Ba mươi tháng tư

Sáng tôi mang cơm cháo sang khu Đông Giao như mọi ngày, xách theo túi cháo bí đỏ ninh nhừ như vẫn quen làm, vừa bước vào bếp đã thấy Tố Miên đứng cạnh bếp ga, tay đang khuấy nồi cháo trong cái nồi con quen mắt, cái nồi vẫn nằm trong chạn suốt ba năm chưa một lần bắc lửa. Nồi đã được bê hẳn ra ngoài đặt lên bếp, nhưng cái tem giá vẫn còn dán nguyên trên nắp. Hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà ngồi ở bàn ăn gần đó, uống trà chờ tới giờ ăn sáng, thấy tôi bước vào thì gật đầu chào, tay vẫn cầm chén trà nóng, mắt liếc qua liếc lại giữa tôi và Tố Miên. Tố Miên không quay lại nhìn tôi, cất giọng đủ to cho hai bác nghe:

— Từ tháng này cháu tự tay nấu cháo cho mẹ, khỏi phiền tới ai nữa, dâu con trong nhà phải tự lo được việc trong nhà chứ.

Bác Cẩm Chi gật gù khen phải đạo, bác Cẩm Hoà cũng nói thêm vài câu đồng tình.

Tôi đặt túi cháo mình mang theo xuống bàn, không tranh cãi chuyện ai nấu, chỉ lặng lẽ vào gian trong thăm mẹ chồng một lúc, nắm tay bà, kể qua loa chuyện tiệm vẫn bán đều để bà yên tâm. Lúc tôi quay ra, Tố Miên đã tắt bếp, múc cháo ra bát, tay vẫn cầm cái nắp nồi có tem, đặt úp xuống mặt bàn, mặt có tem quay xuống dưới, rồi bê cả cái nồi mang ra chỗ rửa. Bà ta quay sang nói thẳng:

— Hợp đồng thuê gian tiệm ngõ Tây Hoè hết hạn đúng ngày ba mươi tháng tư, còn hai mươi lăm ngày nữa thôi. Ký lại hay không là quyền của tôi vì đứng tên tôi, cô liệu mà thu xếp sang tên cái tiệm cho nhà họ Lục trước ngày đó, đừng để nước tới chân mới nhảy.

Tôi đáp:

— Vậy để em tự lên gặp ông Đàm hỏi thẳng chuyện ký lại hợp đồng.

Tố Miên cười nhạt:

— Cô lên cũng vô ích thôi, ông Đàm chỉ ký với người có tên trong hợp đồng cũ, mà tên trong đó là tên tôi, cô lấy tư cách gì để ký lại.

Hai bác ngồi bàn bên vẫn cắm cúi ăn sáng, không ai xen vào, chỉ có tiếng đũa chạm bát đều đều, thỉnh thoảng bác Cẩm Hoà ngước lên nhìn tôi một cái rồi lại cúi ngay xuống bát, không nói thêm một lời nào.

Tôi không cãi thêm, xin phép ra về, để lại phần cháo mình mang theo trên bàn cho mẹ chồng dùng thêm nếu cần. Ra tới cổng tôi còn nghe tiếng hai bác bàn tán nho nhỏ sau lưng, không rõ hết câu nhưng đoán chừng cũng xoay quanh chuyện cái tiệm.

Chiều tôi tranh thủ lúc vãn khách, đi bộ ra chợ đầu mối Nam Sơn, ghé phòng ban quản lý chợ nộp đơn xin một sạp bán rau củ nhỏ, tính đường lui phòng khi cái tiệm mười hai chỗ thật sự mất về tay nhà họ Lục. Phòng ban quản lý lúc đó khá đông người tới nộp đơn, tôi phải đứng chờ gần nửa tiếng mới tới lượt. Người trực phòng nhận đơn, xem qua giấy tờ tuỳ thân tôi mang theo, ghi sổ rồi hẹn tôi tới ngày ban quản lý họp chia sạp sẽ có kết quả, dặn thêm đóng một khoản phí ghi danh nhỏ ngay tại chỗ. Tôi đóng tiền, cất biên nhận cẩn thận vào ví, lòng nhẹ hẳn đi một chút vì ít ra cũng đã có một đường để đi nếu đường kia đóng lại thật.

