Cơm nhà Cố

Sáng tôi hạ cửa cuốn tiệm sớm, dán tạm một tờ giấy báo nghỉ bán buổi sáng, rồi đạp xe thẳng lên phòng ban quản lý chợ Nam Sơn. Người phụ trách hôm trước tiếp tôi, nghe tôi hỏi ai đã đóng tiền thuê ba năm cho sạp mười chín dãy B thì lật sổ tra lại, nói khoản ấy nộp đúng hôm ban nhận đơn của chị, biên nhận ghi địa chỉ liên hệ là phố Trường Xuân, số tám mươi tám, không ghi tên người cụ thể. Tôi hỏi lại cho chắc:

— Chỉ có địa chỉ đó thôi ạ, không có tên ai đứng ra nộp sao chú?

Ông gật đầu, bảo hồ sơ chỉ ghi vậy, muốn biết thêm thì phải tới tận nơi hỏi. Tôi hỏi thêm liệu có cách nào liên hệ trước qua điện thoại không, ông lắc đầu, bảo biên nhận chỉ có địa chỉ, không có số điện thoại đi kèm. Tôi cảm ơn, cất tờ giấy ghi địa chỉ vào túi, đạp xe đi ngay không về tiệm.

Phố Trường Xuân nằm cách ngõ Tây Hoè chừng nửa tiếng đạp xe, càng đạp gần tới nơi tôi càng thấy khu này sầm uất hơn hẳn khu Đông Giao, nhà cửa san sát, biển hiệu đủ màu chen nhau suốt hai bên đường. Tìm tới số tám mươi tám, tôi nhận ra ngay đây chính là cái góc phố nằm giữa hai mặt đường cắt nhau, loại mặt bằng góc hai mặt tiền tôi vừa đứng nhẩm tính sáng qua trên đường ra chợ, chỉ khác là cái góc này đã có chủ, có biển, có người đang đứng bên trong chờ. Cửa cuốn đang được kéo lên, bên trong là một gian hàng rộng vừa lắp xong bàn ghế mới toanh, đếm sơ cũng phải ba mươi chỗ ngồi, sàn gạch còn sáng bóng chưa vương bụi, quầy bếp phía sau lắp đủ bếp ga đôi và bồn rửa bằng inox mới cứng. Mấy người thợ đang bắc thang treo một tấm biển lớn lên phía trên cửa, một người trong nhóm quay ra thấy tôi đứng ngoài thì hỏi vọng vào:

— Chị Cố phải không ạ? Chị xem giúp cái biển thế này được chưa, treo lệch bên nào em chỉnh lại ngay.

Tôi nhìn lên tấm biển, hàng chữ đề rõ ràng ba chữ: Cơm nhà Cố. Tôi đứng sững tại chỗ, không đáp được câu nào ngay.

Người đứng trả tiền công cho đám thợ quay lại phía tôi, tôi nhận ra ngay đó là gương mặt quen thuộc suốt ba năm nay, ông khách vẫn ghé tiệm tôi mỗi tối mua đúng một suất cơm không hành, thêm một quả trứng luộc, mang về mà chưa lần nào ngồi ăn tại chỗ. Cũng chính là người ngồi ở ghế đầu bàn hôm chia sạp, cốc nước để nguyên không ai đụng tới. Ông đếm nốt xấp tiền công đưa cho người thợ cả rồi mới quay hẳn sang tôi, hơi cúi người:

— Chị Cố, tôi tên Hạ Vĩnh Sinh.

Ông rút trong túi áo ngực ra một tờ giấy gấp sẵn, đưa tôi bằng cả hai tay, giấy sang tên mặt bằng này đứng tên Cố Mạn Thư, ký ngày mười hai tháng hai năm nay, con dấu đỏ đóng ngay ngắn ở góc dưới cùng. Tôi cầm tờ giấy, mắt lướt qua từng dòng, tay hơi run, đọc đi đọc lại đúng cái tên mình in trên đó tới ba lần mới tin là thật.

