Tập bản thảo cũ

Chiều, hội trường trường kê kín ghế nhựa. Tổ toán ngồi nguyên một dãy giữa theo đúng suất xếp từ tuần trước, tên Kỷ Đồng cũng nằm trong danh sách. Cô đứng nhìn dãy ghế của tổ một lúc rồi rời hàng, đi vòng ra phía cuối hội trường, nơi hai cánh cửa gỗ đôi còn khép hờ chờ khách tới đủ mới đóng hẳn.

Bác Lâu đứng giữ một bên cánh cửa từ trước, tay nắm quai chốt cài dưới chân cửa, mắt nhìn ra sân đợi người tới muộn. Kỷ Đồng bước tới đứng cạnh ông, không vào hẳn bên trong. Cô thấp giọng hỏi:

— Em đứng đây với bác được không?

Bác Lâu mắt nhìn ra phía cổng, chỉ đáp một tiếng:

— Được.

Thầy Cát đứng sau bục, tay cầm micro, cuốn tạp chí Thông Báo Toán Học số tháng 1 kẹp sẵn trong xấp giấy giới thiệu. Thầy cất lời:

— Hôm nay trường ta rất vinh dự được đón phó giáo sư Ngụy Hàm Chương từ Hoài Thành về nói chuyện với thầy cô và các em học sinh.

Cả hội trường vỗ tay. Ngụy Hàm Chương ngồi trên chiếc ghế kê cạnh chỗ thầy Cát đứng liền đứng dậy cúi đầu một cái, rồi lập tức ngồi xuống.

Ngụy Hàm Chương ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế kê trên bục, hai tay đặt song song trên đầu gối. Mắt ông nhìn thẳng về phía thầy Cát, không nhìn xuống hàng ghế phía dưới. Thầy Cát đọc tiếp phần tiểu sử lấy từ chính số tạp chí đang cầm: phó giáo sư từ bốn năm trước, mười chín bài báo trong mười năm, người từng đứng tên công trình được nhắc tới nhiều lần trong ngành.

Thầy Cát hạ giọng, chuyển sang mẩu chuyện ông bảo chỉ để góp vui trước khi vào phần chính. Ông kể lại tin đồn về dòng gợi ý viết bằng bút chì xuất hiện trên bảng tin ngoài sân từ đầu năm học. Mãi tới giữa tháng mười cả trường mới biết người viết là ai, học trò vẫn gọi vui là bác Lâu bút chì. Cả hội trường cười rộ lên. Vài giáo viên tổ toán quay sang nhìn nhau. Ngụy Hàm Chương không cười theo, hai tay ông siết nhẹ trên đầu gối, mắt dán chặt vào thầy Cát trên bục.

Thầy Cát lật đúng trang đã đánh dấu sẵn, cất tiếng:

— Nhân đây, số báo tháng này của Thông Báo Toán Học cũng vừa nhắc tên một người của trường mình.

Ông đọc to danh sách người giải đề mở năm nay, trong đó có tên Lâu Chấn Sinh kèm dòng ghi ngắn: nguyên học viên cao học ngành toán tại Hoài Thành. Ông đọc tiếp xuống dưới, tới đoạn toà soạn gửi lời cảm ơn một bạn đọc đã gửi đính chính đều đặn suốt tám năm, lần này lần đầu ký đúng tên thật thay vì số hiệu.

Kỷ Đồng đứng cạnh cửa, tay nắm nhẹ mép áo khoác, nghe thầy Cát đọc tiếp đoạn cuối lời giới thiệu. Giọng ông chuyển sang nghiêm hơn khi nhắc một cái tên khác:

— Tôi cũng xin cảm ơn thầy Tạ Bồi Nguyên, người suốt tám năm liền đứng ra xin huyện giữ lại đúng suất bảo vệ này cho trường.

Ở hàng ghế cuối cùng, Tạ Bồi Nguyên ngồi yên không đứng dậy, cũng không quay đầu lại phía nào. Hai tay ông đặt trên đầu gối, không nói một lời. Bác Lâu đứng cạnh cô, tay vẫn giữ quai chốt cài, quai hàm siết lại một chút rồi buông lỏng.

Phần giới thiệu kết thúc, thầy Cát mời phó giáo sư Ngụy Hàm Chương lên bục. Ngụy Hàm Chương đứng dậy cài lại cúc áo vest, bước lên đúng nhịp, mở đầu bằng một câu ngắn:

— Cảm ơn thầy hiệu trưởng, cảm ơn trường đã mời tôi về đây hôm nay.

