Ba mươi sáu bàn

Sáng hôm đó tôi dậy từ tờ mờ, ra tiệm mười hai chỗ ngõ Tây Hoè dán tạm tờ giấy báo nghỉ bán một bữa trên cửa cuốn rồi mới về sửa soạn. Tháng chín, sảnh Vân Kiều bày đủ ba mươi sáu bàn, đèn giăng kín trần, hoa tươi cắm dọc lối đi, khách tới đông gần chật lối đi giữa các dãy bàn, tiếng cười nói rôm rả từ ngoài cửa vọng vào tận trong sảnh. Cái bàn kê ngay cửa chất đầy hồng bao, hai người của khách sạn ngồi ghi sổ không kịp tay. Một bà hàng xóm cũ đặt phong bao của mình xuống rồi nói với tôi một câu trước khi vào bàn:

— Chị Cố giờ oách thật rồi đấy.

Tôi đứng ở cửa đón khách cùng Thời Nghiêm, mặc bộ sườn xám đỏ may riêng cho hôm nay, nhìn thấy nhiều gương mặt quen từ ngõ Tây Hoè, cả mấy người từng ngồi ăn cơm ở tiệm tôi mỗi ngày mà trước kia hay buông một câu thương hại sau lưng tôi mỗi lần đi ngang qua cửa. Bàn tiệc trải khăn trắng tinh, mỗi bàn cắm một bình hoa nhỏ, nến thơm toả mùi dịu nhẹ khắp sảnh. Mấy đứa trẻ con hàng xóm chạy lăng xăng giữa các bàn, bị người lớn gọi lại ngồi yên một chỗ. Cả dãy B chợ Nam Sơn cũng kéo tới gần kín một góc, người phụ trách ban quản lý chợ bắt tay tôi thật chặt, chúc mừng lớn tiếng, còn dặn thêm mai vẫn nhớ giao đủ mười chín suất như thường lệ.

Hạ Vĩnh Sinh đứng lặng lẽ ở một góc sảnh, mặc bộ vest chỉnh tề khác hẳn dáng vẻ ông khách mua cơm mang về ba năm nay, tay bưng một khay quà nhỏ, chỉ gật đầu chào tôi một cái rồi lùi ra đứng cạnh cửa, không ngồi vào bàn nào, vẫn giữ đúng cái nếp lặng lẽ như mọi tối tới tiệm mua cơm. Rau và hoa trên các bàn đều do Trịnh Hoài gửi tới từ sáng sớm, một xe tải đầy rau tươi và mấy chục bó hoa cắt sẵn, nhưng anh ta không ngồi bàn đầu, chỉ đứng phụ khuân đồ với mấy người làm của khách sạn, tay áo xắn cao, mồ hôi lấm tấm trên trán, rồi lui về đứng ở cuối sảnh, không chịu ngồi vào bàn nào. Tan tiệc tôi mới tiễn anh ta ra tận cửa, anh ta chỉ cười, dặn tôi sáng mai cứ ra vựa lấy rau như mọi khi, đừng nghỉ vì đám cưới mà để tiệm thiếu hàng, khách quen sẽ hỏi. Sáng hôm sau tôi vẫn đạp xe ra chợ, tới đúng cái vựa quen, lấy đúng mối rau như ba năm nay chưa từng đứt quãng một ngày, anh ta vẫn bốc hàng lên xe cho tôi như mọi bận, không nhắc lại chuyện hôm qua lấy một câu.

Giữa tiệc, tôi đứng dậy, cầm micro, xin phép nói vài câu trước khi vào tiệc chính. Cả sảnh im lặng chờ, tiếng nhạc nền cũng được hạ nhỏ xuống. Tôi nhìn một vòng ba mươi sáu bàn rồi nói, giọng không run:

— Ba năm trước anh Lục về đây trắng tay, câu đầu tiên là hỏi mượn tôi hai vạn tệ. Nhiều người trong sảnh này từng gọi tôi là con dâu bị chồng bỏ, từng thương hại tôi mỗi lần đi ngang tiệm, tôi biết hết, chỉ là chưa từng nói ra.

Tôi dừng lại một nhịp, nhìn sang phía anh đang đứng cạnh, tay anh siết nhẹ lấy tay tôi.

