Tờ khai nằm trong ngăn bàn

Ngay sau khi bác Lâu khoá xong cánh cổng chính, Kỷ Đồng đẩy cửa phòng bảo vệ bước vào. Tay cô cầm cuốn sổ điểm chưa kịp cất vào cặp. Cô đặt cuốn sổ xuống mép bàn, đứng thẳng trước mặt ông. Mắt nhìn thẳng vào ngăn bàn dưới cùng, cô đi thẳng vào việc:

— Còn đúng hai tuần nữa là hết hạn gửi lời giải, mà bác vẫn chưa gửi.

Bác Lâu đang xếp lại chồng sổ trực cuối ngày. Tay ông dừng hẳn lại rồi tiếp tục xếp cho ngay ngắn, không ngẩng mặt nhìn cô. Giọng Kỷ Đồng cao hơn câu đầu:

— Bác gửi đi, còn kịp mà.

Cô nói thêm:

— Gửi thì mất gì của bác đâu.

Cô đứng nguyên chỗ cũ, hai tay nắm chặt mép bàn gỗ, không định rời phòng trước khi nghe được câu trả lời rõ ràng.

Bác Lâu giọng không lớn nhưng dứt khoát, chỉ nói đúng mấy chữ rồi quay lại xếp tiếp chồng sổ trực:

— Không, tôi không gửi.

Kỷ Đồng khựng lại một nhịp, giọng cô bật lên, không còn giữ được vẻ bình tĩnh lúc bước vào cửa. Tay chỉ thẳng về phía ngăn kéo dưới cùng của bàn, cô hỏi:

— Bác định để tờ khai đó nằm trong ngăn bàn tới bao giờ nữa?

Cô gắt:

— Bác sợ cái gì mà không dám điền tên mình vào một ô trống?

Bác Lâu ngẩng phắt đầu nhìn cô, tay vẫn giữ nguyên trên gáy cuốn sổ trên cùng, không đáp lại ngay. Kỷ Đồng bước thêm một bước tới gần bàn. Giọng không hạ xuống mà còn to hơn, cô mắng thẳng vào ông chứ không nói vòng qua ngăn bàn hay tờ khai:

— Em không trách thầy Ngụy, em không trách thầy Bàng, em trách bác, vì mười năm nay bác để yên phần việc dở của mình nằm trên nóc tủ.

Suốt lúc hai người đối đáp, mẩu bút chì 2B vẫn giắt nguyên sau tai bác Lâu. Đầu chì không hề rung dù giọng cô đã lớn hơn cả tiếng chuông tan trường. Kỷ Đồng nhìn thẳng vào mẩu chì đó, cất giọng run lên vì giận chứ không phải vì sợ:

— Bác không gửi bài, tức là bác tự tay làm nốt phần việc của người đã lấy nó đi mười năm trước.

Cô đứng thẳng người trước mặt ông. Bác Lâu không cãi lại câu đó, cũng không gật đầu nhận. Ông cụp mắt nhìn xuống cuốn sổ trực đang xếp dở, ngón tay siết nhẹ lên gáy sổ rồi buông ra. Ông trầm mặc nhìn cô hồi lâu, cơ hàm siết lại rồi giãn ra, không hé môi nói gì thêm. Ánh đèn bàn vẫn hắt lên nửa mặt ông, nửa còn lại chìm khuất trong bóng khung cửa sổ chưa kéo hết rèm.

Kỷ Đồng siết chặt quai cặp trên vai, ngón cái miết đi miết lại trên lớp da bạc màu. Giọng cô chậm hẳn lại so với câu vừa quát lúc nãy:

— Bác biết em cũng dính vào chuyện đó không?

Không đợi ông đáp, cô nói luôn phần còn lại đang chẹn trong cổ họng suốt mấy tháng nay:

— Luận văn của em trích đúng bài báo năm đó, cuối luận văn em còn viết một dòng cảm ơn phó giáo sư Ngụy Hàm Chương, cảm ơn đúng cái tên đứng trên phần việc của bác.

Tay cô vẫn không buông quai cặp. Bác Lâu quay hẳn người lại nhìn cô, mắt mở to hơn hẳn lúc mới nghe câu đầu tiên tối nay, môi hé ra rồi khép lại không thành tiếng. Hai tay ông buông thõng xuống hai bên, rời khỏi chồng sổ trực đang xếp dở. Kỷ Đồng đứng nguyên chỗ, ngực phập phồng vì câu vừa nói ra, chờ xem ông sẽ đáp lại thế nào.

Trông lên bàn, chồng sổ trực vẫn nằm dở dang, mấy cuốn xếp lệch góc từ lúc bác Lâu buông tay không xếp tiếp. Ông không trả lời câu hỏi về luận văn ngay, cũng không quay đi né tránh, chỉ đứng yên tại chỗ, cụp mắt nhìn mặt bàn gỗ bong tróc mấy vệt sơn. Khoảng lặng kéo dài hơn bất cứ lần nào Kỷ Đồng từng đứng chờ trong căn phòng này, đủ lâu để nghe rõ từng tiếng đồng hồ treo tường gõ. Bác Lâu không nhắc tới tờ khai, không nhắc tới bản án cô vừa gọi tên, môi mím lại thành một đường thẳng. Ánh đèn bàn vẫn cháy một mình giữa hai người đang đứng lặng, hắt bóng cả hai đổ dài trên nền xi măng chưa quét.

Từ ngoài sân, một giọng con gái vọng qua khung cửa sổ phòng bảo vệ chưa kéo hết rèm:

— Bác ơi, cổng nhỏ mở chưa ạ?

Kỷ Đồng quay đầu nhìn ra, thấy Hạ Tiểu Quân ngồi dưới cột đèn cạnh bảng tin cùng hai đứa bạn cùng lớp. Ba quyển vở đặt trên đầu gối, tay cô bé vẫn cầm bút chép dở một dòng. Ánh đèn cột hắt xuống đúng chỗ ba đứa ngồi, ngoài vòng sáng đó cả sân đã tối om vì cổng chính khoá từ lâu. Hạ Tiểu Quân nói thêm, giọng vọng vào không rõ là nói với bác Lâu hay hai đứa bạn bên cạnh:

— Chép xong bài này em về liền.

Kỷ Đồng đứng lặng nhìn cảnh đó một lúc, tay vẫn siết quai cặp, hơi thở chậm dần lại so với lúc còn đứng cãi nhau trong phòng. Bác Lâu cũng quay đầu nhìn ra khung cửa sổ, nơi ba đứa học trò vẫn ngồi dưới cột đèn chờ ông mở cổng.

Gần mười giờ đêm, bác Lâu kéo ngăn bàn dưới cùng, rút ra tờ khai gửi lời giải gấp làm tư từ hôm nào, mặt giấy đã hơi nhàu ở các nếp gấp. Ông vuốt phẳng tờ giấy trên mặt bàn ngay chỗ vừa xếp xong chồng sổ trực, rồi kéo ghế ngồi xuống. Kỷ Đồng lùi lại một bước, mắt dán chặt vào tay ông, nhìn ông rút mẩu bút chì 2B từ sau tai xuống rồi đặt cạnh tờ giấy. Bác Lâu cúi đầu, viết tên thật của mình vào đúng ô người gửi, từng nét chữ đi chậm và chắc hơn hẳn mọi dòng ông từng viết vội trên các tờ đề tuần. Ông gấp tờ khai làm đôi, nhét vào chiếc phong bì lấy từ cùng ngăn kéo. Ông ghé miệng xuống mép phong bì, đưa đầu lưỡi dán kín lại trước mặt Kỷ Đồng.