Ra khỏi phòng ban quản lý, tôi đi ngang dãy B để ghé vựa Trịnh Hoài lấy thêm mớ rau cho tối, dọc lối đi hai bên sạp đã bắt đầu dọn hàng cho phiên chiều, mùi cá mùi rau trộn lẫn bốc lên nồng nặc. Đi được nửa dãy thì thấy Thời Nghiêm đang đứng nói chuyện với mấy người chủ sạp gần đó, dáng đứng thẳng, tay vẫn đút túi quần như mọi lần. Một người đàn ông đứng tuổi trong dãy quay ra chào anh:

— Anh Lục, dạo này khoẻ chứ?

, rồi tự động lùi lại một bước, nhường hẳn lối đi giữa hai sạp cho anh bước qua. Thời Nghiêm chỉ khẽ gật đầu đáp lễ, không nói gì thêm, bước qua chỗ trống người ta vừa nhường. Tôi đứng nép sau một sạp hoa quả, nhìn cảnh đó một lúc, trong đầu tự hỏi anh đã hứa gì với người ta ở cái chợ này mà họ phải giữ ý tới mức đó, hay anh đang làm thuê cho ai trong dãy. Ba năm trước anh bỏ đi tay trắng, giờ về vẫn phải hỏi mượn tôi từng khoản nhỏ, một người như vậy mà được cả dãy chợ gọi bằng cái tên kèm họ, tôi càng nghĩ càng thấy khó hiểu hơn là thấy yên tâm. Tôi không tiến lại hỏi, chỉ đứng nhìn thêm một lúc rồi quay đi lấy rau chỗ Trịnh Hoài, để anh ở lại phía sau lưng mà không hay tôi vừa đứng đó.

Lấy rau xong, tôi tạt qua phòng ban quản lý chợ lần nữa trước khi về, ngỏ ý nhận nấu cơm trưa cho cả ban mỗi ngày, tính ra rẻ hơn hẳn so với mọi người tự đặt cơm hộp ngoài quán như trước giờ vẫn làm. Người phụ trách hỏi tôi nấu được bao nhiêu suất một lúc, giao đúng giờ được không. Ông bảo ban có mười chín người, đặt mười chín suất, giao trước mười một giờ rưỡi để kịp giờ họp buổi trưa của ban. Tôi nhận lời, không hỏi thêm câu nào về con số đó. Ông gật đầu đồng ý ngay, ghi luôn vào sổ, hẹn ngày mai bắt đầu giao thử một tuần xem chất lượng thế nào rồi tính chuyện lâu dài, còn dặn thêm nếu suôn sẻ thì sang tháng có thể tăng thêm suất cho cả phòng bảo vệ chợ. Tôi đi bộ về tiệm, tay xách giỏ rau nặng trĩu, trời đã ngả chiều muộn, đèn đường vừa bật lên từng chặp dọc con phố dẫn ra khỏi chợ. Trong lòng tôi vừa mừng vì kiếm thêm được một mối ổn định ngay giữa lúc cái tiệm cũ đang treo lơ lửng trước hạn ba mươi tháng tư, vừa canh cánh cái cảnh Thời Nghiêm được người ta nhường lối ban chiều, chưa tìm ra được lời giải nào hợp lý hơn cái tôi vừa nghĩ ra giữa chợ. Về tới tiệm, tôi cất giỏ rau vào bếp, mở quyển sổ tính suất cơm ra ghi thêm một dòng mới: nhận mối cơm trưa mười chín suất của ban quản lý chợ Nam Sơn, bắt đầu từ ngày mai. Gấp sổ lại, tay tôi chạm phải tờ lịch treo tường, tôi giật xé đúng hai mươi lăm tờ, từ tờ mai cho tới tờ ba mươi tháng tư, xếp gọn thành một cọc nhỏ để ngay đầu quầy, chỗ dễ nhìn thấy nhất mỗi sáng mở cửa. Hợp đồng thuê vẫn đứng tên Tố Miên, và người quyết ký lại hay không vẫn là bà ta.