Ông trình bày đúng nội dung đã chuẩn bị, không nhắc lại một chữ nào trong những gì vừa nghe. Giọng ông đều đặn từ đầu tới cuối, kết thúc đúng giờ đã định. Nói xong, ông gấp xấp giấy lại, bước xuống bục giữa tràng vỗ tay của cả hội trường.

Bước ra khỏi hội trường, đám đông chia thành từng nhóm nhỏ nán lại ngoài hành lang. Tổ toán tụ quanh Ngụy Hàm Chương ngay lối ra, dăm sáu người vừa chúc mừng vừa hỏi thăm chuyến đi. Bàng Học Nghĩa đứng gần nhất, tay bắt tay khách, cười nói cảm ơn ông đã nhận lời về tận huyện. Kỷ Đồng đứng lùi lại phía sau. Bác Lâu đứng cách đó vài bước, tay cầm chùm chìa khoá vừa rút ra để chuẩn bị khoá cửa hội trường.

Ngụy Hàm Chương tách khỏi đám đông một chút, bước ngang qua chỗ bác Lâu đang đứng với chùm chìa trong tay. Ông dừng lại, hạ giọng hỏi, đủ để năm sáu người đứng gần nghe trọn:

— Thầy Lâu vẫn còn giữ tập bản thảo cũ đấy chứ?

Cả nhóm chỉ cười xòa, tiếp tục câu chuyện đang nói dở. Bàng Học Nghĩa đứng ngay cạnh đó khựng lại một nhịp giữa câu nói với người bên cạnh, quay hẳn đầu sang nhìn Ngụy Hàm Chương.

Bàng Học Nghĩa cười gượng, tay vỗ nhẹ lên vai Ngụy Hàm Chương, giọng cố kéo câu chuyện sang hướng khác:

— Thầy Ngụy chắc còn nhớ trường mình có mấy cuốn sổ sách cũ hay giữ lại.

Ngụy Hàm Chương không đáp lại câu đó, chỉ gật đầu một cái rồi quay sang bắt tay người tiếp theo trong nhóm. Kỷ Đồng đứng lùi lại, nghe trọn câu hỏi của Ngụy Hàm Chương cùng câu vừa rồi của thầy Bàng, không hỏi lại thầy Bàng câu đó nghĩa là gì.

Xe đến muộn hơn dự tính, Ngụy Hàm Chương được mời vào ngồi tạm trong phòng bảo vệ chờ. Tài xế còn đang tìm chỗ quay đầu ngoài cổng lớn. Trên bàn, xấp lịch cũ vẫn để mặt trắng lên trên, chồng giấy giờ đã dày gấp mấy lần cái gang tay Kỷ Đồng đo bằng mắt hôm đầu năm học. Ngụy Hàm Chương ngồi xuống chiếc ghế đẩu duy nhất trong phòng, mắt lướt qua xấp giấy đó một lượt rồi thôi, không hỏi han, cũng không chạm tay vào.

Kỷ Đồng cùng bác Lâu đưa Ngụy Hàm Chương ra tới cổng lớn. Gió tối tháng Giêng lùa qua khoảng sân trống, cô kéo khoá áo khoác lên sát cổ. Xe đã đỗ sẵn ngoài cổng, tài xế bấm còi nhẹ một tiếng báo hiệu. Ngụy Hàm Chương dừng lại trước khi bước ra khỏi cổng. Ông không nhìn thẳng vào Kỷ Đồng mà nhìn sang phía bác Lâu, nói một câu cuối đủ để hai người đứng gần nhất nghe thấy:

— Lá thư cô gửi tôi hồi cô còn làm luận văn, tôi trả lời đúng bốn dòng, tôi vẫn còn nhớ.

Kỷ Đồng không đáp lại câu đó, chỉ đứng yên nhìn theo tay ông kéo cửa xe.

Xe lăn bánh rời cổng, đèn hậu đỏ khuất dần sau khúc cua đầu đường. Bác Lâu kéo hai cánh cổng sắt khép lại, tra then cài chốt. Kỷ Đồng đứng lại thêm một lúc bên ông trước khi quay về phòng tập thể. Gần mười một giờ đêm, đứng ở cửa phòng tập thể, cô thấy máy mình sáng lên một dòng tin nhắn của bác Lâu, hỏi tối nay ông có được nhắn muộn thế này không.