Nét bút chì sửa lỗi

Sáng sớm, Kỷ Đồng mang tờ bài tuần đã xin đủ chữ ký duyệt của Bàng Học Nghĩa từ chiều hôm trước ra sân, định dán đè lên chỗ cũ trên bảng gỗ. Ra tới nơi, cô thấy trên bảng đã dán ngay ngắn một tờ đề khác ở vị trí đẹp nhất. Phía trên ghi rõ đề tổ toán, góc dưới kèm chữ ký tắt của Bàng Học Nghĩa. Tờ bài tuần trước của cô bị bóc khỏi mặt bảng, gấp tư, kẹp dưới mép gỗ phía dưới cùng, bên trên nắp gấp có một dòng viết vội: tuần này tổ dùng trước. Cô rút tờ giấy gấp tư ấy ra, chưa kịp vuốt phẳng thì đã thấy mấy giáo viên trong tổ quây quanh bảng chỉ trỏ bàn tán. Có người còn giơ điện thoại chụp lại. Kỷ Đồng lùi ra sau một bước, cất cả tờ gấp tư lẫn tờ bài tuần mới vào cặp. Cô giơ điện thoại chụp lại tờ đề mới, rồi nhường chỗ cho đám đông.

Một giáo viên trong tổ toán buông lời khen ngay giữa đám đông:

— Đề thầy Bàng ra thì khỏi bàn. Câu cuối này học sinh lớp chọn cũng phải cắn bút.

Vài người khác gật gù phụ hoạ, có người nói thẳng:

— Đây mới đúng là đề của một người từng đứng lớp mấy chục năm, không phải loại đề chắp vá cho có.

Bàng Học Nghĩa đứng cạnh đó không nói gì, chỉ khẽ gật đầu, rút cây bút trong túi áo ngực ra xoay xoay giữa hai ngón tay rồi cài lại vào chỗ cũ.

Kỷ Đồng bước lại gần, đọc kỹ từng câu trong đề từ đầu tới cuối. Cô nhận ra ngay cách chia đề thành ba phần lớn, cách đánh số thứ tự từng câu, thậm chí cách gọi tên phần cuối cùng đều giống hệt một bộ đề tỉnh mười bảy năm trước. Đó là bộ đề cô từng làm đi làm lại không biết bao nhiêu lần hồi ôn thi đại học. Chi tiết giống tới mức như ai đó chép nguyên bộ đề cũ rồi chỉ đổi vài con số.

Cô không nói ra điều mình vừa nhận thấy, cũng không chỉ tay vào bất cứ câu nào để hỏi lại. Cô chỉ đứng lặng giữa đám đông đang xuýt xoa khen ngợi. Trong đầu cô hiện lên tờ nhận xét hết tập sự cuối năm, mười hai tháng mới có một tờ, và cái dòng chữ ký để trống ở cuối tờ ấy sẽ là chữ ký của người đang đứng cách cô ba bước chân. Một giáo viên đứng cạnh quay sang hỏi cô nghĩ sao về đề mới. Kỷ Đồng nhạt giọng đáp:

— Đề này nhìn kỹ đấy ạ.

Nói xong, cô cúi đầu nhìn lại đề một lần nữa.

Trưa hôm đó, Kỷ Đồng mở lại tấm ảnh vừa chụp để đọc thêm lần nữa. Cô phát hiện bản đề vừa dán bị in sai một dấu ngay câu cuối cùng, rất dễ khiến học sinh hiểu nhầm hướng làm bài. Cô định báo lại cho Bàng Học Nghĩa, nhưng nghĩ tới chuyện mình đã chọn im lặng lúc sáng, cô lại thôi. Cô chỉ ghi nhớ vị trí chính xác của lỗi sai trong đầu.

Sáng hôm sau, Kỷ Đồng ra sân sớm. Ngay ở lề tờ đề, đúng chỗ in sai hôm qua, cô thấy xuất hiện thêm một dòng bút chì mảnh sửa lại chính xác. Nét chữ nhỏ và đều, quen thuộc không thể lẫn vào đâu được. Không ai trong tổ toán để ý ngay, phải tới giờ ra chơi giữa buổi mới có người phát hiện tờ đề của thầy Bàng bị ai đó sửa lại mà không xin phép.

Chuyện lan tới tận chiều, cả tổ xôn xao bàn tán về dòng chữ sửa lỗi mới xuất hiện. Nhiều người nhắc lại chuyện con ma bút chì hồi đầu năm học. Kỷ Đồng nhìn ra phía cổng. Bác Lâu đang quét dọn khu vực gần đó, tay cầm chổi nhưng ánh mắt thỉnh thoảng liếc về phía đám đông xúm quanh bảng tin, không bước lại gần, cũng không hỏi han lấy một câu.

