Chỗ trống được làm ra

Sáng ra, cậu cả gọi điện tới tiệm ảnh nhờ Tiểu Ninh mang bức ảnh mừng thọ sáu mươi tuổi của bà đi phóng lại, đóng khung mới cho kịp ngày giỗ ông. Giọng vội vã vì còn bận việc ở nhà tổ, cậu cả dặn qua điện thoại: - Khung cũ nứt một góc rồi, con tranh thủ làm sớm giúp cậu. Chiều nay ghé qua lấy luôn cho tiện đường. Tiểu Ninh ghi lại lời dặn vào cuốn sổ nhỏ cạnh máy tính, gập điện thoại lại rồi tiếp tục cắt viền mấy tấm ảnh khách đang chờ.

Bức ảnh ấy treo ở gian giữa nhà tổ đã bảy năm nay, chụp cả nhà quây quần quanh bà trong buổi mừng thọ, ngay chỗ ai đi ngang bàn thờ cũng nhìn thấy. Khung gỗ bóng lên vì tay người vịn qua mỗi lần lau bàn thờ. Mặt kính ám một lớp bụi mờ, chỉ được lau qua loa mỗi dịp giỗ chạp.

Chiều tối hôm đó, Tiểu Ninh ghé qua nhà tổ. Cô bắc ghế tháo khung ảnh trên tường xuống, cẩn thận gỡ tấm ảnh ra khỏi lớp kính mờ. Cô cuộn nhẹ tấm ảnh vào một tờ giấy báo sạch rồi mang về tiệm Vĩnh Quang, đợi lúc tiệm sắp đóng cửa mới lấy ra khỏi túi. Cô treo lại cái khung gỗ rỗng lên đúng chỗ cũ trên tường, không để ai nhận ra tấm ảnh đã được mang đi.

Thấy ông Thẩm Vĩnh Quang đang thu dọn quầy, cẩn thận xếp chồng ảnh thẻ vừa in vào từng bao riêng, cô tiến lại xin mượn bàn soi phim với cây đèn hắt để làm việc riêng. Tay ôm cuộn giấy báo trước ngực, Tiểu Ninh hỏi: - Con mượn bàn soi với cái đèn hắt một lát được không chú? Con có việc nhà cần phóng lại tấm ảnh cũ. Tay vẫn thoăn thoắt xếp nốt chồng ảnh, ông Thẩm không hỏi thêm, đáp: - Cứ dùng đi, lúc về khoá cửa lại giùm chú.

Ông Thẩm khoác áo ra về trước. Đèn ở khu quầy ngoài tắt hết, chỉ còn ánh sáng từ gian trong hắt ra một quầng nhỏ nơi Tiểu Ninh ngồi một mình. Tiếng cửa cuốn ngoài kéo xuống nghe rõ mồn một trong tiệm vắng, ngoài phố cũng đã lác đác lên đèn. Tiểu Ninh im lặng nghe tiếng bước chân ông Thẩm xa dần trên vỉa hè, rồi mới quay lại nhìn tấm ảnh đang chờ trên bàn.

Tiểu Ninh trải tấm ảnh mừng thọ lên mặt kính bàn soi, cẩn thận vuốt phẳng từng nếp gấp. Cô kéo cây đèn hắt lại sát mép bàn rồi với lấy chiếc kính lúp trên giá. Ánh đèn hắt lên mặt kính một quầng sáng trắng đều, phủ kín tấm ảnh phía dưới, những hạt bụi li ti bay lơ lửng trong luồng sáng. Tiểu Ninh ngồi xuống chiếc ghế đẩu quen thuộc, đặt hai tay lên mép bàn soi rồi cúi hẳn mặt xuống.

Khi cô bật công tắc đèn hắt, luồng sáng trắng xuyên thẳng từ phía sau lớp giấy ảnh, làm hiện rõ những chi tiết mắt thường dưới đèn phòng không thấy được. Cô cúi sát mặt xuống mặt kính, cầm kính lúp tỉ mỉ rà từng phần trên tấm ảnh. Trong gian tiệm vắng lặng, chỉ còn tiếng quạt trần quay đều đều trên đầu.

Ngay chỗ cổ tay trái của bà trong ảnh, lớp hạt giấy đang mịn đều bỗng đứt quãng thành một mảng khác hẳn. Vùng da ở đó không còn thấy lỗ chân lông li ti, mép tay áo sạch một cách bất thường, đường viền cắt gọn tới mức không tự nhiên. Tiểu Ninh dừng kính lúp lại đúng chỗ đó, tay giữ nguyên không di chuyển thêm. Cô cúi sát mặt xuống gần mặt kính hơn nữa, nhìn kỹ lại đường viền mảng giấy vừa thấy.

Tiểu Ninh không có tấm ảnh gốc để so sánh. Kho phim của tiệm đã hỏng sạch từ đợt ngập nước nhiều năm trước, không còn giữ lại tấm âm bản nào từ trước mốc đó. Cô ngồi thẳng lưng lại một chút, tay cầm chặt chiếc kính lúp trước ngực, mắt không rời khỏi tấm ảnh trên bàn.

Cô nhớ lại ba chữ mình ghi trong sổ mấy hôm trước. Cái vòng ngọc trên cổ tay mợ ba, mười năm mợ ba tự nói ra. Giờ đây, cô đang nhìn đúng cổ tay ấy trong tấm ảnh chụp từ nhiều năm trước. Chỗ lẽ ra phải có chiếc vòng chỉ còn là một khoảng trống nhẵn nhụi, không một hạt giấy nào nguyên vẹn. Tiểu Ninh đặt kính lúp xuống mặt bàn, hai tay chống lên mép bàn soi. Cô trầm mặc ngồi yên một lúc lâu, mắt không rời khỏi chỗ cổ tay trong ảnh.

Gần chín giờ tối, ông Thẩm quay lại lấy đồ bỏ quên. Ông mở cửa bước vào, đứng sau lưng Tiểu Ninh nhìn qua vai cô vào tấm ảnh trên bàn soi. Ánh mắt ông dừng lại đúng chỗ cổ tay trái một nhịp. Rồi ông lặng lẽ bước ra tắt nốt cây đèn ở phòng ngoài, không hỏi một câu, cũng không nói thêm lời nào. Tiểu Ninh vẫn ngồi nguyên tại chỗ, không quay đầu lại nhìn theo ông.

Tiểu Ninh tắt đèn hắt, úp mặt bức ảnh mừng thọ xuống bàn soi. Cô thu dọn chiếc kính lúp trả về đúng chỗ trên giá, gấp gọn tờ giấy báo rồi cẩn thận cuộn tấm ảnh mang theo. Gian tiệm chìm hẳn vào bóng tối, chỉ còn ánh đèn đường hắt qua khe cửa cuốn. Tiểu Ninh ôm cuộn giấy báo trước ngực, bước ra ngoài rồi kéo cửa cuốn xuống, khoá lại đúng như lời ông Thẩm dặn.

Bức ảnh cả nhà đã đi ngang qua suốt bảy năm nay, ngày nào cũng nhìn thấy, ngay đúng cổ tay trái của bà lại là một chỗ trống nhẵn nhụi. Tiểu Ninh đạp xe về nhà dưới trời đã tối hẳn. Cuộn giấy báo vẫn ôm chặt trước ngực suốt quãng đường, gió đêm cuối thu lùa qua cổ áo lạnh buốt.