— Sự thật là suốt ba năm đó anh không hề trắng tay, anh làm nên thật ngoài kia, còn ba năm đó anh chưa vắng một tối nào ở cái tiệm mười hai chỗ của tôi, chỉ là anh không tự đi, anh nhờ người khác đi thay, mà tôi tự mình lần ra, không ai kể cho tôi nghe.

Có tiếng xì xào nổi lên khắp các bàn, vài người quay sang nhau thì thầm.

Tôi đợi tiếng xì xào lắng xuống rồi mới nói tiếp:

— Có người từng hỏi tôi, sao anh không đưa hẳn tiền cho tôi mà cứ đi mượn từng khoản nhỏ, hai vạn rồi năm nghìn rồi hai nghìn. Anh trả lời tôi đúng một câu, trước tấm biển một cái tiệm mới lắp xong ở phố Trường Xuân: đưa thì tôi đuổi anh đi ngay hôm ấy, mượn thì tôi phải để anh quay lại.

Tôi quay sang nhìn Thời Nghiêm, anh đứng lặng, mắt đỏ hoe, không nói được gì. Cả sảnh vỗ tay rào rào, có người ở bàn phía ngõ Tây Hoè lau vội khoé mắt bằng khăn giấy, mấy bà hàng xóm ngồi gần đó gật gù với nhau, ông Đàm ngồi bàn gần sân khấu cũng vỗ tay to nhất hội.

Ngay sau đó, Chu Tố Cần được đẩy xe lăn vào giữa sảnh, Đại Quý đẩy xe, Tố Miên đi bên cạnh đỡ tay mẹ, hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà theo sát phía sau. Bà nói được ít nên chỉ ra hiệu cho tôi lại gần, tay run run đưa tôi một cái hộp bánh sắt cũ, nắp đã hoen gỉ mấy chỗ, cạnh hộp móp nhẹ một góc. Tôi mở hộp ra ngay tại chỗ, bên trong toàn đồng xu nhỏ chất đầy tới tận miệng hộp.

— Con không đếm hết đâu mẹ ạ,

tôi nói, đủ to cho cả bàn nghe,

— con tính: từ mùng năm tháng ba ba năm trước tới hôm nay là một nghìn hai trăm chín mươi lăm ngày, trong hộp này chắc cũng đúng chừng ấy đồng, mỗi ngày một đồng tính từ đúng cái ngày anh rời khỏi Hoài Thành.

Bà không giải thích thêm một lời nào, chỉ nhìn tôi, tay còn cử động được nắm nhẹ lấy tay tôi một lúc, mắt bà ngấn nước. Tối hôm ấy về tiệm tôi đổ hộp ra đếm hết, đúng một nghìn hai trăm chín mươi lăm đồng, không thiếu một đồng nào.

Cuối tiệc, chuyện bàn cỗ giỗ bố chồng cuối tháng này cũng được nhắc tới ngay tại bàn gia đình, khi mọi người đã ngồi lại ăn tráng miệng, hai bác Cẩm Chi, Cẩm Hoà cũng ngồi cùng bàn, một bác quay sang bảo bác kia:

— Năm ấy đúng là tay con dâu nấu thật, tôi nhớ ra rồi.

Chu Tố Cần đưa tay chỉ thẳng vào cuối bàn, ý muốn nói chỗ ngồi năm nay đổi khác, không còn như mọi năm. Đại Quý nhìn theo tay bà một lúc, rồi đứng dậy tự tay dời cái ghế đầu bàn xuống cuối, xếp lại chỗ cho Tố Miên ngồi đúng vị trí đó. Tố Miên nhìn cái ghế một lúc, kéo nó ra thêm nửa gang cho vừa chỗ mình rồi ngồi xuống.

Sáng hôm sau đám cưới, tiệm mười hai chỗ ngõ Tây Hoè vẫn mở cửa đúng giờ như mọi ngày, suất cơm vẫn giữ nguyên mười lăm tệ, mười hai chỗ ngồi không còn chỗ nào trống, mùi cơm mới hấp bốc lên từ trong bếp như mọi sáng. Cách đó nửa giờ đạp xe, Cơm nhà Cố đã mở được gần năm tháng, tính từ mùng một tháng năm, trưa nay giao xong cơm ở đây tôi lại đạp sang kéo cửa cuốn lên như mọi ngày, tấm biển ba mươi chỗ sáng rõ dưới nắng, bàn ghế xếp ngay ngắn chờ khách đầu tiên trong ngày bước vào.