Giờ ra chơi sáng hôm sau, Bàng Học Nghĩa bước hẳn ra giữa sân, đứng trước tấm bảng gỗ. Ông gọi to cho cả đám học sinh đang tụ tập gần đó cùng nghe:

— Ai cho phép sửa đề của tổ mà không xin ý kiến ai hết vậy? Người không có chuyên môn thì đừng có động vào đề kiểm tra của học sinh, chuyện này không phải trò đùa!

Giọng ông quát vang khắp góc sân, khiến mấy đứa học sinh đứng gần đó giật mình im bặt.

Không ai trong đám học sinh dám lên tiếng đáp lại. Chúng chỉ đứng im nhìn ông tổ trưởng đi đi lại lại trước tấm bảng. Ông chỉ tay thẳng vào dòng chữ bút chì:

— Cái này là gì? Bảng của trường hay giấy nháp nhà ai?

Nói xong ông giật tờ đề thẳng ra khỏi mặt bảng rồi đi, không nói thêm câu nào nữa với đám học sinh phía sau.

Chưa hết giờ ra chơi, Bàng Học Nghĩa đã quay ngoắt vào khu văn phòng. Ông gọi mấy người trong tổ hành chính lại, tuyên bố từ nay phòng in đề thi cần siết chặt hơn, không thể để ai cũng có chìa khoá ra vào tuỳ ý. Một người trong tổ hành chính buột miệng nhắc rằng giờ đó sân còn chưa có ai, cả trường chỉ mỗi bác Lâu ra sân sớm nhất; ông kéo luôn cuốn sổ trực ra, chỉ vào mấy dòng ghi bằng bút chì nét nhỏ và đều ở cột giờ mở cổng. Ông cho rằng càng ít người cầm chìa phòng in thì càng khó xảy ra chuyện đề bị lộ ra ngoài.

Ông bước thẳng tới chỗ bác Lâu đang đứng gần cửa văn phòng, chìa tay ra đợi. Bác Lâu tháo chùm chìa khoá đeo ở thắt lưng xuống, lần tìm đúng chiếc chìa phòng in. Chiếc ấy bóng nhất chùm, răng chìa mòn vẹt đi vì mỗi sáng bác mở phòng in trước cả khi tổ văn phòng tới. Bác gỡ nó ra khỏi vòng sắt rồi đặt vào lòng bàn tay ông, ngay trước mặt mấy người trong tổ văn phòng. Bàng Học Nghĩa bỏ chiếc chìa vào túi áo mình rồi nói:

— Từ nay chìa này tôi giữ, có ai cần vào phòng in thì qua chỗ tôi. Người mới bị ghi mực đỏ vào sổ trực tháng trước thì không nên giữ thêm chìa phòng in nữa.

Giọng ông còn hằn cơn giận từ ngoài sân. Bác Lâu khẽ há miệng, ánh mắt lướt về phía tấm bảng gỗ xa xa ngoài sân rồi cụp xuống ngay. Bác thấp giọng đáp:

— Vâng, thầy cứ giữ.

Nói xong, bác kéo cuốn sổ trực lại gần, gạch đi cái dòng mở phòng in mỗi sáng vẫn ghi sẵn ở phần việc của mình, rồi đứng yên nhìn chùm chìa giờ đã vơi đi một chiếc, chỗ khuyết trên vòng sắt hở ra một khoảng.

Kỷ Đồng đứng cách đó không xa, tình cờ chứng kiến trọn cảnh chiếc chìa bị gỡ ra khỏi chùm chìa của bác Lâu. Trong đầu cô còn nguyên cách đánh số câu quen thuộc trong tờ đề. Cô không bước tới, không lên tiếng bênh vực ai, chỉ quay người đi về phía phòng tổ. Về tới bàn mình, cô mở cặp ra. Tờ bài tuần nằm dưới đáy, mép đã nhàu, chữ ký tắt duyệt ở góc vẫn còn nguyên. Cô gấp nó lại làm tư cho bằng với tờ kia rồi đẩy cả hai vào ngăn bàn, đóng ngăn lại.

Khi đi ngang văn phòng lúc tan trường, Kỷ Đồng nghe thấy giọng Bàng Học Nghĩa vọng qua khung cửa sổ mở hé. Ông đang kể lại chuyện dòng bút chì cho mấy người trong tổ hành chính nghe, giọng đầy hào hứng, kể đi kể lại đúng đoạn mình tự tay gỡ chìa phòng in trước mặt cả tổ. Bàng Học Nghĩa nói:

— Từ nay đề của tổ phải để đúng người có chuyên môn động vào, không thể để ai cũng ghé tay sửa được nữa.

Kỷ Đồng nghe trọn một câu lọt ra ngoài sân, rồi rảo chân đi tiếp về phía cổng.