cái nào, bụi phủ đều như nhau trên miệng từng chồng. Tôi đứng lặng một lúc trước cái chạn, nhớ lại bốn cái giỗ bố chồng tôi đã tự tay nấu suốt mấy năm nay, năm đầu bốn bàn, năm sau cũng bốn bàn, riêng năm kia chín bàn hẳn hoi, phải huy động thêm hai người phụ mới kịp bưng cỗ, rồi năm ngoái lại quay về bốn bàn như cũ. Ngoài trời, tiếng xe máy của ai đó chạy ngang ngõ vọng vào, rồi lại im. Tôi cầm hai cái cốc, đóng cửa chạn lại, quay ra ngoài, bước chân chậm rãi hơn lúc vào.

Tôi đặt cốc xuống mâm, đứng thẳng, không cầm theo tờ giấy nào, nhìn lần lượt Tố Miên, Đại Quý rồi hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà, giọng chậm rãi cho từng người kịp nghe rõ:

— Nhà mình bốn người ngồi mâm với mẹ nằm trong gian, ăn cơm ngày ba bữa cũng không dùng hết chín mươi hai cái bát cùng bộ trong chạn kia. Mười cái một bàn, chín bàn là chín mươi, thừa hai cái để thay khi vỡ. Chín mươi hai cái là cỗ đúng chín bàn, mà cỗ giỗ bố chồng năm nào cũng bốn bàn, riêng có một năm chín bàn, chính tay tôi nấu năm đó nên tôi nhớ rõ từng mâm.

Tố Miên đứng khựng, tay vẫn cầm đũa nhưng không gắp tiếp miếng nào, mắt chớp liên tục. Tôi nói tiếp, giọng vẫn đều:

— Năm nhà mình còn gánh bốn mươi sáu vạn nợ thì không ai dư sức làm cỗ chín bàn cho khách khứa đông đủ như thế. Nhà làm nổi chín bàn là nhà vừa trả xong một khoản nợ lớn, không phải nhà đang thiếu nợ. Cái giỗ chín bàn ấy rơi vào năm thứ hai anh đi. Nhà này không trả xong bốn mươi sáu vạn bằng tiền bán rau ngoài chợ, đại tỷ ạ, mà bằng đúng số tiền tôi đã lần ra hồi giữa tháng này, từ ba con số không ai giải thích nổi trong ngăn kéo nhà tôi. Tiền đó đi qua tay người khác, nhưng gốc là của em trai đại tỷ. Còn cái nồi kia, tem giá dán nguyên vòng quanh nắp. Bắc lửa một lần thì hơi nước đã làm bong keo rồi, đại tỷ.

Một bác đặt đũa xuống mâm, cúi nhìn cái tem thêm một lúc, rồi quay sang bác kia khẽ gật đầu một cái.

Hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà nhìn nhau, không ai nói một lời, chỉ lặng lẽ đưa mắt sang phía chạn bát rồi lại nhìn Tố Miên, một bác khẽ đặt đũa xuống mâm không phát ra tiếng động. Đại Quý ngồi im, tay vẫn để trên đầu gối, không nhúc nhích, mắt nhìn xuống mâm cơm đã nguội. Tố Miên đáp lại ngay, giọng cứng:

— Nợ là chuyện nợ, thuê là chuyện thuê. Chữ ký trên hợp đồng thuê vẫn là của tôi, ba mươi tháng tư hết hạn thì cô dọn.

Ngón tay bà ta cứ miết đi miết lại trên mép bàn, cái nồi con vẫn nằm chỏng chơ giữa mâm không ai buồn cất đi. Từ gian trong, Chu Tố Cần trở mình một cái, bàn tay còn cử động được kéo mép chăn xuống khỏi cằm.

Bữa cơm tan trong im lặng, hai bác về trước, dặn nhau khe khẽ ngoài cổng, Đại Quý lặng lẽ dọn mâm, Tố Miên bỏ vào phòng đóng cửa lại không ăn nốt phần cơm còn dở trong bát. Tôi ở lại giúp thu dọn bát đũa cho gọn, tráng qua từng cái dưới vòi nước rồi xếp lại đúng chỗ cũ trong chạn, đủ chín mươi hai cái, không thiếu một cái nào, rồi mới ra về, trời đã tối hẳn, đèn đường ngoài ngõ bật sáng, tiếng ếch nhái kêu rả rích dưới mương nước cạnh đường.

Đêm khuya, tôi vừa khoá cửa tiệm xong thì thấy Thời Nghiêm đứng ngoài, lưng dựa vào bức tường đối diện cửa cuốn, họp về muộn, áo bạc vai vẫn nguyên trên người, mặt còn hằn vệt mệt, tóc hơi rối vì gió đường dài. Anh hỏi chuyện cái tiệm, nói sẽ lo khoản còn thiếu để chuộc lại hợp đồng ngay trong tuần này, giọng có phần sốt ruột. Tôi lắc đầu, đứng chắn ngay lối vào:

— Anh đừng động vào chuyện cái tiệm bằng tiền của anh, để em tự đi gặp ông Đàm, chuyện này em muốn tự tay lo.

Anh nhìn tôi một lúc, không cãi lại, chỉ gật đầu, tay đút vào túi áo khoác đứng yên nghe tiếp.

Anh quay người bước vào con hẻm tối dẫn về phía khu Đông Giao, bóng anh khuất dần sau mấy gốc cây ven đường. Tố Miên đến giờ vẫn chưa rút lại một chữ nào, hạn vẫn đứng nguyên đúng ngày hai mươi chín tháng tư.