Thời Nghiêm đứng ngay sau lưng tôi, im lặng từ lúc nào tôi không hay, chỉ biết quay lại đã thấy anh đứng đó, không nói câu nào, mắt nhìn thẳng vào tôi chờ phản ứng. Gấu quần anh dính vệt bùn đỏ ở đoạn đường đang đào giữa ngõ Tây Hoè, thứ tôi vừa đạp xe qua sáng nay. Anh thở còn chưa đều. Tôi lần tay vào túi áo khoác bạc vai của anh, rút ra cái chìa khoá lạ tôi từng thấy hôm giặt áo, bước tới thử vào ổ khoá cửa cuốn. Chìa xoay trơn tru, đúng khớp. Tôi đứng lặng một lúc, tay vẫn còn nắm chặt cái chìa khoá, nhìn lần lượt từ tấm biển, sang ông Hạ Vĩnh Sinh, rồi sang Thời Nghiêm.

Tôi hỏi thẳng, giọng không lớn nhưng rõ từng chữ:

— Vì sao anh mượn tiền của em thay vì đưa hẳn tiền cho em?

Thời Nghiêm nhìn tôi một lúc lâu mới đáp, đúng một câu:

— Đưa thì em đuổi anh đi ngay hôm ấy, mượn thì em phải để anh quay lại.

Tôi đứng im, không hỏi thêm câu nào nữa, để câu đó lắng xuống trong đầu. Ba lần mượn tiền, hai vạn, năm nghìn, hai nghìn, cộng lại chẳng thấm vào đâu so với cái gian hàng ba mươi chỗ đứng trước mặt tôi lúc này, so với khoản nợ thuốc bảy phẩy bốn vạn, so với cái tháng tiền thuê đáng lẽ lên tám trăm mà không lên, so với cái sạp mười chín dãy B tôi vừa nhận không mất một đồng.

Ông Hạ Vĩnh Sinh đứng chờ một lúc, thấy tôi chưa nói gì thêm thì lên tiếng, giọng cẩn trọng:

— Chị Cố cứ xem qua chỗ này, đồ đạc còn mới cả, chị ưng thì ký nhận, tôi lo phần giấy tờ còn lại.

Tôi lắc đầu, đáp gọn:

— Hôm nay tôi chưa nhận đâu ạ, để tôi về đã.

Ông gật đầu, không ép thêm, chỉ dặn khi nào tôi cần thì cứ quay lại, chìa khoá cứ giữ đó. Người thợ vẫn đứng trên thang chờ, tôi ngẩng lên nhìn tấm biển một lần nữa, rồi quay lưng bước ra khỏi cửa cuốn, không đáp một lời nào về việc treo biển ra sao.

Thời Nghiêm đi theo tôi ra tới đầu phố, không nói thêm câu nào, cũng không giữ tôi lại. Tôi dắt xe đi trước, anh lặng lẽ theo sau vài bước, tới ngã tư thì anh rẽ một hướng khác, không hỏi tôi định đi đâu, cũng không xin đi cùng về ngõ Tây Hoè.

Tôi đạp xe một mạch về, kịp mở cửa tiệm mười hai chỗ đúng giờ bán bữa tối, khách quen vẫn ngồi kín mấy dãy bàn như mọi hôm, không ai hay tôi vừa từ đâu về. Tôi cởi áo khoác treo lên móc, buộc lại tạp dề, đứng sau quầy tay thái rau đều đặn, không để ai trong tiệm nhận ra tôi vừa đi cả một quãng đường xa từ sáng tới giờ. Trong đầu vẫn còn nguyên hình ảnh tấm biển đề ba chữ Cơm nhà Cố, cái sàn gạch còn sáng bóng, cái bếp inox mới cứng chưa từng bắc lên một nồi nào. Cái chìa khoá giờ vẫn nằm gọn trong túi áo tôi, không phải túi áo anh, và tôi chưa nói với một ai trong ngõ về chuyện vừa xảy ra ban chiều. Có khách gọi thêm một suất. Tôi múc, buông một câu vào bếp cho quen miệng:

— Một suất không hành, thêm quả trứng.

Nói xong tôi mới đứng lại. Người đặt suất ấy tối nay chưa tới.